Είναι απλές, λευκές, στοιχίζουν μόλις 2 ευρώ και έχουν γίνει το αγαπημένο σουβενίρ ταξιδιωτών που τα αναζητούν στις συνοικίες των ιαπωνικών πόλεων.
Κάποτε οι ταξιδιώτες ετοίμαζαν λίστες με όσα αξιοθέατα δεν έπρεπε να χάσουν πριν ολοκληρωθούν οι διακοπές τους: Μνημεία, μουσεία, ναοί, πάρκα, διάσημα εστιατόρια. Σήμερα, το πρώτο που αναζητούν όταν φτάσουν στην Ιαπωνία δεν είναι ούτε οι υπαίθριες αγορές, ούτε το όρος Φούτζι, αλλά το κοντινότερο konbini. Τα καταστήματα ψιλικών ή konbiniensu sutoa, πιο γνωστά ως konbini, έχουν κατακτήσει το ιαπωνικό καταναλωτικό κοινό, αλλά και τους επισκέπτες της χώρας.
Στους διαδρόμους τους, ανάμεσα σε λαχταριστά Onigiri, κόμικ μάνγκα και αναψυκτικά, κρύβονται οι νέοι θησαυροί της σύγχρονης μόδας: Λευκές κάλτσες με ρίγες. Απλές, λιτές, οικονομικές και ιδιαίτερα δημοφιλείς. Τόσο δημοφιλείς που έχουν γίνει το νούμερο ένα σουβενίρ για τουρίστες που επισκέπτονται τη χώρα του Ανατέλλοντος Ηλίου.
Konbini: Η άνθιση των παντοπωλείων
Τη δεκαετία του 1970 υπήρχαν μόλις 1.000 καταστήματα ψιλικών ή konbiniensu sutoa, πιο γνωστά ως konbini. Πωλούσαν κονσέρβες, τρόφιμα, απορρυπαντικά και βασικά είδη παντοπωλείου. Γνώρισαν τεράστια επιτυχία και αναπτύχθηκαν με εντυπωσιακό ρυθμό. Η εταιρία λιανικής Seven & I Holdings Co. «διάβασε» την αγορά και επένδυσε στρατηγικά, ανοίγοντας το πρώτο 7-Eleven το 1974. Την τάση ακολούθησαν το FamilyMart και το Lawson, που αμφότερα βάσισαν το ύφος τους στο αμερικανικό μοντέλο παντοπωλείου και εξελίχθηκαν στα εμβληματικά ιαπωνικά καταστήματα ψιλικών που είναι γνωστά σήμερα.
Ενδεικτικό της επιτυχίας και της αποδοχής του καταναλωτικού κοινού, είναι ότι το 1996 στην Ιαπωνία λειτουργούσαν 47.000 καταστήματα τέτοιου τύπου, με τον αριθμό να αυξάνεται κατά 1.500 ετησίως. Σήμερα υπάρχουν τουλάχιστον 56.000 σε ολόκληρη τη χώρα και πέρα από βασικά είδη τροφίμων, καπνό, καφέ, αλκοόλ, περιοδικά, πλέον πωλούνται ιαπωνικά προϊόντα όπως Famichiki – τηγανητό κοτόπουλο σήμα κατατεθέν των καταστημάτων FamilyMart -αλλά και Onigiri- εξαιρετικά δημοφιλείς μπουκιές ρυζιού τυλιγμένες σε αποξηραμένα φύκια, μετατρέποντας τα παντοπωλεία σε μικρόκοσμους που λειτουργούν μέχρι αργά το βράδυ ή ακόμα και ολόκληρο το 24ωρο, για όσους αναζητούν έτοιμα γεύματα και είδη πρώτης ανάγκης.
Τα 7-Eleven κατέχουν την πρώτη θέση στην αγορά με σχεδόν 22.000 καταστήματα και ακολουθούν τα FamilyMart με περίπου 16.000 και τα Lawson με περίπου 14.000 καταστήματα, καλύπτοντας σχεδόν το 90% των konbini συνολικά. Πέρα από προϊόντα, παρέχουν και υπηρεσίες όπως ταχυμεταφορές, δυνατότητα πληρωμής λογαριασμών, έκδοσης εισιτηρίων και προπληρωμένες κάρτες για κινητά τηλέφωνα. Καθώς ο χώρος τους είναι περιορισμένος, επιλέγουν προσεκτικά τα είδη που θα πωλούν και στις περισσότερες περιπτώσεις τα προϊόντα παραδίδονται σε κάθε κατάστημα δύο έως πέντε φορές την ημέρα σύμφωνα με τις ανάγκες, ακόμα και με τις καιρικές συνθήκες και τις εποχές. Επιπλέον, σε περιοχές με υψηλό ποσοστό ηλικιωμένων και με επιχειρήσεις που κλείνουν, τα konbini είναι τα μόνα που επιβιώνουν. Μάλιστα, σε φυσικές καταστροφές παραμένουν ανοιχτά τόσο για παροχή βασικών ειδών, αλλά και για να προσφέρουν καταφύγιο και πληροφορίες για τους κατοίκους.
Ανάρπαστες οι απλές και «καθαρές» κάλτσες
Το streetwear στην Ιαπωνία έχει τη δική του, ξεχωριστή ταυτότητα. Πολύχρωμα ρούχα, φαρδιά, ποιοτικά, με τολμηρό σχεδιασμό, συνθέτουν ένα δυναμικό μοτίβο που επηρεάζει τις τάσεις σε παγκόσμιο επίπεδο. Με προσοχή στη λεπτομέρεια και ενσωματώνοντας στοιχεία από την ιαπωνική παράδοση, το στυλ αποτελεί μοναδικό τρόπο έκφρασης των νέων της χώρας και δημιουργεί τάσεις.
Το FamilyMart παρουσίασε τη σειρά Convenience Wear πριν λίγα χρόνια, με είδη ρουχισμού και αξεσουάρ, όπως τσάντες και εσώρουχα. Αυτό που κέρδισε τους πελάτες, όμως, ήταν η σειρά Line Sock: Λευκές κάλτσες με χαρακτηριστικές πράσινες και μπλε ρίγες που παραπέμπουν στο λογότυπο της εταιρίας.
Με καθαρό ύφος, υψηλή ποιότητα, αντιβακτηριακές, πολύ οικονομικές -περίπου 2 ευρώ- και με την υπογραφή του σχεδιαστή Χιρομίτσι Οκιάι, τράβηξαν σαν μαγνήτης τους λάτρεις της μόδας. Μέσα σε ένα χρόνο από την κυκλοφορία τους πωλήθηκαν περισσότερα από 1,4 εκατ. ζευγάρια, η σειρά κατέκτησε βραβείο σχεδιασμού και η δημοφιλία τους ήταν τέτοια που η εταιρία άνοιξε ένα ειδικό κατάστημα, το Famima!, για να καλύψει τη ζήτηση. Ξαφνικά, τα καταστήματα ψιλικών που δεν ήταν ποτέ στη… μόδα, έγιναν περιζήτητα από ταξιδιώτες, ντόπιους και influencers. Πλέον κυκλοφορούν μέχρι το γόνατο και τον αστράγαλο, ενώ έχουν κυκλοφορήσει και σχέδια που εμπνέονται από τη σειρά Stranger Things και τους Simpsons. Από τη στιγμή που κυκλοφόρησαν υπολογίζεται ότι έχουν πωληθεί περισσότερα από 30 εκατ. ζευγάρια, ενώ την περίοδο 2023-2024 τα έσοδα ξεπέρασαν τα 54 εκατ. ευρώ.
Την επιτυχία του FamilyMart επιχείρησαν να ακολουθήσουν και οι άλλες δύο σημαντικές αλυσίδες, με την εταιρία Lawson να λανσάρει κάλτσες σε ροζ, λευκό και μπλε που θυμίζει την επιγραφή των καταστημάτων της, ενώ η εταιρία 7-Eleven διέθεσε στο κοινό περιορισμένης έκδοσης πορτοκαλί, πράσινες και κόκκινες ριγέ κάλτσες κατασκευασμένες από τσόφλι αυγού.
Οι κάλτσες των konbini έχουν μετατραπεί από καθαρά πρακτικό αντικείμενο σε φετίχ. Συμπυκνώνουν κάτι από την αισθητική της σύγχρονης Ιαπωνίας. Είναι λειτουργικές, χωρίς να είναι φλύαρες και δημιουργούν στυλ χωρίς να προσπαθούν. Ο ταξιδιώτης που θα τις αγοράσει και θα τις φορέσει στη χώρα του, θα επικοινωνήσει μοναχά με τους γνώστες. Θα φορέσει ένα κομμάτι ιαπωνικής καθημερινότητας που μόνο όσοι έχουν ζήσει ή έχουν επισκεφθεί την Ιαπωνία μπορούν να ξέρουν. Και αυτή η εμπειρία θα τους ακολουθεί και μετά το τέλος του ταξιδιού.
Εισαγωγική φωτογραφία: @conveniencewear_official/Instagram