Κάποτε οι διακοπές έπρεπε να τα χωρέσουν όλα. Τώρα όλο και περισσότεροι ταξιδιώτες ζητούν κάτι δυσκολότερο. Θέλουν να περάσουν καλά με τους δικούς τους όρους.
Το δωμάτιο έχει κλειστεί μήνες πριν, τα εστιατόρια έχουν σημειωθεί στον χάρτη και οι κρατήσεις έχουν γίνει, τα αξιοθέατα έχουν μοιραστεί ανά ημέρα και κάποιος στην παρέα έχει ήδη αρχίσει να ανησυχεί μήπως δεν προλάβουν να δουν εκείνη την παραλία που έχει γίνει viral στο TikTok. Οι διακοπές δεν έχουν αρχίσει ακόμη, αλλά η πίεση να πετύχουν είναι ήδη εδώ. Περισσότεροι από τους μισούς ταξιδιώτες, το 54%, λένε ότι αισθάνονται μια κάποια πίεση να κάνουν το «τέλειο» ταξίδι. Ένας στους τέσσερις προσπαθεί να ικανοποιήσει τους πάντες στην παρέα του.
Αυτά είναι από τα πιο σημαντικά ευρήματα της νέας έκθεσης της Hilton για το 2027 και ουσιαστικά δείχνουν πόσο εύκολα ο χρόνος που υποτίθεται ότι κρατάμε για τον εαυτό μας μετατρέπεται σε άλλη μία υποχρέωση που πρέπει να φέρουμε εις πέρας. Η Hilton βάζει τίτλο στην έρευνα της και την ονομάζει «The Great Rebalance». Πίσω από αυτές τις λέξεις βρίσκεται μια απλή επιθυμία. Οι άνθρωποι θέλουν να ταξιδεύουν χωρίς να ακολουθούν το πρόγραμμα κάποιου άλλου. Να πάνε στο εστιατόριο για το οποίο ταξίδεψαν, αλλά να αφήσουν ελεύθερο το επόμενο απόγευμα. Να συνεχίσουν τη γυμναστική τους, αλλά και να παραγγείλουν τηγανητές πατάτες ή ότι άλλο τους αρέσει. Να φύγουν μόνοι και να συναντήσουν φίλους όταν φτάσουν. Να μείνουν στο ξενοδοχείο μια μέρα, αν εκεί περνούν καλύτερα. Η έκθεση βασίζεται σε έρευνα της Morning Consult για λογαριασμό της Hilton, που ρώτησε 14.744 ενήλικους που σχεδιάζουν να ταξιδέψουν μέσα στους επόμενους δώδεκα μήνες, από 14 χώρες. Η χώρα μας δεν περιλαμβάνεται στο δείγμα, με τα στοιχεία να φωτίζουν μια διεθνή συζήτηση γύρω από το ταξίδι.
Λίγο πρόγραμμα, λίγη ελευθερία
Η Hilton χρησιμοποιεί την κατάληξη -ish για να περιγράψει αυτό το ταξίδι χωρίς απόλυτους κανόνες: healthy-ish, adventure-ish, solo-ish. Οι όροι ακούγονται σαν γλώσσα διαφημιστικής καμπάνιας. Το φαινόμενο όμως είναι αναγνωρίσιμο σε όποιον έχει βρεθεί μπροστά στο δίλημμα αν θα δει ακόμη ένα μουσείο ή αν θα καθίσει επιτέλους στο τραπέζι ενός καφέ. Το 31% των ερωτηθέντων έχει ταξιδέψει μόνο του για να συναντήσει φίλους ή συγγενείς στον προορισμό του. Το να ξεκινά κανείς ένα ταξίδι χωρίς παρέα, λοιπόν, δεν σημαίνει ότι θα περάσει όλες τις διακοπές του μόνος. Αντίστοιχη ευελιξία υπάρχει και στην οργάνωση. Κάποιοι προτιμούν να αποφασίζουν επιτόπου τι θα κάνουν, ανάλογα με τη διάθεσή τους, ενώ άλλοι θέλουν να έχουν σχεδιάσει κάθε στάση πριν αναχωρήσουν.
Αυτή η ελευθερία έχει αξία ακριβώς επειδή ο χρόνος των διακοπών κοστίζει. Όταν οι διαθέσιμες ημέρες είναι λίγες, η επιθυμία να μη «χαθεί» ούτε μία μπορεί να γίνει εξαντλητική. Το πρόβλημα αρχίζει όταν αξιολογούμε μια ημέρα από τον αριθμό των πραγμάτων που προλάβαμε, ακόμη κι αν κανένα δεν μας άφησε ιδιαίτερα ευχαριστημένους.
Η τεχνητή νοημοσύνη βρίσκει επιλογές. Ποιον εμπιστευόμαστε;
Ένα δεύτερο, ιδιαίτερα ενδιαφέρον σημείο της έρευνας αφορά τον σχεδιασμό του ταξιδιού. Το 63% δηλώνει ότι εμπιστεύεται εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για ταξιδιωτικές αποφάσεις. Η εμπιστοσύνη όμως μειώνεται όταν η ερώτηση γίνεται πιο συγκεκριμένη. Μόλις το 22% εμπιστεύεται την AI να φτιάξει ένα πρόγραμμα προσαρμοσμένο στα ενδιαφέροντά του, το 20% να του προτείνει εστιατόρια ή μπαρ και το 18% να εντοπίσει λιγότερο γνωστές τοπικές εμπειρίες. Αντίθετα, το 70% εμπιστεύεται τους εργαζομένους ενός ξενοδοχείου ως αξιόπιστη πηγή ταξιδιωτικών συμβουλών.
Τα ποσοστά δεν σημαίνουν ότι ο ταξιδιώτης αφήνει το κινητό και κατεβαίνει στη ρεσεψιόν για τα πάντα. Σημαίνουν ότι άλλη αξία έχει μια γρήγορη λίστα επιλογών και άλλη η σύσταση από κάποιον που γνωρίζει τον τόπο, ακούει τι του ζητάς και αναλαμβάνει την ευθύνη της πρότασής του. Για τα ξενοδοχεία, αυτό είναι ουσιαστικό εύρημα. Όσα μιλούν για προσωπική φιλοξενία θα χρειαστεί να τη δείχνουν στις μικρές, συγκεκριμένες στιγμές όπου ο επισκέπτης ζητά βοήθεια.
Να επιστρέψεις έχοντας κερδίσει κάτι
Η Hilton καταγράφει επίσης το ενδιαφέρον για ταξίδια που αφήνουν μια νέα δεξιότητα που θα αποκτηθεί, μια καινούργια συνήθεια ή ένα διαφορετικό χόμπι. Δεν χρειάζεται κάθε απόδραση να αλλάζει τη ζωή μας. Ένα μάθημα μαγειρικής ή μια πρώτη επαφή με μια τέχνη μπορεί απλώς να μας δώσει έναν λόγο να θυμόμαστε έναν τόπο πέρα από τις φωτογραφίες του. Υπάρχει, βέβαια, μια παγίδα εδώ. Αν οι διακοπές πρέπει πλέον να μας κάνουν καλύτερους, να μας μάθουν κάτι και να αποδείξουν ότι αξιοποιήσαμε σωστά τον χρόνο μας, η πίεση της «τέλειας» εμπειρίας επιστρέφει με άλλο όνομα. Το ενδιαφέρον της τάσης βρίσκεται στην περιέργεια του ταξιδιώτη, όχι σε μια νέα λίστα στόχων που οφείλει να πετύχει πριν γυρίσει σπίτι. Η έκθεση περιγράφει την προσωπική εξέλιξη ως έναν από τους λόγους για τους οποίους κάποιοι επιλέγουν να ταξιδέψουν.
Η ευεξία βγαίνει έξω
Ακόμη πιο σαφείς είναι οι απαντήσεις για την ξεκούραση. Το 65% αναζητά εμπειρίες που βοηθούν το σώμα να ηρεμήσει, ενώ το 76% λέει ότι το ταξίδι του επιτρέπει να ανακτήσει δυνάμεις ψυχικά και σωματικά με τρόπο που δύσκολα πετυχαίνει στο σπίτι. Για το 79%, ο καθαρός αέρας και ο χρόνος σε εξωτερικούς χώρους είναι ουσιαστικό μέρος της χαλάρωσης και αποτελεί κριτήριο επιλογής του ξενοδοχείου του. Περισσότεροι από τους μισούς περνούν στις διακοπές περισσότερο χρόνο στη φύση απ’ ό,τι στην καθημερινότητά τους. Η ευεξία, λοιπόν, δεν βρίσκεται μόνο στο μενού ενός spa. Βρίσκεται στην πρόσβαση στη θάλασσα, σε μια διαδρομή που μπορείς να περπατήσεις, στον κήπο όπου θέλεις πράγματι να καθίσεις. Για έναν προορισμό ή ένα ξενοδοχείο, η σχέση με το φυσικό του περιβάλλον αποκτά μεγαλύτερη σημασία από μια ακόμη περίτεχνη υπόσχεση «χαλάρωσης».
Μικρό ταξίδι, μεγάλες απαιτήσεις
Ο περιορισμένος χρόνος φέρνει στο προσκήνιο και τις σύντομες αποδράσεις. Το 67% θέλει να μπορεί να ζήσει πολλά μέσα σε λίγες ημέρες, ενώ το 63% προτιμά να μένει σε κεντρικό σημείο, με αρκετές επιλογές κοντά του. Δεν πρόκειται κατ’ ανάγκην για λιγότερη όρεξη για ταξίδι. Για πολλούς είναι ο τρόπος να φύγουν έστω για λίγο, χωρίς να περιμένουν τη μεγάλη ετήσια άδεια. Εδώ οι απαιτήσεις από τον προορισμό γίνονται πολύ πρακτικές. Σε ένα ταξίδι δύο ή τριών ημερών, η μετακίνηση, η τοποθεσία του ξενοδοχείου και η ευκολία να βρεις αυτό που θέλεις μετρούν περισσότερο. Μια χαμένη μισή μέρα δεν αναπληρώνεται εύκολα. Από την άλλη, το «να χωρέσουμε πολλά» μπορεί να ξαναφέρει την κούραση που πήγαμε να αποφύγουμε.
Αυτή είναι ίσως και η πιο ειλικρινής εικόνα της έρευνας. Δείχνει ότι ο ταξιδιώτης ζητά ταυτόχρονα περισσότερες εμπειρίες και περισσότερο χώρο να αναπνεύσει. Θέλει βοήθεια στην οργάνωση, αλλά ελευθερία να αλλάξει γνώμη. Θέλει να ανακαλύψει κάτι καινούργιο, αλλά και να επιστρέψει ξεκούραστος. Οι διακοπές του 2027, όπως τις περιγράφει η Hilton, δεν έχουν έτοιμη συνταγή. Το πρώτο βήμα μπορεί να είναι πολύ απλό: να σταματήσουμε να θεωρούμε αποτυχία όσα αποφασίσαμε τελικά να μην κάνουμε.
Εισαγωγική φωτογραφία: 123RF