Τί είναι το φινλανδικό μοντέλο που λειτουργεί σαν ένας μικρόκοσμος που εκπαιδεύει τα παιδιά να διαχειρίζονται σωστά τα χρήματα.
Οι πολίτες περιμένουν υπομονετικά στην ουρά έξω από ένα υποκατάστημα τραπέζης, ενώ ο υπάλληλος στο γραφείο του εκδίδει πιστωτικές κάρτες και δάνεια. Λίγο πιο μακριά σε μια αίθουσα συσκέψεων, στελέχη του δήμου συζητούν σχετικά με την επόμενη επένδυση που θα αναβαθμίσει το πάρκο της περιοχής. Σε ένα παντοπωλείο, ο ταμίας δίνει ρέστα στον πελάτη που μόλις ολοκλήρωσε τα ψώνια της ημέρας…
Μοιάζουν φυσιολογικές στιγμές της καθημερινότητας. Και είναι. Όμως, πρωταγωνιστές όλων αυτών των σκηνών δεν είναι ενήλικες, αλλά παιδιά ηλικίας 12-13 ετών που μαθαίνουν με τον πιο ρεαλιστικό και πρακτικό τρόπο πώς είναι να ζεις και να λειτουργείς στον πραγματικό κόσμο. Η Φινλανδία επιβεβαιώνει για ακόμη μία φορά τον πρωτοποριακό της ρόλο στην εκπαίδευση μέσα από το βραβευμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα Yrityskylä, γνωστό και ως Me & MyCity. Το Yrityskylä μπορεί να μεταφραστεί ως «επιχειρηματικό χωριό» και πρόκειται για μια καινοτόμα προσέγγιση που φέρνει τους μαθητές σε επαφή με την πραγματική οικονομία και την κοινωνία, καλλιεργώντας δεξιότητες υπευθυνότητας και δημιουργικής σκέψης.
Η χώρα που σταθερά επενδύει στην ανάπτυξη, την έρευνα, τη βιωσιμότητα και την τεχνολογία, αποδεικνύει έμπρακτα πώς ένα εκπαιδευτικό σύστημα μπορεί να λειτουργεί αποτελεσματικά: συνδέοντας τη γνώση με την πράξη και χτίζοντας κοινότητες που βασίζονται στη συνεργασία, την καινοτομία και τη συλλογική πρόοδο. Σε αυτό το πλαίσιο, το πρόγραμμα αποτελεί τρανταχτό παράδειγμα του πώς η προσεκτικά δομημένη εκπαίδευση μπορεί να προετοιμάσει ενεργούς, ενημερωμένους και υπεύθυνους πολίτες του αύριο και πόσο κρίσιμος είναι ο οικονομικός αλφαβητισμός, απαραίτητος όπως η ανάγνωση και η γραφή.
Τι είναι και γιατί ωφελεί
Το Yrityskylä αναπτύχθηκε στη Φινλανδία από τον μη κερδοσκοπικό οργανισμό Economy and Youth TAT και προβλέπει τη συμμετοχή μαθητών στα «επιχειρηματικά χωριά», τα οποία έχουν δημιουργηθεί για τα σχολεία της χώρας. Απευθύνεται συνήθως σε μαθητές 12-13 ετών, αν και σε ορισμένες περιπτώσεις συμμετέχουν και μαθητές ηλικίας 17 ετών. Αφού ολοκληρώσουν πρόγραμμα 10 μαθημάτων όπου μαθαίνουν πώς λειτουργούν οι επιχειρήσεις, η οικονομία και πώς να φέρουν εις πέρας πρακτικά ζητήματα, όπως η συμπλήρωση μιας αίτησης, περνούν μια ημέρα στους ειδικά διαμορφωμένους χώρους και λειτουργούν ως ενεργοί πολίτες.
Εργάζονται, φορούν στολές, αγοράζουν τρόφιμα, κερδίζουν χρήματα, επενδύουν, δίνουν λύσεις σε προβλήματα της καθημερινότητας. Για την εργασία τους, λαμβάνουν μισθό, τον οποίο χρησιμοποιούν και για την πληρωμή των φόρων που επιβάλλονται ακόμα και στο πλαίσιο του Yrityskylä. Η επιχειρηματικότητα αποτελεί μέρος του βασικού προγράμματος, ώστε οι νέοι να αποκτήσουν οικονομικές δεξιότητες, να μάθουν πώς να διαχειρίζονται τα χρήματά τους, να αλληλεπιδρούν με συμπολίτες τους και να γνωρίζουν τους κανόνες μιας λειτουργικής πολιτείας. Όλα αυτά, με πρακτικό και διασκεδαστικό τρόπο και όχι με μονότονη θεωρία.
Το πρόγραμμα δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του στόχου που έχει θέσει η χώρα να βελτιωθεί η χρηματοοικονομική παιδεία ως το 2030 και εκτιμάται ότι σε ένα περιβάλλον όπως αυτό, οι νέοι μπορούν να προετοιμαστούν για τις οικονομικές αποφάσεις που θα κληθούν να λάβουν στην πραγματική τους ζωή ως ενήλικες. Μέχρι σήμερα, περισσότεροι από 500.000 μαθητές έχουν λάβει μέρος στο πρόγραμμα Yrityskylä, στο οποίο κάθε χρόνο συμμετέχουν δεκάδες χιλιάδες παιδιά σε όλη τη Φινλανδία. Στο γυμνάσιο Salo για παράδειγμα, οι μαθητές έμαθαν πώς διευθύνεται ένα ξενοδοχείο. Πώς κοστολογούνται οι υπηρεσίες, πώς πρέπει να συνεργάζεται το προσωπικό, ποιο το πιο αποδοτικό μάρκετινγκ και πώς αντιδρά μια επιχείρηση φιλοξενίας σε έκτακτα ζητήματα, όπως η πανδημία
Οι μαθητές αποχωρούν από το χωριό ενθουσιασμένοι, έχοντας κάνει τα πρώτα τους βήματα στη λήψη οικονομικών και επιχειρηματικών αποφάσεων. Μάλιστα, κάποιοι από αυτοί αντλούν έμπνευση από την εμπειρία τους και αναφέρουν ότι θα τους ενδιέφερε να ασχοληθούν επαγγελματικά με τις επιχειρήσεις.
Όσο πληρέστερες είναι οι γνώσεις κι οι δεξιότητες των νέων, τόσο πιο εύκολη θα είναι η μετάβαση στην ενήλικη ζωή τους. Σύμφωνα, μάλιστα, με έκθεση από το Πανεπιστήμιο της Βάασα στη Φινλανδία, μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος οι μαθητές ενίσχυσαν τις γνώσεις τους κατά μέσο όρο περίπου 17%, με μεγαλύτερη βελτίωση να παρατηρείται σε θέματα όπως τα επιτόκια, τα κέρδη των επιχειρήσεων, ο ανταγωνισμός και οι τιμές. Ταυτόχρονα, οι μαθητές έδειξαν περισσότερο ενδιαφέρον για την αποταμίευση και δήλωσαν ότι απέκτησαν δεξιότητες χρήσιμες για το μέλλον και την εργασία.
Eισαγωγική φωτογραφία: Getty Images / Ideal Image