Ονομάζεται Βασιλική Γκουτζιομήτρου ή, όπως τη γνωρίζουν οι Ελβετοί, Wasiliki Goutziomitros.
Η Βασιλική Γκουτζιομήτρου είναι ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα πρόσωπα της ελβετικής τηλεόρασης. Παρουσιάζει καθημερινά το βραδινό ενημερωτικό «10vor10» στο μεγαλύτερο κανάλι της χώρας, το SRF, καθοδηγώντας τους τηλεθεατές με ψυχραιμία, κύρος και διαύγεια μέσα από τις σημαντικότερες ειδήσεις της ημέρας. Νωρίτερα παρουσίαζε την «Tagesschau», ενώ έχει καλύψει την Ελλάδα και ως ειδική ανταποκρίτρια του σταθμού. Η συνομιλία μας έγινε μέσω Teams, όμως η ελληνική της ζεστασιά κατάφερε να διαλύσει την ψυχρότητα μιας τηλεδιάσκεψης Αθήνας-Ζυρίχης. Σε αυτό συνέβαλαν ο χαρακτήρας της, αλλά και τα ελληνικά της -εντυπωσιακά άρτια για μια Ελληνίδα δεύτερης γενιάς που μεγάλωσε στην Ελβετία.
–Πώς καταφέρατε να μιλάτε τόσο άψογα ελληνικά; Γεννήθηκα στη Ζυρίχη από Έλληνες γονείς και μεγάλωσα στην Ελβετία. Τα πρώτα μου ελληνικά τα έμαθα στο σπίτι, από τους γονείς μου, και στο ελληνικό σχολείο όπου μας έστελναν τα Σάββατα το πρωί ή τις Τετάρτες το απόγευμα. Και στο δικό μου σπίτι σήμερα μιλάμε ελληνικά, καθώς και ο σύζυγός μου είναι Έλληνας, που έχει ζήσει κι εκείνος το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στο εξωτερικό. Η πραγματική όμως καμπή ήρθε όταν ανέλαβα την παρουσίαση της «Tagesschau», πριν από περίπου 15 χρόνια, την εποχή που η ελληνική κρίση βρισκόταν στο απόγειό της. Επειδή το κανάλι με έστελνε ως απεσταλμένη στην Ελλάδα, έπρεπε να τελειοποιήσω τα ελληνικά μου ακόμη περισσότερο.
–Διακρίνετε να γεφυρώνεται το χάσμα ανάμεσα στην ελληνική και την ελβετική νοοτροπία; Πολύ ενδιαφέρον ερώτημα. Οι δύο νοοτροπίες παραμένουν αρκετά διαφορετικές. Παρ’ όλα αυτά, οι άνθρωποι σήμερα ταξιδεύουν πολύ περισσότερο, και οι νοοτροπίες σιγά-σιγά αλληλοεπηρεάζονται και αρχίζουν να συγκλίνουν. Οι Ελβετοί, πάντως, παραμένουν άνθρωποι του προγράμματος· όλα λειτουργούν ρολόι, με απόλυτη τάξη. Έχω γίνει και μητέρα δύο παιδιών, πέντε και δέκα ετών, και στο σπίτι μας προσπαθώ να γεφυρώσω τις δύο νοοτροπίες. Από την ελβετική πλευρά κρατάμε τη δομή και τον προγραμματισμό, που στο τέλος κάνουν τη ζωή μας ως οικογένεια λίγο πιο εύκολη. Από την ελληνική, τη ζεστασιά, τις αγκαλιές και το γέλιο που φωτίζουν τις μέρες μας -και, ξέρεις, στην Ελβετία δεν μας λείπουν οι γκρίζες μέρες!
–Ποια είναι η είδηση που ανοίγει το σημερινό σας δελτίο; Η εκλογή του νέου επικεφαλής της ελβετικής κυβέρνησης είναι αυτή τη στιγμή το κορυφαίο ειδησεογραφικό θέμα στη χώρα. Έχουμε επτά υπουργούς που ασκούν συλλογικά την κυβερνητική εξουσία, και ένας από αυτούς αναλαμβάνει τον ρόλο του επικεφαλής και συντονιστή -ένα αξίωμα που εναλλάσσεται κάθε χρόνο. Η επιλογή γίνεται με ψηφοφορία στο Κοινοβούλιο, και ο διάδοχος θα προέλθει, κατά πάσα πιθανότητα, από τη δεξιά παράταξη.
–Αντιμετωπίζει η Ελβετία το φαινόμενο που ταλανίζει σήμερα τη Γαλλία και τη Γερμανία, δηλαδή τη συρρίκνωση της μεσαίας τάξης; Σε πολύ μικρότερο βαθμό, θα έλεγα ότι ουσιαστικά δεν υφίσταται. Υπάρχουν, βέβαια, άλλα προβλήματα, με πρώτο την ακρίβεια. Τα ενοίκια έχουν εκτοξευθεί σε δυσθεώρητα ύψη, ιδίως στα μεγάλα αστικά κέντρα, όπως η Ζυρίχη και η Γενεύη, με αποτέλεσμα η εξεύρεση κατοικίας να έχει γίνει πραγματικός άθλος. Μεταναστευτικό ζήτημα υπάρχει επίσης, αλλά σε πολύ πιο περιορισμένη κλίμακα απ’ ό,τι στη Γερμανία ή στη Γαλλία. Επιπλέον, η Ελβετία πρεσβεύει την ένταξη των ξένων και όχι την περιθωριοποίησή τους σε γκέτο. Εδώ η ενσωμάτωση δεν είναι επιλογή· είναι υποχρέωση.
–Τι κουβαλάτε μέσα σας από την ελληνική νοοτροπία; Α, πάρα πολλά! Τη φιλοξενία, το γέλιο… Δεν ανήκω σε όσους μένουν σιωπηλοί στην άκρη. Μιλάω με πάθος, εκφράζομαι ελεύθερα και γελάω με ταμπεραμέντο γνήσιας Ελληνίδας.
–Πώς βλέπουν οι Ελβετοί τους Έλληνες; Έχει αλλάξει η εικόνα μας τα τελευταία χρόνια; Ναι, έχει αλλάξει. Στα χρόνια της κρίσης, ας πούμε από το 2010 έως το 2015, κυκλοφορούσαν και εδώ -όχι από όλους, βέβαια- στερεότυπα παρόμοια με εκείνα που προέβαλλαν τα γερμανικά μέσα ενημέρωσης, τα οποία έχουν σημαντική επιρροή στην Ελβετία: ότι οι Έλληνες δεν δουλεύουν, ότι χρωστάνε, και τα συναφή. Σήμερα η εικόνα αυτή έχει ανατραπεί, γιατί έχει αλλάξει και η κατάσταση στην Ελλάδα. Παράλληλα, όπως διαπιστώνω, έχει αλλάξει και η αντίληψή τους για την Ελλάδα ως τουριστικό προορισμό. Παλαιότερα πήγαιναν σε Μύκονο, Σαντορίνη, Ρόδο και Κρήτη· σήμερα ανακαλύπτουν τα Μετέωρα, την Πελοπόννησο και το Ιόνιο. Με άλλα λόγια, μέσα από τον τουρισμό γνωρίζουν πλέον τη χώρα μας σε όλο της το εύρος.
–Ποια ήταν η στιγμή-ορόσημο που απογείωσε την καριέρα σας στην Ελβετία; Θα έλεγα ότι υπήρξαν δύο καθοριστικά σημεία καμπής στην πορεία μου. Το πρώτο ήταν η μετάβασή μου στον κόσμο των ειδήσεων, πριν από σχεδόν 15 χρόνια, όταν ξεκίνησα να παρουσιάζω την «Tagesschau». Η στιγμή συνέπεσε με την ελληνική κρίση και χάρη, κυρίως, στη σημαντική εμπειρία που είχα ήδη αποκτήσει αλλά και επειδή μιλούσα ελληνικά, με έστειλαν στην Ελλάδα, όπου πραγματοποίησα ρεπορτάζ με εξαιρετική απήχηση. Πριν περάσω στις ειδήσεις, έκανα πολιτιστικό και ταξιδιωτικό ρεπορτάζ, ήμουν, ας πούμε, η Μάγια Τσόκλη της Ελβετίας.
–Τι ακριβώς καλύψατε κατά τη διάρκεια της κρίσης; Μολονότι ήμουν ακόμη νέο πρόσωπο στις ειδήσεις, όταν ξέσπασε η κρίση μού ανατέθηκε η κάλυψη της Ελλάδας και, παράλληλα, του μεταναστευτικού. Βρέθηκα στη Λέσβο και στη Χίο, και έζησα ως δημοσιογράφος από πρώτο χέρι το καλοκαίρι του 2015: την κυβέρνηση Τσίπρα, τα μνημόνια, τις ουρές έξω από τα ATM, όπου ο κόσμος περίμενε για να σηκώσει τα 50 ευρώ. Κάλυψα, επίσης, τη μεταναστευτική κρίση που είχε ξεσπάσει τότε. Το να βρίσκεσαι στη Χίο, να βλέπεις τους μετανάστες να καταφθάνουν και να πρέπει να αποτυπώσεις όλο αυτό σε ένα ρεπορτάζ ενάμισι με δύο λεπτών δεν ήταν καθόλου εύκολο. Ήταν, χωρίς αμφιβολία, ένα μεγάλο κεφάλαιο στη δημοσιογραφική μου πορεία.
–Και η δεύτερη στιγμή-ορόσημο; Χωρίς αμφιβολία, η στιγμή που ανέλαβα το «10vor10», το οποίο θεωρείται ο Όλυμπος της ελβετικής τηλεόρασης. Πρόκειται για ένα από τα πιο καθοριστικά ενημερωτικά προγράμματα της χώρας, με μεγάλη τηλεθέαση, και γι’ αυτό το θεωρώ το αποκορύφωμα της καριέρας μου. Σε αντίθεση με την Ελλάδα, όπου η ενημέρωση μοιράζεται σε πολλά κανάλια, στην Ελβετία το SRF είναι η βασική πηγή ενημέρωσης για το κοινό. Έχουμε, λοιπόν, έναν σημαντικό ρόλο. Ειδικά με το «10vor10», είμαστε η τελευταία ενημέρωση που φτάνει στους τηλεθεατές στο τέλος μιας μεγάλης μέρας. Γι’ αυτό προσπαθώ να μεταδίδω τις πληροφορίες με συνέπεια, αλλά να κλείνω πάντα το δελτίο με έναν ζεστό και οικείο τρόπο.
Εισαγωγική φωτογραφία: Gion Vaitl