H αγένεια στην εποχή της ψηφιακής καθημερινότητας.
Κάποτε, αγενής χαρακτηριζόταν όποιος δεν απευθυνόταν στον πληθυντικό σε μεγαλύτερης ηλικίας ανθρώπους. Σήμερα, δεν είναι λίγες οι φορές που ακόμα και ανήλικοι μιλούν σε ηλικιωμένους σαν να έχουν μπροστά τους συμμαθητές τους. Παλαιότερα, στις αίθουσες αναμονής επικρατούσαν ησυχία και σεβασμός. Οι ασθενείς μιλούσαν χαμηλόφωνα, ώστε να μην ενοχλήσουν τους υπόλοιπους. Πλέον, η ανοιχτή ακρόαση στα κινητά ή η μουσική αποτελούν συνηθισμένες εικόνες.
Τα τελευταία χρόνια, οι κοινωνικές συνήθειες έχουν αλλάξει αισθητά. Συμπεριφορές που στο παρελθόν θεωρούνταν εξαιρετικά αγενείς, ακόμα και αδιανότητες, πλέον είναι απολύτως αποδεκτές, ή περνούν απαρατήρητες. Η τεχνολογία, ως αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητάς μας, έχει επηρεάσει όχι μόνο τον τρόπο με τον οποίο επικοινωνούμε, αλλά και τους κανόνες ευγένειας, απειλώντας τις με… εξαφάνιση. Πολλές είναι οι συμπεριφορές που συναντάμε σήμερα και κάποτε θα προκαλούσαν έντονες αντιδράσεις.
Η απουσία απάντησης σε πρόσκληση
Το «RSVP», δηλαδή το «Répondez s’il vous plaît» που σημαίνει «απαντήστε παρακαλώ», συνοδεύει σχεδόν όλες τις προσκλήσεις. Είτε πρόκειται για γάμο, είτε για γενέθλια, είτε για επαγγελματικές συναντήσεις. Εφαρμόζεται ώστε να διαμορφωθεί η λίστα με τους καλεσμένους ή τους συμμετέχοντες σε μια εκδήλωση, με την επιβεβαίωση της παρουσίας να θεωρείται απαραίτητη για το σωστό προγραμματισμό. Παρ’ όλα αυτά, ολοένα περισσότεροι επιλέγουν να μην απαντούν καθόλου, ούτε θετικά ούτε αρνητικά, ένα φαινόμενο που αρκετοί ειδικοί χαρακτηρίζουν «επιδημία αμνησίας του RSVP».
Η αναπαραγωγή βίντεο σε δυνατή ένταση
Μια από τις πιο ενοχλητικές μορφές αγένειας είναι η παρακολούθηση βίντεο από το κινητό, σε δημόσιο χώρο. Ο χρήστης αδιαφορεί για όσους βρίσκονται γύρω του, οι οποίοι πιθανότατα δεν επιθυμούν να ακούσουν τραγούδια, βίντεο ή αποσπάσματα από το TikTok και το Instagram. Η λύση είναι απλή: ένα ζευγάρι ακουστικά αρκεί για να προστατεύσει την ηρεμία όλων.
Με το κινητό κάθε στιγμή
Σύμφωνα με έρευνα που διεξήχθη στις ΗΠΑ, πολλοί πελάτες συνεχίζουν τις τηλεφωνικές συνομιλίες τους ακόμη και την ώρα που εξυπηρετούνται στο ταμείο ενός σούπερ μάρκετ. Άλλοι προτιμούν να σκρολάρουν στο κινητό τους αντί να ανταλλάξουν έστω έναν στοιχειώδη χαιρετισμό με τον υπάλληλο που τους εξυπηρετεί. Μια τόσο απλή πράξη ευγένειας φαίνεται να μην έχει καμία σημασία για μερικούς.
Απάντηση σε γραπτό μήνυμα με ηχητικό
Στέλνεις ένα μήνυμα και περιμένεις ότι ο παραλήπτης θα συνεχίσει με τον ίδιο τρόπο τη συνομιλία, όταν ξαφνικά λαμβάνεις ένα ηχητικό διάρκειας τριών λεπτών. Εκτός από τις περιπτώσεις όπου η πληκτρολόγηση είναι πραγματικά δύσκολη, η πρακτική αυτή μπορεί να θεωρηθεί αγενής. Αναγκάζει τον παραλήπτη να διακόψει ό,τι κάνει, να ακούσει ολόκληρο το μήνυμα και να θυμάται όλες τις πληροφορίες πριν απαντήσει. Ο σεβασμός στον χρόνο του άλλου είναι κι αυτός μορφή καλής συμπεριφοράς.
Μονολεκτικές απαντήσεις
«Ναι», «Όχι», «ΟΚ». Τη στιγμή που η γραπτή επικοινωνία με μηνύματα αποτελεί μέρος της καθημερινότητας, ακόμα και στον επαγγελματικό χώρο, οι εξαιρετικά σύντομες ή ακόμα και μονολεκτικές απαντήσεις μπορεί να ερμηνευθούν ως αγένεια ή αδιαφορία. Λίγες επιπλέον λέξεις αρκούν για να αποδώσουν τον σωστό τόνο και να αποφευχθούν παρεξηγήσεις.
Αναρτήσεις που είναι κολακευτικές μόνο για… αυτόν που τις δημοσιεύει
Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης συναντάμε συχνά φωτογραφίες όπου ο ένας φαίνεται άψογος, ενώ οι υπόλοιποι απεικονίζονται με κλειστά μάτια, μισάνοιχτο στόμα, αμήχανες εκφράσεις ή σε μια άτυχη στιγμή. Η δημοσίευση τέτοιων εικόνων χωρίς να λαμβάνεται υπόψη πώς παρουσιάζονται οι άλλοι δείχνει έλλειψη διακριτικότητας και σεβασμού.
Όταν κάθε κοινωνική εκδήλωση γίνεται περιεχόμενο
Δε χρειάζεται κάθε στιγμή της ζωής να γίνεται αφορμή για δημιουργία περιεχομένου στα κοινωνικά δίκτυα. Ένας γάμος, για παράδειγμα, είναι προσωπική υπόθεση, η επισημοποίηση μιας σχέσης αγάπης και σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να λειτουργεί ως η βάση για το ιδανικό ποστ στις ψηφιακές πλατφόρμες. Δε χρειάζεται ο καλεσμένος να ποζάρει και να φωτογραφίζεται -ακόμα και στο διάδρομο της εκκλησίας- πριν καν το ζευγάρι προλάβει να μοιραστεί οποιοδήποτε στιγμιότυπο από το γάμο του. Ένας καλεσμένος οφείλει να θυμάται ότι βρίσκεται στην τελετή για να στηρίξει τους φίλους του και να μοιραστεί τη χαρά τους, όχι για να φέρεται σαν να είναι ο ίδιος ο πρωταγωνιστής της βραδιάς.
Προσθήκη σε μια ομάδα του WhatsApp χωρίς συγκατάθεση
Και ξαφνικά ένα πρωί εμφανίζεται ειδοποίηση στην οθόνη του κινητού σου που αναφέρει ότι ο Κώστας σε προσέθεσε στην ομάδα του WhatsApp με τίτλο «το αόρατο παράμαλλο» και θέμα το ψάρεμα της τσιπούρας. Για ποιο λόγο κάποιος να προσθέτει το όνομά σου σε οποιαδήποτε ομάδα χωρίς προηγουμένως να λάβει τη συγκατάθεσή σου ή έστω να σου μιλήσει για αυτό που προτίθεται να κάνει; Η αυθαίρετη προσθήκη σε ομάδες, συνήθως μας φέρνει ενώπιον μιας χιονοστιβάδας μηνυμάτων από ανθρώπους που δε γνωρίζουμε και για θέματα που δε μας ενδιαφέρουν. Η ευγένεια επιβάλλει να ζητείται πρώτα η συναίνεση.
Eισαγωγική φωτογραφία: Getty Images/Ideal Image