Η εταιρεία που μας έμαθε να μαζεύουμε κουτιά στο ράφι, αλλάζει το gaming για πάντα και μας αναγκάζει να πάμε σε ένα μέλλον όπου δεν θα μας ανήκει τίποτα.
Πριν από τριάντα χρόνια, ο κόσμος του gaming άλλαξε για πάντα με έναν ήχο. Ήταν 3 Δεκεμβρίου του 1994 όταν το πρώτο PlayStation της Sony έκανε το ντεμπούτο του στην Ιαπωνία, «ξυπνώντας» τις τηλεοράσεις μας με εκείνη την iconic, απόκοσμη και φιλόξενη μελωδία του Takafumi Fujisawa. Ήταν η εποχή της απόλυτης επανάστασης: οι δύο διαστάσεις έδωσαν τη θέση τους στα 3D γραφικά, οι κασέτες αντικαταστάθηκαν από τη μαγεία του CD-ROM και οι αναμνήσεις μας κλειδώθηκαν σε μικροσκοπικές Memory Cards των 8MB.
Για τρεις δεκαετίες, η εμπειρία αυτή ήταν άρρηκτα συνδεδεμένη με το τελετουργικό του σαλονιού. Με το να κρατάς έναν φυσικό δίσκο στα χέρια σου, να ξεφυλλίζεις το βιβλιαράκι του, να τον τοποθετείς στη σχισμή της κονσόλας και να μοιράζεσαι το παιχνίδι με τους φίλους σου. Σήμερα, 102 εκατομμύρια κονσόλες μετά, η Sony ετοιμάζεται να γκρεμίσει την ίδια της την κληρονομιά. Μέσα από μια ριζική μεταμόρφωση, ο ιαπωνικός κολοσσός σχεδιάζει να αποσυνδέσει το PlayStation από την τηλεόραση και να βάλει οριστικό τέλος στους φυσικούς δίσκους που αγαπήσαμε. Η μετάβαση στη νέα, αποκλειστικά ψηφιακή εποχή υπόσχεται ότι το παιχνίδι θα είναι «παντού και πάντα μαζί σου», όμως το τίμημα για την ιστορία και τη νοσταλγία του μέσου ίσως αποδειχθεί πολύ πιο βαρύ από όσο νομίζουμε.
Το PlayStation χωράει στην τσέπη σου
Σε μια πρόσφατη συζήτηση με επενδυτές, οι διοικούντες τη Sony ρωτήθηκαν πώς σκοπεύουν να κερδίσουν πίσω τους παίκτες που κατά τη διάρκεια της πανδημίας το γύρισαν στους υπολογιστές (PC gaming). Η απάντησή τους έδειξε μια τεράστια αλλαγή στη νοοτροπία της εταιρείας. Αντί να υποσχεθούν απλώς μια πιο δυνατή κονσόλα με καλύτερα γραφικά, παραδέχθηκαν ότι η παλιά ιδέα που ήθελε το PlayStation «καρφωμένο» στην τηλεόραση του σαλονιού πρέπει να ξεπεραστεί.
Καθώς όλο και περισσότεροι παίκτες προτιμούν πλέον τις φορητές συσκευές και τις προσωπικές οθόνες, ο στόχος για το επόμενο PlayStation είναι να μπορείς να παίζεις παντού με απόλυτη άνεση. Τα πρώτα βήματα έχουν ήδη γίνει με την εφαρμογή PS Remote Play και τη συσκευή PlayStation Portal, ενώ οι φήμες ότι η εταιρεία ετοιμάζει μια ολοκληρωμένη, αυτόνομη φορητή κονσόλα μέχρι το 2027-2028 γίνονται όλο και πιο έντονες. Η Sony θέλει το PlayStation να είναι παντού μαζί σου, αρκεί, βέβαια, να παίζεις με τους δικούς της, αποκλειστικά ψηφιακούς όρους.
Το μεγάλο ψηφιακό σοκ του 2028: Τέλος στα CD
Αυτή η υπόσχεση για ένα PlayStation που θα βρίσκεται παντού συνδέεται άμεσα με μια δεύτερη, αρκετά σοκαριστική είδηση καθώς από τον Ιανουάριο του 2028, η Sony σταματά οριστικά την παραγωγή φυσικών δίσκων. Από εκείνη τη στιγμή και μετά, κάθε νέο παιχνίδι θα κυκλοφορεί αποκλειστικά σε ψηφιακή μορφή. Από οικονομική άποψη, η απόφαση αυτή βγάζει απόλυτο νόημα. Τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι το 80% των παιχνιδιών του PS5 αγοράζεται ήδη ψηφιακά. Την ίδια ώρα, κορυφαίες εταιρείες όπως η Rockstar Games επιβεβαιώνουν ότι οι «physical» εκδόσεις τεράστιων παιχνιδιών, όπως το πολυαναμενόμενο Grand Theft Auto VI, δεν θα περιέχουν δίσκο, αλλά απλώς ένα χαρτάκι με έναν κωδικό για κατέβασμα.
Για τις εταιρείες, το ψηφιακό μοντέλο είναι μια «μηχανή κοπής χρήματος». Γλιτώνουν το κόστος για τα πλαστικά κουτιά, τη μεταφορά και τη διανομή στα καταστήματα, εκτοξεύοντας τα κέρδη τους. Για όλους τους υπόλοιπους, η ευκολία του να αγοράζεις ένα παιχνίδι από τον καναπέ σου είναι ελκυστική, αλλά κρύβει μια μεγάλη παγίδα, χάνεις βασικά δικαιώματα. Ένα ψηφιακό παιχνίδι δεν μπορείς να το πουλήσεις ως μεταχειρισμένο, ούτε να το δανείσεις σε έναν φίλο σου. Στην πραγματικότητα, δεν σου ανήκει, απλώς νοικιάζεις την άδεια να το παίζεις.
Το κρυφό κόστος: Παιχνίδια με ημερομηνία λήξης
Το πιο σκοτεινό σημείο αυτής της ιστορίας αφορά στη διατήρηση των παιχνιδιών στο πέρασμα του χρόνου. Ταυτόχρονα με την κατάργηση των δίσκων, η Sony ανακοίνωσε ότι θα κλείσει σταδιακά τα ψηφιακά καταστήματα των παλαιότερων κονσολών της, όπως του PS3 και του PS Vita. Το μήνυμα είναι ότι όταν μια εταιρεία κρίνει ότι το κόστος συντήρησης των υπολογιστών της (servers) δεν τη συμφέρει, τα παιχνίδια απλώς σβήνονται από τον χάρτη.
Σύμφωνα με έρευνα του Ιδρύματος Ιστορίας Βιντεοπαιχνιδιών (Video Game History Foundation), το 87% των κλασικών παιχνιδιών που κυκλοφόρησαν πριν από το 2010 βρίσκεται ήδη σε «κρίσιμο κίνδυνο» εξαφάνισης. Το έτος 2010 είναι το σημείο-κλειδί, καθώς τότε άρχισαν να κυριαρχούν οι ψηφιακές αγορές. Όταν η Nintendo έκλεισε πρόσφατα τα ψηφιακά καταστήματα των κονσολών Wii U και 3DS, εκατοντάδες παιχνίδια έγιναν ακαριαία απρόσιτα για πάντα.
Από το 2028, αυτό το πρόβλημα δεν θα αφορά μόνο σε παλιά ή άγνωστα παιχνίδια, αλλά και στα μεγαλύτερα blockbusters της αγοράς. Κάθε παιχνίδι θα αποκτήσει ημερομηνία λήξης. Μόλις κλείσει το ψηφιακό κατάστημα του PS5 στο μέλλον, τίτλοι που κόστισαν δισεκατομμύρια θα χαθούν στο ψηφιακό κενό.
Η ψευδαίσθηση της εταιρικής καλής θέλησης
Φυσικά, υπάρχουν και φωτεινές εξαιρέσεις. Το Xbox προσπαθεί να κρατά ζωντανά τα παιχνίδια των παλιότερων γενεών, ενώ η πλατφόρμα GOG στους υπολογιστές δίνει μεγάλο αγώνα για τη διάσωση των κλασικών τίτλων. Όμως, όλες αυτές οι προσπάθειες βασίζονται αποκλειστικά στην καλή θέληση των εταιρειών. Αν μια διοίκηση αποφασίσει αύριο να αλλάξει στρατηγική, η πρόσβασή μας στην ιστορία του gaming απλώς θα πάψει να υπάρχει, κάτι που ζούμε ήδη με τις ταινίες και τις σειρές που εξαφανίζονται ξαφνικά από τις πλατφόρμες streaming.
Οι φυσικοί δίσκοι δεν ήταν ποτέ αθάνατοι, αφού το πλαστικό φθείρεται με τα χρόνια. Προσέφεραν όμως στους παίκτες έναν πολύ σημαντικό έλεγχο. Μπορούσες να κρατήσεις, να προστατεύσεις και να μοιραστείς ένα παιχνίδι χωρίς να εξαρτάσαι από τις αποφάσεις και τα οικονομικά πλάνα της κάθε Sony. Το 2028, το PlayStation θα είναι πιο ευέλικτο και προσβάσιμο από ποτέ, αλλά η ιστορία του θα είναι πιο εύθραυστη από ποτέ.
Εισαγωγική φωτογραφία: Pixabay