Η ιστορία πίσω από ένα από τα πιο εντυπωσιακά «καταφύγια πλούτου» της Ασίας και γιατί μεγάλο μέρος της χωρητικότητάς του παραμένει ακόμη ανεκμετάλλευτο.
Λίγα χιλιόμετρα από τους διαδρόμους προσγείωσης του Changi, εκεί όπου η Σιγκαπούρη δίνει τη θέση της σε βιομηχανικά πάρκα και αποθήκες logistics, ένα κτίριο έξι ορόφων αλλάζει εντελώς όψη μόλις πέσει το φως. Την ημέρα μοιάζει κλειστό και αυστηρό. Το βράδυ, κρυφά LED πίσω από την πρόσοψη φωτίζουν τις λεπτές πλάκες όνυχα και ο ορθογώνιος όγκος θυμίζει μια τεράστια ράβδο χρυσού στην άκρη του αεροδρομίου. Είναι το The Reserve, ένα παλιό εργοστάσιο ηλεκτρονικών που μετατράπηκε σε εγκατάσταση αποθήκευσης πολύτιμων μετάλλων και περιουσιακών στοιχείων υψηλής αξίας. Το κτίριο, συνολικής επιφάνειας περίπου 17 χιλιάδων τ.μ., σχεδιάστηκε από το MonoLab Studio των Wesley Liew και Jessica Baczkowski, με τη Freight Architects και τη Light Collab να αναλαμβάνει τον φωτισμό.
Η πρόσοψη είναι επενδυμένη με όνυχα πάχους μόλις πέντε χιλιοστών. Η επιλογή του υλικού δίνει στο κτίριο μια σχεδόν θεατρική όψη, σε πλήρη αντίθεση με τη λειτουργία του: πίσω από τις φωτεινές πλάκες βρίσκεται μια εγκατάσταση με εξαιρετικά αυστηρές προδιαγραφές ασφαλείας. Μια πόρτα βάρους 2,5 τόνων, αισθητήρες κίνησης και δόνησης, περίπου 500 κάμερες και 24ωρη φύλαξη από την αστυνομία της Σιγκαπούρης, συνθέτουν το σύστημα προστασίας. Το λογισμικό διαχείρισης του θησαυροφυλακίου δεν είναι συνδεδεμένο στο διαδίκτυο, ενώ για κάθε ράβδο που εισέρχεται ή εξέρχεται απαιτούνται τέσσερις ξεχωριστές εγκρίσεις. Η μία προέρχεται από αστυνομικό που δεν ανήκει στο προσωπικό της εταιρείας.
Ένα θησαυροφυλάκιο για 10.000 τόνους αργύρου
Στο κέντρο του κτιρίου βρίσκεται το Silver Cliff, ένας κατακόρυφος χώρος ύψους 32 μέτρων σχεδιασμένος για την αποθήκευση τεράστιων ποσοτήτων αργύρου. Οι ράβδοι στοιβάζονται σε φωτισμένα μεταλλικά ράφια που φτάνουν σε ύψος έως και δώδεκα μέτρων και θυμίζουν πρόσοψη βράχου. Από εκεί, προέρχεται και το όνομα. Η εγκατάσταση μπορεί να φιλοξενήσει έως 10.000 τόνους αργύρου και περίπου 500 τόνους χρυσού. Η συνολική ονομαστική χωρητικότητα του συγκροτήματος το τοποθετεί ανάμεσα στις μεγαλύτερες ιδιωτικές εγκαταστάσεις του είδους του.
Ο άργυρος παρουσιάζει ιδιαίτερες απαιτήσεις στην αποθήκευση. Για την ίδια χρηματική αξία καταλαμβάνει πολύ μεγαλύτερο όγκο από τον χρυσό και χρειάζεται αντίστοιχα περισσότερη υποδομή. Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους ο Gregor Gregersen ιδρυτής της Silver Bullion, η οποία δημιούργησε και λειτουργεί το “The Reserve”, έδωσε τόσο μεγάλο βάρος στη δυνατότητα αποθήκευσής του. Ο χρυσός και η πλατίνα φυλάσσονται σε δεκαπέντε ανεξάρτητα θησαυροφυλάκια. Τα σύνθετα χαλύβδινα τοιχώματά τους έχουν πάχος περίπου τριάντα εκατοστά. Ο Gregersen θεωρεί εδώ και χρόνια τον άργυρο υποτιμημένο σε σχέση με τον χρυσό. Η αντίληψη αυτή έχει επηρεάσει και τον ίδιο τον σχεδιασμό του The Reserve, το οποίο κατασκευάστηκε ώστε να μπορεί να διαχειρίζεται φυσικό μέταλλο σε κλίμακα που λίγες ιδιωτικές εγκαταστάσεις μπορούν να προσφέρουν.
Από τα Patek Philippe στις 12.500 θυρίδες
Στον τέταρτο όροφο δεν υπάρχουν μόνο ράβδοι μετάλλων. Εκεί στεγάζεται το The Xcess, ανεξάρτητη εταιρεία υψηλής ωρολογοποιίας που ίδρυσε η Michelle Gregersen. Το ατελιέ αναλαμβάνει πιστοποίηση, συντήρηση και αποκατάσταση συλλεκτικών ρολογιών, μεταξύ των οποίων Patek Philippe και Rolex, και συνδέεται με το Perpetual Vault, έναν ειδικά διαμορφωμένο χώρο φύλαξης για timepieces μεγάλης αξίας. Η υπηρεσία δεν περιορίζεται στην ασφαλή αποθήκευση. Πιστοποιημένα ρολόγια μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως εξασφάλιση για χρηματοδότηση χωρίς ο ιδιοκτήτης τους να χρειάζεται να τα πουλήσει. Το ρολόι παραμένει φυλασσόμενο και ασφαλισμένο, ενώ η αξία του μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την άντληση ρευστότητας.
Στο The Reserve υπάρχουν επίσης 12.500 θυρίδες ασφαλείας. Ο αριθμός είναι ενδεικτικός της κλίμακας του εγχειρήματος: αντιστοιχεί αριθμητικά σε περίπου τέσσερις θυρίδες για καθέναν από τους περισσότερους από 3.000 δισεκατομμυριούχους που καταγράφονται σήμερα παγκοσμίως. Στο ίδιο οικοσύστημα δραστηριοποιείται και η Helutrans, εταιρεία που ειδικεύεται στη μεταφορά, αποθήκευση και διαχείριση έργων τέχνης και διαθέτει ισχυρή παρουσία στην ασιατική αγορά των art logistics. Με αυτόν τον τρόπο, το The Reserve επιχειρεί να ξεπεράσει την έννοια του κλασικού θησαυροφυλακίου. Χρυσός, άργυρος, πολύτιμα ρολόγια, έργα τέχνης και άλλα αντικείμενα μεγάλης αξίας μπορούν να βρίσκονται κάτω από την ίδια στέγη, με διαφορετικούς βαθμούς φύλαξης και διαφορετικές υπηρεσίες γύρω από την κατοχή και τη διαχείρισή τους.
Ένα lounge πάνω από τον άργυρο
Ο πέμπτος όροφος δείχνει περισσότερο private club παρά εγκατάσταση αποθήκευσης μετάλλων. Διαθέτει lounge, coffee bar και χώρους που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για εταιρικές εκδηλώσεις, παρουσιάσεις προϊόντων και events οίκων πολυτελείας. Από ορισμένα σημεία υπάρχει θέα προς το εσωτερικό του θησαυροφυλακίου του αργύρου, κατευθείαν πάνω στο Silver Cliff. Το αποτέλεσμα είναι ασυνήθιστο: χώροι φιλοξενίας και πολυτελείας λειτουργούν λίγα μέτρα πάνω από ράφια σχεδιασμένα να αντέχουν χιλιάδες τόνους μετάλλου.
Μέρος της εγκατάστασης λειτουργεί υπό ειδικό τελωνειακό καθεστώς. Αυτό επιτρέπει, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, την αποθήκευση και τη διακίνηση επιλέξιμων περιουσιακών στοιχείων χωρίς την άμεση επιβολή των φόρων και δασμών που θα ίσχυαν κατά την κανονική εισαγωγή τους στη Σιγκαπούρη. Το συγκρότημα, διαθέτει επίσης χώρους που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για συναλλαγές και δημοπρασίες αντικειμένων υψηλής αξίας. Έτσι, ένας πελάτης μπορεί να επιθεωρήσει φυσικά ένα περιουσιακό στοιχείο, να συμμετάσχει σε μια ιδιωτική συναλλαγή και να το αφήσει στη συνέχεια αποθηκευμένο στην ίδια εγκατάσταση.
Από το ασήμι κάτω από το κρεβάτι σε ένα mega-vault
Η ιστορία του Gregor Gregersen ξεκίνησε πολύ πιο ταπεινά. Ίδρυσε το Silver Bullion το 2009, λίγο μετά τη διεθνή χρηματοπιστωτική κρίση. Στις πρώτες ημέρες της επιχείρησης αποθήκευε ποσότητες ασημιού ακόμη και κάτω από το κρεβάτι του και συναντούσε αγοραστές που πλήρωναν σε μετρητά. Η κρίση του 2008 επηρέασε βαθιά τον τρόπο με τον οποίο βλέπει το τραπεζικό σύστημα και την κατοχή περιουσιακών στοιχείων. Ο ίδιος έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι σε περιόδους μεγάλης δημοσιονομικής και τραπεζικής πίεσης οι αποταμιευτές μπορεί να βρεθούν εκτεθειμένοι σε αποφάσεις κυβερνήσεων και χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Η απάντησή του ήταν η φυσική κατοχή πολύτιμων μετάλλων και η επιλογή μιας δικαιοδοσίας που θεωρεί φιλική προς την ιδιωτική περιουσία.
Η Σιγκαπούρη ήταν κεντρική σε αυτή τη στρατηγική. Η πόλη-κράτος έχει εξελιχθεί σε έναν από τους μεγαλύτερους χρηματοοικονομικούς κόμβους της Ασίας, διαθέτει ισχυρό private banking, πολιτική σταθερότητα και γεωγραφική εγγύτητα στις αγορές της Κίνας και της Νοτιοανατολικής Ασίας. Ο Gregersen θεωρεί επίσης ότι η παραδοσιακή εικόνα χωρών, όπως η Ελβετία, ως απολύτως ουδέτερων καταφυγίων πλούτου έχει μεταβληθεί τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα μετά την υιοθέτηση κυρώσεων εις βάρος της Ρωσίας. Για τον ίδιο, η Σιγκαπούρη μπορεί να αποτελέσει εναλλακτικό κέντρο για επενδυτές που θέλουν να συνδυάζουν τραπεζικές υπηρεσίες και φυσική κατοχή περιουσιακών στοιχείων στην ίδια δικαιοδοσία.
Το μεγάλο κτίριο και η μικρότερη, προς το παρόν, ζήτηση
Υπάρχει, ωστόσο, μια σαφής απόσταση ανάμεσα στη χωρητικότητα που κατασκευάστηκε και στη σημερινή χρήση της. Το The Reserve άρχισε να λειτουργεί το 2024 και εξακολουθεί να αξιοποιεί μόνο μέρος της δυνατότητας αποθήκευσής του. Αυτό δεν είναι απαραίτητα ασυνήθιστο για μια υποδομή τέτοιου μεγέθους, δείχνει όμως ότι η Σιγκαπούρη βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο στην προσπάθειά της να εξελιχθεί σε διεθνές κέντρο χρυσού και αργύρου. Η συγκυρία, πάντως, είναι ευνοϊκή. Οι τιμές του χρυσού έχουν κινηθεί σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, ενώ οι γεωπολιτικές εντάσεις, η αβεβαιότητα στις αγορές και η αναζήτηση ασφαλών καταφυγίων έχουν αυξήσει το ενδιαφέρον για τα πολύτιμα μέταλλα.
Η Singapore Bullion Market Association έχει επισημάνει ότι το Λονδίνο χρειάστηκε περίπου δύο αιώνες για να δημιουργήσει την αγορά, τις υποδομές και το επίπεδο εμπιστοσύνης που το καθιέρωσαν ως έναν από τους σημαντικότερους κόμβους του παγκόσμιου εμπορίου χρυσού. Η Ασία έχει μεγαλύτερες αγορές, περισσότερα κεφάλαια και πολύ ταχύτερες χρηματοοικονομικές υποδομές από ό,τι στο παρελθόν, αλλά η μετάβαση δεν γίνεται από τη μια ημέρα στην άλλη. Το The Reserve έχει κατασκευαστεί ακριβώς πάνω σε αυτή την προσδοκία. Ο Gregersen ποντάρει ότι τα επόμενα χρόνια μεγαλύτερο μέρος του διεθνούς πλούτου θα στραφεί προς την Ασία και ότι μαζί του θα μετακινηθεί η ζήτηση για χρυσό, άργυρο και ασφαλή αποθήκευση περιουσιακών στοιχείων.
Εισαγωγική φωτογραφία: Finbarr Fallon © MonoLab Studio, Freight Architects/Facebook