Από την πιθανότητα της επιστροφής του προϊόντος μέχρι μια βαθύτερη ανάγκη, τα άδεια κουτιά έχουν μεγάλη αξία για αρκετούς.
Αγοράζεις μια ηλεκτρονική συσκευή. Φτάνεις στο σπίτι. Με αγωνία ανοίγεις της συσκευασία. Βγάζεις με προσοχή το κινητό, το laptop ή την κονσόλα και αφού πετάξεις το πλαστικό περίβλημα σκέφτεσαι: «Ας κρατήσω το κουτί. Ποτέ δεν ξέρεις». Το κουτί βρίσκει τη θέση του σε ένα ντουλάπι. Και το πιθανότερο είναι να παραμείνει εκεί για πολλά χρόνια. Δεν ξαναχρησιμοποιείται. Αλλά, όταν έρθει η στιγμή να ξεκαθαρίσουμε τα πράγματα που έχουμε για να απαλλαγούμε από τα περιττά, το κουτί είναι το πιο δύσκολο να αποχωριστούμε. Τα κουτιά των ηλεκτρονικών συσκευών έχουν πολύ συγκεκριμένους λόγους για τους οποίους καταλήγουν να μένουν μαζί μας. Για πάντα.
Ο πρακτικός λόγος
Σε ορισμένες περιπτώσεις, έχει λογική να κρατήσουμε το κουτί. Υπάρχει το ενδεχόμενο επιστροφής της συσκευής σε περίπτωση βλάβης ή ακόμα και η μεταπώλησή της. Δεν είναι τυχαίο ότι σε πολλές αγγελίες επισημαίνεται ότι το κινητό, για παράδειγμα, πωλείται «με το κουτί του». Σαν αυτή η πληροφορία να δίνει μεγαλύτερη αξιοπιστία στον πωλητή. Πράγματι, η συσκευασία κάνει ένα μεταχειρισμένο προϊόν να φαίνεται πιο πλήρες και, σε ορισμένες κατηγορίες, μπορεί να βοηθήσει ώστε να αυξηθεί η τιμή ή να κεντρίσει το ενδιαφέρον του αγοραστή. Ιδίως στην περίπτωση ενός συλλεκτικού αντικειμένου, η συσκευασία του μπορεί να αυξήσει την αξία του. Επιπλέον, στην περίπτωση που μια συσκευή είναι ακριβή ή εύθραυστη μπορεί να είναι ασφαλέστερο να τη μεταφέρουμε με τη συσκευασία της.
Η παγίδα του «μπορεί να χρειαστεί»
Ένα άδειο κουτί δίνει την αίσθηση της ασφάλειας. Στην πραγματικότητα, σήμερα δεν προσφέρει πολλά. Αν, όμως, αύριο προκύψει η ανάγκη για πώληση, μας διασφαλίζει ότι το πρόβλημα του κουτιού έχει ήδη τακτοποιηθεί. Η σκέψη αυτή είναι αρκετή για να αναβάλλουμε την απόφαση να το πετάξουμε. Οι ειδικοί κάνουν λόγο για ψυχολογία της προσδοκίας. Αυτή η σκέψη προσμονής μας οδηγεί να προβλέψουμε τι θα μπορούσε να συμβεί στο μέλλον. Είναι σαν να κρατάμε ένα βιβλίο που έχουμε διαβάσει, γιατί μπορεί να θέλουμε να το ξαναδιαβάσουμε κάποια στιγμή. Ένα άδειο κουτί δίνει μια αίσθηση ελέγχου, σαν να είμαστε έτοιμοι για οτιδήποτε. Αυτή η ιδέα είναι τόσο έντονη που κρατάμε το κουτί γιατί «ποτέ δεν ξέρεις». Μέχρι να συνειδητοποιήσουμε ότι έχουμε στοίβες από κουτιά που κανείς δεν έχει αγγίξει εδώ και χρόνια.
Ακόμα και το κουτί έχει συναισθηματική αξία
Ένα καινούριο gadget δεν είναι απλώς ένα αντικείμενο. Συνδέεται με τη στιγμή που το αγοράσαμε, τον ενθουσιασμό και, μερικές φορές, με μια σημαντική περίοδο της ζωής μας. Αυτό εξηγεί γιατί ένα κουτί από μια παλιά κονσόλα μπορεί να έχει μεγαλύτερη συναισθηματική αξία από ένα οποιοδήποτε άλλο αντικείμενο που χρησιμοποιούμε καθημερινά. Το να το πετάξουμε μπορεί να σημαίνει ότι μαζί με αυτό πετάμε κάποια από τις αναμνήσεις μας. Οι ειδικοί το εξηγούν ως «συναισθηματική προσκόλληση». Ένα κουτί με όμορφο σχεδιασμό, καλό χαρτόνι, ή ακόμα και μια κολλημένη ετικέτα από τον αποστολέα φέρει μια ολόκληρη ιστορία πάνω του. Δεν είναι απλώς ένα χαρτόνι. Θυμίζει μια συγκεκριμένη στιγμή ανεμελιάς και χαράς. Διατηρώντας το, κρατάμε και αυτό που συμβολίζει.
Η αξία του είναι μεγαλύτερη επειδή είναι δικό μας
Δεν πετάμε τα κουτιά για έναν ακόμη λόγο. Μόλις αποκτήσουμε ένα αντικείμενο, έχει μεγαλύτερη αξία επειδή είναι δικό μας. Ένα άδειο κουτί, αν ήταν κάποιου άλλου πιθανώς να μη του δίναμε καμία σημασία και να το πετούσαμε δίχως δεύτερη σκέψη. Όταν, όμως, μας ανήκει κάνει την απόφαση πιο δύσκολη. Έχουμε την τάση να εκτιμούμε περισσότερο ένα αντικείμενο απλώς επειδή είναι δικό μας. Επομένως, δεν πρόκειται απλώς για ένα κουτί, αλλά για «το κουτί του δικού μου κινητού». Ταυτόχρονα, αν κάποιος αγαπά τα παιχνίδια, το κουτί από τη νέα κονσόλα μπορεί να τον κάνει να νιώσει πραγματικός gamer.
Η χαρά της δημιουργικότητας
Ένα καλοφτιαγμένο, στιβαρό κουτί μπορεί να χρησιμεύσει για την αποθήκευση άλλων αντικειμένων, αλλά μπορεί να δώσει αφορμή για δημιουργικότητα. Ένα κουτί στα μάτια ενός παιδιού μπορεί να μεταμορφωθεί σε σπίτι για ζωάκια, σε διαστημόπλοιο, σε κάστρο. Αυτό το φαινομενικά άχρηστο κουτί είναι ένας λευκός καμβάς για μικρούς -αλλά και για μεγάλους- και μπορεί να γίνει οτιδήποτε. Με το να το κρατάμε δίνουμε στον εαυτό μας την ευκαιρία να δημιουργήσει και να παίξει.
Εισαγωγική φωτογραφία: Getty Images/Ideal Image