Από το γραφείο και το αυτοκίνητο μέχρι το σπίτι, η έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία απαιτεί προστασία καθημερινά, όλο το χρόνο.
Οι δερματολόγοι συνιστούν τη χρήση αντηλιακού καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου. Παρότι για πολλούς το αντηλιακό είναι συνδεδεμένο με το καλοκαίρι και τις διακοπές, η εφαρμογή του θεωρείται απαραίτητη και το χειμώνα, ακόμα και όταν ο ουρανός είναι συννεφιασμένος. Η υπεριώδης ακτινοβολία (ακτίνες UVA και UVB) εξακολουθεί να διαπερνά τα σύννεφα σε ποσοστό έως 80% φτάνοντας στην επιδερμίδα, γι’ αυτό η αντηλιακή προστασία πρέπει να γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητάς μας.
Αντηλιακό στο γραφείο
Η παρατεταμένη έκθεση στον ήλιο χωρίς προστασία, όπως κατάλληλο ρουχισμό, καπέλο και αντηλιακό, σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο για φωτογήρανση και καρκίνο του δέρματος. Η Αυστραλία καταγράφει από τα υψηλότερα ποσοστά καρκίνου του δέρματος παγκοσμίως, γεγονός που έχει οδηγήσει τους ειδικούς να δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στην καθημερινή αντηλιακή προστασία. Οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους: Δύο στους τρεις ανθρώπους (περίπου το 67%) θα διαγνωστούν με καρκίνο του δέρματος μέχρι την ηλικία των 70 ετών. Πάνω από 1 εκατομμύριο θεραπείες παρέχονται κάθε χρόνο σε ασθενείς που έχουν διαγνωστεί με μη μελανωματικό καρκίνο δέρματος, ενώ περίπου 2.000 χάνουν τη ζωή τους από την ασθένεια κάθε χρόνο. Δεν είναι τυχαίο ότι δερματολόγοι στην Αυστραλία συνιστούν τη χρήση αντηλιακού ακόμα και όταν βρισκόμαστε σε εσωτερικούς χώρους.
Η UVA συμβάλλει κυρίως στη γήρανση του δέρματος, αλλά αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου του δέρματος, ενώ η UVB αποτελεί την κύρια αιτία ηλιακού εγκαύματος και κινδύνου ανάπτυξης καρκίνου του δέρματος. Όταν βρισκόμαστε σε εσωτερικό χώρο, η έκθεση στην UV ακτινοβολία είναι σαφώς μικρότερη σε σχέση με την παραμονή σε εξωτερικό χώρο. Ωστόσο, το τζάμι των παραθύρων μπλοκάρει σε μεγάλο βαθμό την UVB, ενώ η UVA μπορεί να περάσει σε κάποιο βαθμό, ανάλογα με τον τύπο του γυαλιού. Επομένως, αν το γραφείο μας βρίσκεται δίπλα σε ένα μεγάλο παράθυρο και δεχόμαστε για πολλές ώρες ηλιακό φως, η αντηλιακή προστασία έχει σημασία. Στην περίπτωση, δε, που για να φτάσουμε στο γραφείο μας χρειάζεται να διανύσουμε μεγάλη απόσταση, τότε το αντηλιακό είναι αδιαπραγμάτευτο.
Αντίστοιχα, αν κατά τη διάρκεια της ημέρας ασχολούμαστε με τον κήπο, το μπαλκόνι, ή απλώνουμε τα ρούχα, τότε η αντηλιακή προστασία πρέπει να εφαρμοστεί πριν την έκθεση στον ήλιο. Ακόμη και στο σπίτι, αν περνάμε πολλές ώρες δίπλα σε παράθυρο, αν για παράδειγμα διαβάζουμε το βιβλίο μας στον καναπέ που λούζεται από τον ήλιο, η χρήση αντηλιακού μπορεί να προσφέρει επιπλέον προστασία, ιδίως σε άτομα με φωτοευαισθησία ή με ιστορικό δερματικών βλαβών.
Και σε αυτοκίνητα
Το ίδιο ζήτημα αφορά και στις μετακινήσεις με αυτοκίνητο. Τα παράθυρα περιορίζουν σημαντικά την UVB, όμως η προστασία από την UVA εξαρτάται από τον τύπο του γυαλιού και από το αν υπάρχουν πρόσθετα φίλτρα UV. Μελέτη από την Αμερικανική Ακαδημία Δερματολογίας έδειξε ότι στις ΗΠΑ το μελάνωμα και καρκίνωμα των κυττάρων Merkel (MCC) ήταν ελαφρώς πιο συχνά στην πλευρά του σώματος των οδηγών που βρίσκονταν κοντά στο παράθυρο, δηλαδή την αριστερή. Παλαιότερη έρευνα στην Αυστραλία έδειξε προκαρκινικές βλάβες στη δεξιά πλευρά, καθώς οι οδηγοί κάθονται στα δεξιά. Μάλιστα, όπως αναφέρει η Wall Street Journal, παλαιότερη έρευνα αποκάλυψε ότι ο τύπος γυαλιού που χρησιμοποιείτο σε πολυτελή αυτοκίνητα στις αρχές του 2000 επέτρεπε στην υπεριώδη ακτινοβολία να περάσει και να φτάσει ακόμα και έως έξι φορές περισσότερο στο αριστερό χέρι από ό,τι στο δεξί. Για τον λόγο αυτό, όσοι περνούν πολλές ώρες καθημερινά στο αυτοκίνητο καλό είναι να μην παραμελούν την αντηλιακή προστασία.
SPF 30 ή 50;
Μπορεί να θεωρούμε ότι ο δείκτης προστασίας SPF 50 είναι πιο αποτελεσματικός, όμως, η αναπληρώτρια καθηγήτρια Δερματολογίας στο Penn State Health, Σαρλίν Λαμ, μιλώντας στην αμερικανική εφημερίδα, σχολίασε πως στην πραγματικότητα η διαφορά είναι μικρή. Όπως είπε, το SPF 30 φιλτράρει περίπου το 97% της UVB, ενώ το SPF 50 μπλοκάρει περίπου το 98%. Το 1%, λοιπόν, σύμφωνα με την ειδικό, δεν αποτελεί ικανό λόγο για να προτιμάμε το μεγαλύτερο δείκτη προστασίας αντί το SPF 30. Για καθημερινή χρήση, οι ειδικοί συνιστούν αντηλιακό ευρέος φάσματος που προστατεύει από την UVA και την UVB. Για παρατεταμένη έκθεση στον ήλιο, ιδρώτα ή δραστηριότητες σε εξωτερικό χώρο, απαιτείται μεγαλύτερη προσοχή και συχνότερη ανανέωση. Τονίζουν δε, ότι πρέπει να εφαρμόζεται ικανή ποσότητα ξανά κάθε 4-6 ώρες ακόμα και αν βρισκόμαστε σε εσωτερικούς χώρους.
Τα οφέλη από την καθημερινή χρήση αντηλιακού
Πολλαπλά είναι τα οφέλη από την καθημερινή χρήση αντηλιακού, σύμφωνα με την Cleveland Clinic. Περιορίζει την έκθεση στην UV ακτινοβολία, μειώνοντας τον κίνδυνο ηλιακού εγκαύματος και συμβάλλοντας στην πρόληψη του καρκίνου του δέρματος. Παράλληλα, προστατεύει από τη φωτογήρανση, περιορίζοντας την εμφάνιση ρυτίδων, δυσχρωμιών και καφέ κηλίδων. Επιπλέον, ενισχύεται ο προστατευτικός φραγμός του δέρματος ώστε να μειωθεί η πιθανότητα εγκαύματος ή ερεθισμού από τον ήλιο. Η έκθεση στον ήλιο μπορεί να επιδεινώσει ορισμένες δερματικές παθήσεις όπως η ροδόχρους ακμή ή το έκζεμα. Με το αντηλιακό, προλαμβάνεται η έξαρση αυτών των παθήσεων. Οι ειδικοί, επισημαίνουν πως παρότι στην αγορά κυκλοφορούν προϊόντα μακιγιάζ με SPF και μπορούν να προσφέρουν κάποια προστασία, είναι προτιμότερο να χρησιμοποιούνται συμπληρωματικά με ένα αντηλιακό.
Εισαγωγική φωτογραφία: Getty Images/Ideal Image