Το υψηλό κόστος, τα social media που μεταμορφώνουν σε σόου την πρόταση γάμου και οι νέες προτεραιότητες της νέας γενιάς αλλάζουν τα πάντα γύρω από το δαχτυλίδι αρραβώνα.
Το σενάριο επαναλαμβάνεται: Ηλιοβασίλεμα, ροδοπέταλα σχηματίζουν μια μεγάλη καρδιά στο έδαφος, μια γυναίκα αγνοεί -δήθεν- το λόγο για τον οποίο βρίσκεται στο σημείο, ένας άνδρας γονατίζει και, όταν εκείνη γυρίζει προς το μέρος του, τον βρίσκει να κρατά ένα ανοιχτό κουτάκι από όπου ξεπροβάλλει ένα μονόπετρο. Τα χέρια της αυτομάτως κατευθύνονται στο στόμα που μένει ανοιχτό από την «έκπληξη», δάκρυα κυλούν στα μάγουλα και ένα «Ω, Θεέ μου» ξεφεύγει από τα χείλη, πριν ακολουθήσει ένα «σπασμένο» από το κλάμα «ναι, δέχομαι». Η πρόταση γάμου επετεύχθη και το βίντεο ολοκληρώθηκε για να αναρτηθεί στη συνέχεια στα social media, συγκεντρώνοντας δεκάδες συγχαρητήρια και αμέτρητες κόκκινες καρδιές.
Η πρόταση γάμου με τη στερεοτυπική μορφή που κατακλύζει τις δημοφιλείς ψηφιακές πλατφόρμες έχει χάσει αρκετό από τον ρομαντισμό της. Το δαχτυλίδι αρραβώνων μοιάζει να μετατρέπεται σταδιακά από αυθόρμητο σύμβολο αγάπης σε σκηνοθετημένο «αξεσουάρ» με μοναδικό στόχο την αυτοπροβολή. Ταυτόχρονα, η ανάγκη που δημιουργείται για ένα δαχτυλίδι αντάξιο της λάμψης που πλημμυρίζει τα προφίλ των απανταχού αυτόκλητων «γκουρού» του έρωτα, μεταφράζεται σε οικονομική πίεση, αλλοιώνοντας την τρυφερότητα της στιγμής.
Σήμερα η αγορά ενός δαχτυλιδιού συνοδεύεται από σημαντικό οικονομικό βάρος, με πολλά ζευγάρια να επαναπροσδιορίζουν τι πραγματικά έχει αξία. Από πρόσφατη έρευνα που διεξήχθη από την Talker Research σε δείγμα 2.000 Αμερικανών που βρίσκονται σε σχέση, είναι αρραβωνιασμένοι ή παντρεμένοι, προκύπτει ότι σε ποσοστό 65% θεωρούν πλέον ότι το δαχτυλίδι αρραβώνα έχει μετατραπεί περισσότερο σε άγχος, παρά σε σύμβολο αγάπης.
Οι ερωτηθέντες, ανάμεσα στους οποίους εκπρόσωποι της Γενιά Ζ, millennials και baby boomers (γεννημένοι την περίοδο 1946-1964), σε ποσοστό 61% αναφέρουν ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν μετατρέψει τις προτάσεις γάμου σε πραγματικά σόου που πρέπει να είναι εντυπωσιακά. Με μεγάλη διαφορά, το 74% των ερωτηθέντων δηλώνουν ότι προτιμούν να ξεκινήσουν τον έγγαμο βίο χωρίς χρέη παρά να έχουν ένα ακριβό δαχτυλίδι αρραβώνων, με μόνο το 15% να επιλέγει το δαχτυλίδι.
Όσο για την πίεση που νιώθουν, την αποδίδουν όχι τόσο στο στενό τους περιβάλλον όσο στην κοινωνία και το διαδίκτυο, με το 51% εξ αυτών να υποστηρίζουν ότι νιώθουν ότι τους επιβάλλεται από την κοινωνία να ξοδέψουν πολλά χρήματα για το δαχτυλίδι, ενώ για το 49% οι «κανόνες» καθορίζονται από τα social media. Αντιθέτως, μόλις το 37% αναφέρει πίεση από την οικογένεια και το 35% από τον σύντροφο.
Το κόστος ανεβαίνει και επηρεάζει τις αποφάσεις
Σύμφωνα με τους ερωτηθέντες, το κόστος ενός διαμαντένιου δαχτυλιδιού κατά μέσο όρο θα πρέπει να κυμαίνεται στα 10.600 δολάρια, ενώ το μέσο ετήσιο εισόδημα των συμμετεχόντων ανέρχεται σε περίπου 62.100 δολάρια. Η εκτίμηση αυτή καταρρίπτει τη θεωρία των «τριών μισθών» που ορίζει ότι ένας άνδρας πρέπει να ξοδέψει το ισοδύναμο των αποδοχών τριών μηνών για την αγορά ενός δαχτυλιδιού.
Ο «κανόνας» δημιουργήθηκε από μια εξαιρετικά επιτυχημένη διαφημιστική καμπάνια της εταιρίας διαμαντιών De Beers που ξεκίνησε τη δεκαετία του 1930. Η εταιρία εφηύρε την παράδοση του διαμαντένιου μονόπετρου μετατρέποντας το σε αντικείμενο για λίγους και σύμβολο αιώνιας αγάπης με το σλόγκαν «A Diamond is Forever» (Ένα διαμάντι είναι παντοτινό). Πριν την καμπάνια, μόλις το 10% των δαχτυλιδιών αρραβώνων στις ΗΠΑ είχαν διαμάντι, ενώ μέχρι το τέλος του 20ού αιώνα, το ποσοστό αυτό εκτοξεύτηκε στο 80%. Ο κανόνας ήθελε την αποταμίευση ενός μήνα για την απόκτηση ενός δαχτυλιδιού, η οποία κατά τη δεκαετία του 1980 αυξήθηκε σε δύο και στην πορεία στους τρεις.
Με βάση αυτά τα στοιχεία σημαίνει ότι το 25% αυτού του ποσού θα πρέπει να δαπανηθεί για ένα δαχτυλίδι, ή περίπου 15.525 δολάρια. Στην πράξη, όμως, οι περισσότεροι δαπανούν περίπου το 17% του ετήσιου εισοδήματός τους, δηλαδή περίπου δύο μισθούς. Η τάση αυτή επιβεβαιώνεται και στην αγορά, καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις, οι τιμές των δαχτυλιδιών αυξήθηκαν έως και 47% μέσα σε ένα χρόνο, κυρίως εξαιτίας της ανόδου της τιμής του χρυσού. Το αποτέλεσμα; Ένα σημαντικό ποσοστό ζευγαριών καθυστερεί την αγορά του ή αναζητά πιο οικονομικές λύσεις, όπως δόσεις, ανακυκλωμένο χρυσό ή εναλλακτικά υλικά.
Οι νέες γενιές αλλάζουν τους κανόνες
Η Gen Z και οι millennials δείχνουν πιο ανοιχτοί σε εναλλακτικές. Σε ποσοστό 30% η Gen Z θα επέλεγε πολύτιμο λίθο διαφορετικό από διαμάντι, το 26% θα προτιμούσε ένα ταξίδι αντί για δαχτυλίδι και το 26% θα θεωρούσε πιθανή ακόμα και την επιλογή ενός τατουάζ στο δάχτυλο ως σύμβολο δέσμευσης, με τους millennials να βλέπουν θετικά την εναλλακτική αυτή κατά 21%.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και το γεγονός πως το 60% δηλώνει ότι δε θέλει να μάθει το πραγματικό κόστος του δαχτυλιδιού. Όταν ρωτήθηκαν τι σημαίνει στην πραγματικότητα να είναι κανείς «οικονομικά έτοιμος» για αρραβώνα, το 44% όλων των ερωτηθέντων απάντησε ότι σημαίνει απλώς ένα σταθερό εισόδημα, ενώ το 40% εστιάζει στις ανοιχτές συζητήσεις για τα οικονομικά. Παρότι το 68% δηλώνει ότι αισθάνεται οικονομικά έτοιμο για το επόμενο βήμα, ένας στους δέκα έχει καθυστερήσει τον αρραβώνα εξαιτίας χαμηλού εισοδήματος.
Προτεραιότητα, η ζωή χωρίς χρέη
Ίσως το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο της αλλαγής νοοτροπίας είναι ότι το 74% των ερωτηθέντων δηλώνει πως προτιμά να ξεκινήσει τη συζυγική ζωή χωρίς χρέη, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει ένα λιγότερο εντυπωσιακό δαχτυλίδι. Μόνο το 15% επέλεξε το δαχτυλίδι. Με λίγα λόγια, ο αρραβώνας δεν έχει χάσει τη σημασία του, απλώς περνάει σε μια άλλη διάσταση, πιο προσγειωμένη και συνειδητή, με έμφαση όχι στην εικόνα, αλλά στην ουσία της σχέσης.
Eισαγωγική φωτογραφία: Getty Images/Ideal Image