Δε θέλει κόπο, αλλά αλλαγή στον τρόπο σκέψης και μικρές πρακτικές εφαρμογές που βοηθούν ώστε ο χώρος να διατηρείται πάντα τακτοποιημένος.
Αρκεί μια απλή περιήγηση σε Instagram και TikTok για να διαπιστώσει κανείς ότι ζει σε παράλληλο σύμπαν: από τη μία σπίτια με πεντακάθαρους χώρους, τακτοποιημένα δωμάτια, με προσεγμένη και λιτή διακόσμηση και από την άλλη η πραγματικότητα με άπλυτα φλιτζάνια στο νεροχύτη, στοίβες με ασιδέρωτα ρούχα και ξεχασμένες μπλούζες σε μια καρέκλα. Πέρα από την επίπλαστη ευτυχία και αρμονία που επιδιώκουν να περάσουν ως αυθεντική οι διάφοροι influences, υπάρχουν πράγματι άνθρωποι που καταφέρνουν να διατηρούν πάντα το σπίτι τους καθαρό και τακτοποιημένο. Πώς, όμως, κατορθώνουν αυτό που για άλλους φαντάζει δύσκολο έως και ακατόρθωτο επίτευγμα;
Τι λέει η επιστήμη για την ακαταστασία
Σύμφωνα με ειδικούς ο εγκέφαλος καταγράφει κάθε αντικείμενο που δε βρίσκεται στη θέση του ως εκκρεμότητα. Μελέτη του Πανεπιστημίου του Πρίνστον έδειξε ότι η ακαταστασία επηρεάζει τη νευρωνική επικοινωνία και αυξάνει τα επίπεδα στρες. Παρόμοια ήταν τα ευρήματα έρευνας της Ιατρικής Σχολής του Γέιλ, όπου επιστήμονες ανακάλυψαν πως η ακαταστασία μειώνει την αποτελεσματικότητα της νευρωνικής επικοινωνίας. Με απλά λόγια, ο εγκέφαλος επεξεργάζεται τις πληροφορίες πιο αργά όταν περιβάλλεται από οπτικό χάος, οδηγώντας σε μειωμένη παραγωγικότητα και ψυχική κόπωση.
Ταυτόχρονα έκθεση του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια UCLA εστίασε στα επίπεδα στρες και πώς αυτά επηρεάζονται από ένα ακατάστατο οικιακό περιβάλλον και έδειξε ότι αυτά αυξάνονται σημαντικά, μειώνοντας τη συνολική ευεξία. Παρόμοια, όμως, είναι τα συμπεράσματα και σε εργασιακούς χώρους, με έκθεση του Χάρβαρντ να αναφέρει ότι όσοι εργάζονται σε ακατάστατα γραφεία είναι λιγότερο αποτελεσματικοί και τείνουν περισσότερο στην απογοήτευση και την κόπωση, σε σύγκριση με όσους διατηρούν καθαρό και τακτοποιημένο χώρο. To δίκτυο υγειονομικής περίθαλψης, Northwell Health, στη Νέα Υόρκη αναφέρει πως η οπτική ακαταστασία κατακλύζει τον οπτικό φλοιό του εγκεφάλου, καθιστώντας πιο δύσκολη τη συγκέντρωση και την ιεράρχηση των πληροφοριών. Αυτή η υπερφόρτωση μπορεί να οδηγήσει σε αναποτελεσματικότητα, καθώς ο εγκέφαλος εργάζεται πιο σκληρά για να ξεχωρίσει τις περιττές λεπτομέρειες αντί να επικεντρωθεί σε ό,τι είναι σημαντικό. Επιπλέον, ένα τέτοιο περιβάλλον μπορεί να κάνει την εργασία να μοιάζει πιο δύσκολη, εντείνοντας το άγχος. Αντιθέτως, ένας οργανωμένος χώρος επιτρέπει στον εγκέφαλο να επεξεργάζεται τις πληροφορίες πιο ομαλά, ενισχύοντας την παραγωγικότητα.
Πώς τα καταφέρνουν
Ποιο το μυστικό, όμως, όσων διατηρούν πάντα το σπίτι τους καθαρό; Η συνήθεια αυτή δε συνδέεται τόσο με την πειθαρχία όσο με μια ριζική αλλαγή στον τρόπο σκέψης. Οι άνθρωποι που τακτοποιούν καθημερινά δεν αναγκάζουν τον εαυτό τους να το κάνουν. Έχουν σταματήσει να σκέφτονται ότι πρέπει να καθαρίσουν. Αντιθέτως αποφασίζουν ότι θέλουν να ζουν σε καθαρό χώρο.
Κάθε βρώμικο πιάτο, κάθε πεταμένη κάλτσα στο πάτωμα καταγράφεται από τον εγκέφαλο ως «εκκρεμότητα». Ο εγκέφαλος υπερφορτώνεται, η κούραση αυξάνεται η συγκέντρωση μειώνεται. Ένας τακτοποιημένος χώρος στέλνει ένα ξεκάθαρο μήνυμα στο νευρικό σύστημα: είσαι ασφαλής.
Αυτή η αίσθηση ασφάλειας και ηρεμίας αποτελούν το μυστικό για την αλλαγή. Όταν είμαστε νευρικοί και παραμένουμε στο ίδιο σημείο ακίνητοι, ολόκληρο το σύστημά μας ακινητοποιείται. Όταν, όμως, κινούμαστε και ξεκινάμε να ασχολούμαστε με κάτι που έχει αρχή, μέση και τέλος, όπως το πλύσιμο των πιάτων, το δίπλωμα των ρούχων, το ξεσκόνισμα, μας βοηθά να ηρεμούμε. Στέλνουμε μήνυμα στο νευρικό σύστημα ότι «αυτό τακτοποιήθηκε. Το τακτοποίησα εγώ». Ο εξωτερικός κόσμος μπαίνει σε τάξη και, με κάποιον τρόπο, ακολουθεί και ο εσωτερικός.
Πιο πρακτικά
Οι άνθρωποι που διατηρούν το σπίτι τους συνεχώς τακτοποιημένο δεν κάνουν απαραίτητα περισσότερη δουλειά, απλώς σκέφτονται διαφορετικά. Δε βλέπουν το συμμάζεμα ως ξεχωριστή υποχρέωση, αλλά το ενσωματώνουν σε κάθε δραστηριότητα. Για παράδειγμα, το μαγείρεμα δεν τελειώνει όταν ολοκληρωθεί το γεύμα, αλλά όταν τακτοποιηθεί η κουζίνα. Δεν αναβάλλουν τις μικρές δουλειές, γιατί γνωρίζουν ότι συνήθως διαρκούν μόνο λίγα λεπτά. Έτσι, αντί να αφήσουν το ποτήρι μέσα στο νεροχύτη, το πλένουν. Πολλοί εκτιμούν ότι θα δαπανήσουν πολύ περισσότερο χρόνο από τον πραγματικό και απλές εργασίες, με αποτέλεσμα να τις αποφεύγουν χωρίς λόγο.
Ταυτόχρονα, εκμεταλλεύονται λίγες στιγμές μέσα στη μέρα, χωρίς να περιμένουν το Σαββατοκύριακο για να καθαρίσουν. Τακτοποιούν όποτε βρουν χρόνο καθημερινά. Έχουν τη συνήθεια να επιστρέφουν τα αντικείμενα αμέσως στη θέση τους, αντί να τα αφήνουν όπου βρουν, έτσι αποτρέπεται η ακαταστασία από την αρχή. Τέλος, φροντίζουν να έχουν λιγότερα πράγματα καθώς έτσι διευκολύνεται η τάξη και η διατήρησή της χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια.
Εισαγωγική φωτογραφία: 123RF