Δεν πονάει μόνο η ψυχή αλλά και το σώμα όταν χάνουμε το σύντροφό μας, με τους ειδικούς να προτείνουν πρακτικές για την επούλωση του «τραύματος».
Όταν βιώνουμε αυτό που θεωρούμε πραγματικό έρωτα, οι ημέρες μας ξεκινούν και τελειώνουν υπέροχα. Όλα αποκτούν νόημα. Ο ήλιος μοιάζει πιο λαμπερός, ο ουρανός πιο γαλανός. Τα πάντα λειτουργούν στον υπερθετικό βαθμό. Τι συμβαίνει, όμως, όταν χωρίζουμε; Τα δάκρυα κυλούν ανεξέλεγκτα, οι σκέψεις κατακλύζουν το μυαλό, τα τραγούδια μοιάζουν σαν να γράφτηκαν αποκλειστικά για εμάς, το αυτοκίνητο που οδηγούσε εμφανίζεται διαρκώς μπροστά μας, ενώ οι περαστικοί φορούν το άρωμά του. Το βλέμμα πέφτει ξανά και ξανά στο κινητό, με την κρυφή ελπίδα ότι ίσως άλλαξε γνώμη και έστειλε εκείνο το μήνυμα που θα ανατρέψει τα πάντα.
Πώς αντιδρούμε στο «τέλος» μιας σχέσης;
Ενώ όλα τα παραπάνω μοιάζουν να επηρεάζουν μόνο το μυαλό, στην πραγματικότητα ένας χωρισμός επιδρά σε ολόκληρο τον οργανισμό. Ο εγκέφαλος, το νευρικό σύστημα, ο ύπνος, η όρεξη, ακόμη και η καρδιά μας καλούνται να διαχειριστούν μια μεγάλη απώλεια. Σύμφωνα με ειδικούς, ένας χωρισμός μπορεί να επηρεάσει τον άνθρωπο συναισθηματικά, ψυχολογικά αλλά και σωματικά και να προκαλέσει αντιδράσεις παρόμοιες με όσα βιώνουμε όταν πεθαίνει ένα αγαπημένο μας πρόσωπο. Όπως εξηγεί στην πλατφόρμα Verywell Mind, η Δρ. Σαμπρίνα Ρομανόφ, κλινική ψυχολόγος, ερευνήτρια και συγγραφέας, αυτό συνδέεται με το γεγονός ότι είμαστε προγραμματισμένοι να δημιουργούμε ισχυρούς δεσμούς με τους άλλους. Η συναισθηματική επαφή, η συντροφικότητα και η αίσθηση ασφάλειας αποτελούν σημαντικά στοιχεία της ανθρώπινης ύπαρξης.
Όταν, λοιπόν, κάτι τέτοιο τελειώνει, το νευρικό μας σύστημα απορρυθμίζεται. Παρουσιάζονται συναισθήματα εγκατάλειψης, απομόνωσης και απόρριψης, ενώ ταυτόχρονα προσπαθούμε να προσαρμοστούμε σε μια καθημερινότητα που δεν μοιάζει πια με εκείνη που γνωρίζαμε. Εξάλλου, δεν έχουμε χάσει μόνο έναν σύντροφο, αλλά και τις συνήθειες που είχαμε αναπτύξει μαζί του, τα σχέδια και τις προσδοκίες.
Γιατί δεν μπορούμε να σταματήσουμε να σκεφτόμαστε;
Η σκέψη μας ανατρέχει σε όμορφες στιγμές, αλλά αυτομάτως μπαίνουμε στη διαδικασία να αναλύσουμε συζητήσεις, να ψάξουμε για λάθη που έχουμε κάνει, να καταλάβουμε αν η λέξη που χρησιμοποιήσαμε προκάλεσε τη ρήξη και ταλαιπωρούμαστε επιχειρώντας να δώσουμε ένα νόημα σε όλο αυτό που μας συμβαίνει. Αυτή η επίμονη ανακύκλωση σκέψεων μας κρατά συναισθηματικά προσκολλημένους. Πολύ συχνά, μάλιστα, ο χωρισμός συνοδεύεται από συμπτώματα όπως αλλαγές στην όρεξη, με κάποιους να τη χάνουν και άλλους να αυξάνουν την πρόσληψη φαγητού, γαστρεντερικά προβλήματα, κόπωση, άγχος, διαταραχές ύπνου. Σε ορισμένες περιπτώσεις, το παρατεταμένο στρες συνοδεύεται από σημαντικές αλλαγές στο βάρος, στην ορμονική λειτουργία ακόμα και σε απώλεια μαλλιών.
Σύνδρομο της ραγισμένης καρδιάς
Υπό αυτές τις εξαντλητικές συνθήκες μπορεί να παρατηρηθεί το λεγόμενο σύνδρομο ραγισμένης καρδιάς Takotsubo ή μυοκαρδιοπάθεια από στρες. Η πάθηση αυτή είναι αναγνωρισμένη καρδιακή πάθηση, η οποία μπορεί να εμφανιστεί έπειτα από έντονο συναισθηματικό ή σωματικό στρεσογόνο γεγονός. Σύμφωνα με την Cleveland Clinic, προκαλεί εξασθένηση ενός τμήματος του καρδιακού μυός, με αποτέλεσμα η καρδιά να μην μπορεί να αντλεί το αίμα τόσο αποτελεσματικά όσο συνήθως. «Ο πόνος στο στήθος και η δύσπνοια μπορεί να το κάνουν να μοιάζει με καρδιακή προσβολή», αναφέρει η κλινική. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι αιτία της πάθησης είναι η απότομη απελευθέρωση ορμονών του στρες, όπως η αδρεναλίνη. Ένα γεγονός όπως ένα διαζύγιο, ένα αυτοκινητιστικό ατύχημα ή η απώλεια εργασίας μπορεί να προκαλέσει απελευθέρωση αυτών των ορμονών που αναισθητοποιούν ή τραυματίζουν τον καρδιακό μυ.
Ένα μικρό ποσοστό ανθρώπων με αυτό το σύνδρομο, όμως, δε μπορεί να κατονομάσει κανέναν παράγοντα στρες που μπορεί να πυροδότησε το επεισόδιό τους. Από τα πιο κοινά συμπτώματα συγκαταλέγονται ο έντονος και ξαφνικός πόνος στο στήθος, η δύσπνοια, η τάση λιποθυμίας, το αίσθημα παλμών κι η διαταραχή του καρδιακού ρυθμού και η χαμηλή αρτηριακή πίεση. Η Cleveland Clinic επισημαίνει ότι, στις περισσότερες περιπτώσεις, οι ασθενείς αναρρώνουν πλήρως μέσα σε ημέρες ή εβδομάδες, με την κατάλληλη αντιμετώπιση.
Η Mayo Clinic επισημαίνει πως ο ανεξήγητος πόνος στο στήθος μπορεί να είναι στην πραγματικότητα σύμπτωμα καρδιακής προσβολής και συστήνει την επικοινωνία με γιατρό. Όσο για τους παράγοντες κινδύνου εμφάνισης του συνδρόμου, αναφέρει το φύλο, καθώς παρατηρείται πιο συχνά σε γυναίκες παρά σε άνδρες. Ταυτόχρονα, η ηλικία παίζει ρόλο, αφού καταγράφεται συχνότερα σε ανθρώπους άνω των 50 ετών, όπως και σε όσους αντιμετωπίζουν άγχος ή κατάθλιψη.
Μπορούμε να βοηθήσουμε τον εαυτό μας να ξεπεράσει έναν χωρισμό;
Μπορούμε να ξεπεράσουμε τον πρώην σύντροφό μας; Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι απαιτείται χρόνος, υπομονή και επιείκεια. Δε χρειάζεται να πιεζόμαστε να ξεχάσουμε έναν άνθρωπο μέσα σε λίγες ημέρες ή εβδομάδες. Επιπλέον, δεν είναι απαραίτητο να θέτουμε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, καθώς είναι πιθανό να μην τηρηθεί και να νιώσουμε ντροπή ή αποτυχία. Στην πραγματικότητα, δεν υπάρχει «κατάλληλη στιγμή» για να ξεπεράσουμε έναν πρώην σύντροφο. Όπως αναφέρει η Ρομανόφ, μπορούμε να ασχοληθούμε με ευχάριστες δραστηριότητες που πάντα θέλαμε να δοκιμάσουμε, να συναντήσουμε ξανά παλιούς φίλους ή να αναπτύξουμε το κοινωνικό μας δίκτυο.
Η Cleveland Clinic προτείνει πρακτικές χαλάρωσης, όπως η γιόγκα, ο διαλογισμός, η διαχείριση του στρες, καθώς και η ισορροπημένη διατροφή, αλλά και ο επαρκής ύπνος ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος εκδήλωσης του συνδρόμου. Την ίδια στιγμή, προτιμότερο είναι να πάψει η αυτοτιμωρία και να προχωρήσουμε στην αποδοχή της πραγματικότητας και των συναισθημάτων μας, ώστε να επιταχυνθεί η επούλωση των «τραυμάτων».
Εξωτερική φωτογραφία: Getty Images/Ideal Image