Οι φωτογραφίες των διακοπών έχουν πάψει προ πολλού να αποτελούν απλές αναμνήσεις. Μια νέα έρευνα δείχνει ότι μπορούν να εξελιχθούν ακόμη και σε αιτία έντασης ανάμεσα στα ζευγάρια.
Οι φωτογραφίες των διακοπών κατέχουν σήμερα πολύ διαφορετική θέση από εκείνη που είχαν πριν από λίγα χρόνια. Από προσωπικά ενθύμια έχουν μετατραπεί σε εικόνες που συχνά προορίζονται για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αποκτώντας μεγαλύτερη συναισθηματική και κοινωνική βαρύτητα. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, μία πρόσφατη έρευνα κατέγραψε έναν απρόσμενο λόγο τριβής ανάμεσα στα ζευγάρια. Σύμφωνα με έρευνα της εταιρείας Flashs για λογαριασμό του γαλλικού ιστότοπου Presse-Citron, η οποία πραγματοποιήθηκε σε δείγμα 1.001 νέων γαλλικών ζευγαριών, περισσότερες από μία στις δύο γυναίκες ηλικίας 18-34 ετών έχουν κάνει στο παρελθόν παρατήρηση στον σύντροφό τους για μια φωτογραφία που τους τράβηξε.
Οι φωτογραφίες αυτές καταλήγουν συνήθως στο Instagram, σε ομαδικές συνομιλίες ή σε ένα ψηφιακό άλμπουμ και γι’ αυτό, έχουν αποκτήσει πολύ μεγαλύτερη βαρύτητα από ό,τι παλαιότερα. Για πολλές γυναίκες, μέσα από αυτές διαμορφώνεται και η εικόνα που προβάλλουν προς τα έξω. Η συντριπτική πλειονότητα των γυναικών (92%) θέλει να επιστρέψει από τις διακοπές με όμορφες φωτογραφίες του εαυτού της. Για τέσσερις στις δέκα, το να τις φωτογραφίζει αυθόρμητα ο σύντροφός τους είναι κάτι που περιμένουν με λαχτάρα, ενώ το 82% το εκλαμβάνει σχεδόν ως απόδειξη αγάπης. Οι άνδρες, όμως, φαίνεται ότι προσεγγίζουν διαφορετικά το ζήτημα.
Δεν είναι μόνο θέμα κακής λήψης
Το ενδιαφέρον είναι ότι η διαδικασία αυτή φαίνεται να πιέζει εξίσου, αν όχι περισσότερο, τους άνδρες. Σχεδόν εννέα στους δέκα παραδέχονται ότι ο ρόλος του «φωτογράφου» του ζευγαριού τούς προκαλεί τουλάχιστον μία μορφή άγχους ή έντασης, μια κατάσταση που έχει πλέον καθιερωθεί με τον ανεπίσημο όρο «Instagram husband». Νεότερες δημοσιεύσεις γύρω από την ίδια έρευνα, επιβεβαιώνουν το μέγεθος του φαινομένου: το 78% των γυναικών δηλώνει ότι έχει απογοητευτεί ή εκνευριστεί από μια φωτογραφία που τράβηξε ο σύντροφός της, ενώ το 87% των ανδρών ομολογεί ότι αυτός ο ρόλος έχει εξελιχθεί σε πηγή τριβής στη σχέση. Το πιο ενδιαφέρον εύρημα είναι το «γιατί». Όταν μια γυναίκα λέει στον σύντροφό της «δεν είναι καλή αυτή η φωτογραφία», σπάνια εννοεί ότι έκανε λάθος στο κάδρο. Επτά στις δέκα γυναίκες παραδέχονται ότι το πρόβλημα είναι πως δεν αναγνωρίζουν τον εαυτό τους ή ότι δεν νιώθουν όμορφες στην εικόνα. Το 24% λέει ότι απλώς δεν μοιάζει έτσι, το 23% αποδίδει το αποτέλεσμα σε τεχνικά στοιχεία, όπως το κάδρο, η γωνία λήψης ή ο φωτισμός, ενώ το 15% θεωρεί ότι δείχνει πιο κουρασμένο ή μεγαλύτερο σε ηλικία.
Άλλες έρευνες γύρω από το ίδιο θέμα δείχνουν ότι η πλειονότητα των γυναικών ζητά να επαναληφθεί η λήψη, πολλές φορές περισσότερες από μία φορές, μέχρι να νιώσει ικανοποιημένη. Στην πραγματικότητα, όμως, στις περισσότερες περιπτώσεις δεν αμφισβητείται η ποιότητα της φωτογραφίας αυτής καθαυτής, αλλά η εικόνα που έχει κάποιος για τον εαυτό του.
Η εικόνα του εαυτού στο επίκεντρο της έντασης
Κοιτάς μια φωτογραφία που όλοι γύρω σου βρίσκουν πετυχημένη, όμως το βλέμμα σου πηγαίνει αμέσως στην κοιλιά, στα χέρια, στο χαμόγελο ή στη στάση του σώματος. Μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, η φωτογραφία παύει να αποτελεί ανάμνηση και μετατρέπεται σε μια λίστα με όσα σε ενοχλούν στην εμφάνισή σου. Τελικά, μία στις τέσσερις γυναίκες επιλέγει να μη μοιραστεί τη φωτογραφία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Το 78% δηλώνει ότι νιώθει απογοητευμένο ή εκνευρισμένο από μια φωτογραφία που θεωρεί ότι δεν την αντιπροσωπεύει, ενώ, παρότι το 52% το συζητά ανοιχτά με τον σύντροφό του, το 26% προτιμά να μη λέει τίποτα. Οι ψυχολόγοι μιλούν εδώ για την «κοινωνική σύγκριση»: την τάση να αξιολογούμε την εμφάνισή μας συγκρίνοντάς τη με εκείνη των άλλων. Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπου ο καθένας προβάλλει την καλύτερη εκδοχή του εαυτού του, αυτή η τάση ενισχύεται ακόμη περισσότερο. Έτσι, μια φωτογραφία διακοπών παύει να αποτελεί απλώς μια ανάμνηση και μετατρέπεται σε ακόμη έναν τρόπο αξιολόγησης της εικόνας μας. Πίσω από μια φράση όπως «μπορούσες να βγάλεις άλλη» συχνά κρύβεται κάτι βαθύτερο από την ποιότητα της λήψης: ο τρόπος με τον οποίο βλέπει κανείς τον εαυτό του, ένα βάρος που, χωρίς να το επιδιώκει, καταλήγει να επωμίζεται ο σύντροφος που κρατά την κάμερα.
Το άγχος της «instagrammable» εικόνας
Η ίδια έρευνα δείχνει ότι αυτή η λογική έχει επεκταθεί ακόμη και στην επιλογή του προορισμού. Σχεδόν εννέα στα δέκα ζευγάρια λαμβάνουν πλέον υπόψη αν ένας τόπος προσφέρει σκηνικά κατάλληλα για εντυπωσιακές φωτογραφίες, ενώ σχεδόν οι μισοί θεωρούν ότι το συγκεκριμένο κριτήριο είναι εξίσου σημαντικό με το κλίμα ή τη γαστρονομία, αν όχι σημαντικότερο. Ταυτόχρονα, οι γυναίκες φαίνεται ότι είναι ολοένα συχνότερα εκείνες που κρατούν την κάμερα μέσα στο ζευγάρι, ανατρέποντας σε αρκετές περιπτώσεις τη γνωστή εικόνα του «Instagram husband».
Το πιο συχνό παράπονο των νεαρών γυναικών προς τον σύντροφό τους στις διακοπές φαίνεται πως αφορά μια απλή φωτογραφία και όχι τα οικονομικά ή την ακαταστασία στο δωμάτιο του ξενοδοχείου. Πίσω από αυτό, όμως, κρύβεται κάτι βαθύτερο: η σχέση που έχει ο καθένας με την εικόνα του εαυτού του, μια σχέση που ενισχύεται ακόμη περισσότερο από την κουλτούρα των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Οι ειδικοί προτείνουν λιγότερη πίεση για την «τέλεια» λήψη και περισσότερη αποδοχή της αυθόρμητης, ατελούς στιγμής. Ίσως, τελικά, η καλύτερη φωτογραφία των διακοπών να είναι εκείνη που αποτυπώνει τη στιγμή όπως πραγματικά ήταν και όχι όπως θα θέλαμε να φαίνεται.
Εξωτερική φωτογραφία: @ Chermiti Mohamed / Unsplash