Κάθε φορά που ο Ντόναλντ Τραμπ, ανακοινώνει πρόοδο στις διαπραγματεύσεις με το Ιράν ή αφήνει να εννοηθεί ότι απομακρύνεται το ενδεχόμενο στρατιωτικής σύγκρουσης, η αντίδραση της αγοράς πετρελαίου είναι σχεδόν ίδια: οι τιμές καταγράφουν ισχυρή πτώση.
Το ίδιο συνέβη και στις 8 Απριλίου, όταν ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε μέσω της πλατφόρμας Truth Social ότι αναστέλλει την προγραμματισμένη στρατιωτική επιχείρηση κατά του Ιράν και συμφωνεί στην επανέναρξη ειρηνευτικών συνομιλιών. «Συμφωνώ να ανασταλούν οι βομβαρδισμοί και η επίθεση κατά του Ιράν. Είναι τιμή μου που αυτό το μακροχρόνιο πρόβλημα πλησιάζει στη λύση του», είχε γράψει τότε. Η αντίδραση ήταν άμεση, με το πετρέλαιο να υποχωρεί κατά περίπου 13% μέσα σε μία ημέρα.
Ένα μοτίβο που επαναλαμβάνεται για το πετρέλαιο
Το τελευταίο πεντάμηνο το ίδιο σκηνικό έχει επαναληφθεί πολλές φορές, υπογραμμίζει σε ανάλυσή του το CNN.
Ο Τραμπ έχει ανακοινώσει κατ’ επανάληψη ότι οι συνομιλίες με την Τεχεράνη εξελίσσονται θετικά ή ότι αναβάλλονται στρατιωτικές επιχειρήσεις, προκαλώντας κάθε φορά έντονες πιέσεις στις τιμές του πετρελαίου.
Το ίδιο συνέβη και την προηγούμενη εβδομάδα, όταν το αργό έχασε περίπου 20% μέσα σε τρεις ημέρες, μετά την απόφαση του Αμερικανού προέδρου να «παγώσει» νέα επίθεση κατά του Ιράν.
Ανάλογη εικόνα καταγράφεται και σήμερα, με τις τιμές να υποχωρούν περίπου 5%, μετά την ανακοίνωση ότι ακυρώθηκε μια «μαζική επίθεση» και ότι οι διαπραγματεύσεις πρόκειται να συνεχιστούν.
Παρά το γεγονός ότι αρκετές από αυτές τις αισιόδοξες ανακοινώσεις δεν οδήγησαν τελικά σε μόνιμη αποκλιμάκωση, η αγορά εξακολουθεί να αντιδρά σαν να επίκειται οριστική ειρήνη.
Η αγορά συνεχίζει να ποντάρει στην αποκλιμάκωση
Αναλυτές επισημαίνουν ότι η αγορά πετρελαίου δείχνει αξιοσημείωτη υπομονή απέναντι στις συνεχείς μεταβολές της αμερικανικής πολιτικής.
Προθεσμίες παρατείνονται, οι διαπραγματεύσεις ξεκινούν και σταματούν, στρατιωτικές επιχειρήσεις αναβάλλονται και επανέρχονται, όμως οι επενδυτές εξακολουθούν να θεωρούν πιθανή μια διπλωματική λύση.
Χαρακτηριστικό είναι ότι ακόμη και στις 5 Μαΐου, όταν ο Τραμπ δήλωσε πως είχε σημειωθεί «μεγάλη πρόοδος» προς μια τελική συμφωνία με το Ιράν και ανέβαλε στρατιωτική επέμβαση στα Στενά του Ορμούζ, το πετρέλαιο υποχώρησε ξανά κατά περίπου 13% μέσα σε τρεις ημέρες.
Ο πρόεδρος της Lipow Oil Associates, Άντι Λίποου, σχολίασε σκωπτικά ότι πρόκειται πλέον για το «Groundhog Day, επεισόδιο 15», υπονοώντας πως η ίδια ιστορία επαναλαμβάνεται διαρκώς.
Οι συνεχείς διακυμάνσεις στις τιμές
Από την έναρξη του πολέμου στις αρχές Μαρτίου, η αγορά πετρελαίου έχει εμφανίσει ακραία μεταβλητότητα. Οι τιμές αυξήθηκαν κατά 9% ή περισσότερο σε έξι διαφορετικές περιόδους, όταν εντάθηκε η ανησυχία για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.
Ωστόσο, ακόμη περισσότερες φορές – συνολικά οκτώ – σημειώθηκαν πτώσεις άνω του 9%, σχεδόν πάντα μετά από δηλώσεις της αμερικανικής κυβέρνησης για πρόοδο στις συνομιλίες ή για επικείμενη επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.
Γιατί οι επενδυτές εξακολουθούν να αισιοδοξούν
Παρά τις αλλεπάλληλες διαψεύσεις, υπάρχουν λόγοι που εξηγούν γιατί η αγορά εξακολουθεί να προεξοφλεί αποκλιμάκωση. Πριν ξεσπάσει ο πόλεμος, η μεγαλύτερη ανησυχία ήταν η υπερπροσφορά πετρελαίου. Οι χώρες του ΟΠΕΚ αύξαναν σταδιακά την παραγωγή τους, ενώ η παγκόσμια ζήτηση παρέμενε σχετικά υποτονική.
Σύμφωνα με την Capital Economics, η παγκόσμια αγορά διέθετε περίπου 4 εκατ. βαρέλια ημερησίως περισσότερα από όσα κατανάλωνε. Ακόμη και κατά τη διάρκεια της κρίσης, σημαντικό μέρος των ποσοτήτων που δεν περνούσαν από τα Στενά του Ορμούζ αναπληρώθηκε μέσω εναλλακτικών διαδρομών.
Περίπου 5 εκατ. βαρέλια ημερησίως μεταφέρθηκαν μέσω της Σαουδικής Αραβίας προς την Ερυθρά Θάλασσα, σύμφωνα με την Kpler, ενώ οι δυτικές χώρες απελευθέρωσαν ποσότητες από τα στρατηγικά τους αποθέματα.
Παράλληλα, η Κίνα περιόρισε τις εισαγωγές αργού κατά περισσότερα από 4 εκατ. βαρέλια ημερησίως, αξιοποιώντας τα μεγάλα αποθέματα που είχε ήδη δημιουργήσει, σύμφωνα με τη JPMorgan.
Όταν μάλιστα τα Στενά του Ορμούζ άνοιξαν προσωρινά για περίπου τρεις εβδομάδες τον Ιούνιο, σχεδόν 200 εκατ. βαρέλια πετρελαίου βγήκαν γρήγορα στις διεθνείς αγορές, προκαλώντας νέα βουτιά στις τιμές.
Τα αποθέματα μειώνονται επικίνδυνα
Παρά τη βραχυπρόθεσμη αισιοδοξία, αρκετοί αναλυτές θεωρούν ότι η αγορά υποτιμά έναν κρίσιμο παράγοντα: τη συνεχή μείωση των παγκόσμιων αποθεμάτων. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η κατάσταση στον ενεργειακό κόμβο του Κάσινγκ στην Οκλαχόμα, όπου αποθηκεύεται και τιμολογείται μεγάλο μέρος του αμερικανικού αργού.
Σύμφωνα με την Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ (EIA), τα αποθέματα έχουν υποχωρήσει στα 18,6 εκατ. βαρέλια, κάτω από το επίπεδο των 20 εκατ. βαρελιών, το οποίο θεωρείται κρίσιμο για την ασφαλή λειτουργία του συστήματος αγωγών.
Όσο μειώνονται τα διαθέσιμα αποθέματα, τόσο δυσκολότερη γίνεται και η φυσική μεταφορά του πετρελαίου μέσα από το δίκτυο αγωγών.
Αντίστοιχη εικόνα παρατηρείται και διεθνώς. Σύμφωνα με την Capital Economics, τα εμπορικά αποθέματα αντιστοιχούν πλέον σε περίπου 57 εβδομάδες κατανάλωσης, πολύ κοντά στο επίπεδο των 55 εβδομάδων, που θεωρείται όριο επιχειρησιακής πίεσης.
Ο κίνδυνος ενός νέου σοκ στις τιμές
Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι, εάν δεν αποκατασταθεί σταθερά η ροή πετρελαίου μέσω του Περσικού Κόλπου, η αγορά ενδέχεται να φτάσει σε ένα κρίσιμο σημείο, όπου τα αποθέματα δεν θα επαρκούν πλέον για να καλύψουν την απώλεια προσφοράς.
Σε ένα τέτοιο σενάριο, ο μόνος τρόπος εξισορρόπησης της αγοράς θα είναι μια απότομη άνοδος των τιμών, ώστε να περιοριστεί η ζήτηση.
Ορισμένες εκτιμήσεις δεν αποκλείουν ακόμη και τιμές άνω των 150 δολαρίων ανά βαρέλι, επίπεδο που θα ξεπερνούσε κάθε προηγούμενο ιστορικό υψηλό.
Προς το παρόν, όμως, η αγορά εξακολουθεί να εμπιστεύεται τις διαβεβαιώσεις του Ντόναλντ Τραμπ ότι μια οριστική λύση βρίσκεται πολύ κοντά, παρά το γεγονός ότι η πραγματικότητα στη Μέση Ανατολή εξακολουθεί να παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη, καταλήγει το CNN.
Διαβάστε ακόμη
UBS: Οι τέσσερις επενδυτικές ιστορίες των ελληνικών τραπεζών μετά το β’ τρίμηνο
Το χρώμα που έχουν δει μόνο 7 άνθρωποι στον κόσμο
Η ταξιδιωτική ευκαιρία της τελευταίας στιγμής στην Ελλάδα
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ