της Χριστίνας Ρωμηού
Αλλαγή στις ισορροπίες που είχαν διαμορφωθεί το τελευταίο διάστημα στην αγορά πετρελαίου επέφεραν οι επιθέσεις κατά των δύο δεξαμενόπλοιων στον Κόλπο του Ομάν. Αυτό που μένει να δούμε είναι εάν αυτές οι αλλαγές θα είναι πρόσκαιρες ή βαθύτερες, με τους αναλυτές να εμφανίζονται διχασμένοι.
Το τελευταίο διάστημα το πετρέλαιο ακολουθούσε πτωτική πορεία αφενός λόγω των ανησυχιών για ασθενέστερη ζήτηση, αφετέρου λόγω της επιβράδυνσης της παγκόσμιας οικονομίας. Ωστόσο, οι αγορές ίσως αρχίσουν να αποτιμούν τους ευρύτερους γεωπολιτικούς κινδύνους αν εκδηλωθούν περισσότερες επιθέσεις όπως αυτές της περασμένης Πέμπτης στα στενά του Χορμούζ.
Αν και οι αναλυτές βλέπουν πιθανή μια συνεχιζόμενη άνοδο του μαύρου χρυσού λόγω των εντάσεων στη Μέση Ανατολή, θεωρούν εξίσου πιθανό η τιμή του να υποχωρήσει στο κατώτερο σημείο ενός μεγάλου εύρους τιμών – μεταξύ 50 και 80 δολ./βαρέλι για το μπρεντ – αν οι φόβοι για έναν εμπορικό πόλεμο επισκιάσουν το οικονομικό outlook για τους αγοραστές πετρελαίου.
«Δεν θα έλεγα ότι είμαστε ακόμα σε σημείο συναγερμού, αλλά οδεύουμε προς τα εκεί», αναφέρει ο John Kilduff, της Again Capital. Ο Kilduff ανέφερε ότι το πετρέλαιο κατευθυνόταν προς τα 50 δολάρια μέχρι που συνέβησαν οι επιθέσεις. Εχουν επίσης υπάρξει προβλέψεις ότι αν η κατάσταση στη Μέση Ανατολή ενταθεί κι άλλο, η τιμή του αργού μπορεί να εκτοξευθεί και στα 100 δολάρια.
«Είμαστε στην περιοχή των 60 δολ. ή των 80 δολ. Αν η οικονομία βυθιστεί λόγω εμπορικού πολέμου , το πετρέλαιο θα κατευθυνθεί προς τα 60 δολάρια», αναφέρει η Helima Croft, επικεφαλής του τμήματος commodities της RBC. «Αυτή είναι η διττή φύση της αγοράς αυτής». Πρόσθεσε δε ότι ένα σοβαρό γεωπολιτικό γεγονός μπορεί να οδηγήσει το πετρέλαιο στα 80 δολάρια, κυρίως αν οι διαλυθούν οι ανησυχίες για το παγκόσμιο εμπόριο.
Καταλύτης για την πορεία του πετρελαίου μπορεί να είναι και η συνάντηση του προέδρου Τραμπ με τον Κινέζο ομόλογό του Σι Τζινπίνγκ στο G-20 στα τέλη Ιουνίου, αν φυσικά καταλήξει σε μια μεταξύ τους συμφωνία για το εμπόριο.
Η αμερικανική παραγωγή, αντίβαρο στους γεωπολιτικούς κινδύνους
Αν και το πετρέλαιο έκανε ένα ράλι άνω του 4% μετά τις επιθέσεις στο Ομάν, δεν ενισχύθηκε όσο θα ενισχυόταν στο παρελθόν με ένα παρόμοιο περιστατικό στην περιοχή του Κόλπου.
Κι αυτό, εξηγούν οι αναλυτές, γιατί ο γεωπολιτικό premium υποβαθμίστηκε κάπως σε σπουδαιότητα για την αγορά, από τη στιγμή που η αμερικανική παραγωγή πετρελαίου, αναδείχθηκε σε κυρίαρχο παράγοντα στη διαμόρφωση της διεθνούς αγοράς.
Οι ΗΠΑ είναι αυτή τη στιγμή Νο1 παραγωγός στον κόσμο, καθώς την περασμένη εβδομάδα έβγαζε 12,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως – ήτοι 1,5 εκατ. βαρέλια τη μέρα περισσότερα σε σχέση με έναν χρόνο πριν.
Όπως αναφέρει ο Kilduff, η προσφορά στις ΗΠΑ λειτουργεί ως αντίβαρο στα γεωπολιτικά γεγονότα.
Οι αναλυτές πάντως υποστηρίζουν ότι η αγορά αγνοεί την πιθανότητα νέων επιθέσεων στα πετρελαϊκά assets της Μέσης Ανατολής, καθώς οι αμερικανικές κυρώσεις πλήττουν την οικονομία του Ιράν και περιορίζουν τη δυνατότητά του να πουλά πετρέλαιο.
Παρά την τελευταία άνοδο, εξάλλου το μπρεντ συνεχίζει να είναι κατά 18% χαμηλότερα από τα υψηλά του στα τέλη Απριλίου.
Την ίδια ώρα, υπάρχουν αναλυτές που υποβαθμίζουν τους φόβους για θεαματική άνοδο των τιμών του πετρελαίου εντός του 2019, προβάλλοντας ως επιχείρημα την οικονομική επιβράδυνση και τον εμπορικό πόλεμο, ωστόσο σύμφωνα με αμερικανικό think tank, οι αυξανόμενες εντάσεις στη Μέση Ανατολή ίσως αποτελέσουν πολύ σοβαρή απειλή στις αγορές ενέργειας.
Όπως εξηγεί ο Anthony Cordesman, του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών, τέτοια περιστατικά μπορεί να οδηγήσουν σε άμεση άνοδο των τιμών του πετρελαίου. Όπως υποστηρίζει, υπάρχει ένας διαρκής φόβος για επιθέσεις από το Ιράν, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιήσει δυνάμεις εκτός του επίσημου στρατού, ενώ έχει αυξήσει και τη ναυτική του παρουσία στην περιοχή.
Όπως γράφει χαρακτηριστικά «το Ιράν δεν χρειάζεται να ξεκινήσει κανονικό πόλεμο. Μπορεί να κάνει σποραδικές, χαμηλού επιπέδου επιθέσεις που δεν προκαλούν σημαντική αμερικανική ή αραβική αντίδραση, αλλά μπορούν να δημιουργήσουν ξαφνικά premiums ρίσκου στις πετρελαϊκές τιμές».
Παράλληλα, σύμφωνα με τον ίδιο, υπάρχουν περιορισμένες εναλλακτικές στο να παρακάμψει κανείς τα Στενά του Χορμούζ – το πιο σημαντικό σημείο για τη μεταφορά πετρελαίου στον κόσμο.
Το περισσότερο αργό που εξάγεται από τη Σαουδική Αραβία, το Ιράν, τα ΗΑΕ, το Κουβέιτ και το Ιράκ περνά μέσα από τα Στενά μεταξύ του Κόλπου του Ομάν και του Περσικού Κόλπου.
ΙΕΑ: Η ζήτηση πετρελαίου θα υποχωρήσει σε πολυετή χαμηλά
Στο μεταξύ ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) προειδοποίησε την Παρασκευή ότι η ζήτηση για πετρέλαιο θα υποχωρήσει σε χαμηλά πολλών ετών.
Είναι η δεύτερη φορά σε δύο μήνες που η ΙΕΑ υποβαθμίζει την εκτίμησή της για την παγκόσμια ζήτηση, επικαλούμενη τις εντεινόμενες εμπορικές ανησυχίες και τους φόβους για παγκόσμια ύφεση.
Σημειωτέον ότι τα futures του αμερικανικού αργού, μετά από ένα ράλι 45% το πρώτο τετράμηνο του 2019, κατέληξαν σε πτώση άνω του 15% από τις αρχές Απριλίου.
Αν επαληθευτεί η πρόβλεψη της ΙΕΑ οι τιμές του πετρελαίου θα βρεθούν αντιμέτωπες με νέες πιέσεις.