Η καταστροφή που προκάλεσε ο ισχυρός σεισμός στην Κολομβία αρχίζει να αποκτά σημαντικές οικονομικές προεκτάσεις για την παγκόσμια αγορά καφέ, καθώς προβλήματα στο βασικό λιμάνι εξαγωγών και σε κρίσιμες οδικές αρτηρίες έχουν ουσιαστικά «παγώσει» μεγάλο μέρος των αποστολών. Έτσι, ενώ η χώρα εξακολουθεί να μετρά τις πληγές της από την τραγωδία της περασμένης Δευτέρας (10/8), οι αγορές στρέφουν πλέον την προσοχή τους στις επιπτώσεις που μπορεί να έχει μια παρατεταμένη διακοπή των εξαγωγών στις διεθνείς τιμές του καφέ και ειδικότερα του Arabica.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το Μπουεναβεντούρα, το σημαντικότερο λιμάνι της Κολομβίας στον Ειρηνικό και βασική πύλη για τις εξαγωγές καφέ. Η πρόσβαση έχει περιοριστεί σημαντικά εξαιτίας κατολισθήσεων και προβλημάτων στο οδικό δίκτυο, ιδιαίτερα στον αυτοκινητόδρομο Κάλι-Μπουεναβεντούρα. Η συγκεκριμένη οδική αρτηρία συνδέει τις περιοχές καλλιέργειας με το λιμάνι και χρησιμοποιείται για τη διακίνηση περίπου του 60% των εξαγωγών καφέ της χώρας.
Οι τερματικοί σταθμοί στο Μπουεναβεντούρα έχουν προσωρινά αναστείλει ή περιορίσει τις δραστηριότητές τους προκειμένου να πραγματοποιηθούν έλεγχοι και επισκευές στις υποδομές, ενώ η μεταφορά φορτίων προς εναλλακτικά λιμάνια στις ακτές της Καραϊβικής αντιμετωπίζει προβλήματα, μεταξύ άλλων λόγω έλλειψης φορτηγών.
Ο Γκουστάβο Γκόμες, πρόεδρος της Ένωσης Εξαγωγέων Καφέ της Κολομβίας (Asoexport), ανέφερε ότι οι εξαγωγικές δραστηριότητες έχουν προς το παρόν ανασταλεί σε μεγάλο βαθμό και ότι δεν υπάρχει ακόμη σαφές χρονοδιάγραμμα για την πλήρη αποκατάσταση της πρόσβασης.
«Οι δραστηριότητες του καφέ έχουν αυτή τη στιγμή σταματήσει. Ενδέχεται να πραγματοποιούνται ορισμένες μεμονωμένες εργασίες, αλλά προς το παρόν η εξαγωγή καφέ έχει ανασταλεί», επεσήμανε, προσθέτοντας ότι δεν υπάρχει ακόμη επίσημη ενημέρωση για το πότε ο δρόμος θα ανοίξει πλήρως.
Γιατί η Κολομβία έχει τόσο μεγάλη σημασία για την αγορά καφέ
Το πρόβλημα αποκτά διεθνή διάσταση λόγω της ιδιαίτερης θέσης που κατέχει η Κολομβία στην παγκόσμια αγορά. Η χώρα είναι ο τρίτος μεγαλύτερος παραγωγός καφέ στον κόσμο, πίσω από τη Βραζιλία και το Βιετνάμ, αλλά η σημασία της είναι ακόμη μεγαλύτερη σε συγκεκριμένες κατηγορίες υψηλής ποιότητας του προϊόντος.
Η Κολομβία αποτελεί τον σημαντικότερο παραγωγό παγκοσμίως washed Arabica (καφές υγρής επεξεργασίας) και ειδικότερα της κατηγορίας των υψηλής ποιότητας mild-washed Arabica. Σε αντίθεση με χώρες όπως το Βιετνάμ, όπου κυριαρχεί ο Robusta, η κολομβιανή παραγωγή είναι συνδεδεμένη σχεδόν εξ ολοκλήρου με τον Arabica.
Οι κόκκοι αυτοί θεωρούνται ιδιαίτερα σημαντικοί για τις μεγάλες εταιρείες καφέ λόγω της οξύτητας, του αρώματος και του γευστικού τους προφίλ.
Χρησιμοποιούνται ευρέως σε blends και προϊόντα υψηλότερης ποιότητας μεγάλων διεθνών roasters. Η Κολομβία έχει επιλέξει εδώ και δεκαετίες να ανταγωνίζεται περισσότερο με βάση την ποιότητα και λιγότερο τον όγκο, αξιοποιώντας τις ορεινές περιοχές μεγάλου υψομέτρου των Άνδεων.
Αυτό ακριβώς καθιστά μια διαταραχή των κολομβιανών εξαγωγών δύσκολο να καλυφθεί άμεσα από άλλους παραγωγούς. Δεν αρκεί απλώς να υπάρχει διαθέσιμη ποσότητα καφέ διεθνώς. Οι αγοραστές που χρειάζονται συγκεκριμένη ποιότητα washed Arabica δεν μπορούν να αντικαταστήσουν εύκολα τα κολομβιανά φορτία με Robusta ή χαμηλότερης ποιότητας Arabica χωρίς να αλλάξουν τα blends και τα χαρακτηριστικά των προϊόντων τους.
Πώς μπορεί να επηρεαστούν οι τιμές
Η χρονική στιγμή της διαταραχής είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη για τις διεθνείς τιμές. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του Arabica έχουν ήδη αυξηθεί περίπου 30% από τις αρχές Ιουνίου, καθώς οι επενδυτές ανησυχούν για τις επιπτώσεις ενός ενισχυόμενου El Niñο στις σημαντικότερες καλλιεργητικές περιοχές του κόσμου.
Την περασμένη Τρίτη, μετά τον σεισμό, οι προθεσμιακές τιμές του Arabica εκτινάχθηκαν σε υψηλά πολλών εβδομάδων, στα 3,26 δολάρια ανά λίβρα, προτού υποχωρήσουν καθώς οι traders επιχειρούσαν να αποτιμήσουν τις πραγματικές επιπτώσεις των προβλημάτων στην Κολομβία. Την Πέμπτη διαπραγματεύονταν γύρω στα 3,14 δολάρια ανά λίβρα, παραμένοντας ωστόσο σε υψηλά επίπεδα, πάνω από το ψυχολογικό όριο των 3 δολαρίων.
Το κρίσιμο ζήτημα πλέον για την αγορά είναι πόσο θα διαρκέσει η διακοπή. Εάν οι δρόμοι και το λιμάνι επανέλθουν γρήγορα σε κανονική λειτουργία, το μεγαλύτερο μέρος των επιπτώσεων μπορεί να περιοριστεί σε καθυστερήσεις παραδόσεων. Εάν όμως τα προβλήματα διαρκέσουν εβδομάδες, η αγορά μπορεί να αρχίσει να αντιμετωπίζει πραγματική μείωση της άμεσα διαθέσιμης προσφοράς.
Η Κολομβία εξάγει περίπου 1 εκατ. σακιά των 60 κιλών κάθε μήνα. Αυτό σημαίνει ότι κάθε ημέρα σοβαρής διακοπής μπορεί να καθυστερεί πάνω από 30.000 σακιά ή περίπου 2.000 τόνους καφέ, δημιουργώντας σταδιακά συσσώρευση φορτίων που θα χρειαστεί χρόνο για να απορροφηθεί ακόμη και μετά την αποκατάσταση των μεταφορών.
Παράλληλα, τα αποθέματα Arabica στις αποθήκες του Intercontinental Exchange (ICE) βρίσκονται ήδη σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα. Αυτό σημαίνει ότι η αγορά διαθέτει μικρότερο «μαξιλάρι» για να απορροφήσει μια παρατεταμένη διαταραχή από έναν τόσο σημαντικό προμηθευτή.
Και το El Niño προσθέτει πίεση
Η νέα διαταραχή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι παραγωγοί καφέ προετοιμάζονται ήδη για τις πιθανές επιπτώσεις ενός ενισχυόμενου το El Niño. Το κλιματικό φαινόμενο μπορεί να μεταβάλει σημαντικά τις θερμοκρασίες και τις βροχοπτώσεις στις μεγαλύτερες παραγωγικές χώρες, επηρεάζοντας τις αποδόσεις όχι μόνο στην Κολομβία αλλά και στη Βραζιλία και το Βιετνάμ.
Ένα σύντομο και μέτριας έντασης το El Niño μπορεί υπό ορισμένες συνθήκες να λειτουργήσει θετικά για την κολομβιανή παραγωγή. Αντίθετα, ένα παρατεταμένο και πολύ ισχυρό φαινόμενο μπορεί να πλήξει τις καλλιέργειες και να περιορίσει την παγκόσμια προσφορά. Οι ανησυχίες γύρω από το ακραίο καιρικό φαινόμενο είχαν ήδη αποτελέσει σημαντικό παράγοντα πίσω από τη μεταβλητότητα των τιμών του καφέ τις τελευταίες εβδομάδες, πριν προστεθεί και το πρόβλημα της Κολομβίας.
Ωστόσο, στην Κολομβία το πρόβλημα είναι διπλό. Από τη μία πλευρά υπάρχει ο κίνδυνος για την ίδια την παραγωγή και από την άλλη η δυνατότητα μεταφοράς της σοδειάς προς τα λιμάνια, καθώς η τρέχουσα συγκομιδή είναι συγκεντρωμένη σε νότιες περιοχές όπως οι Κάουκα, Ναρίνιο, Βάγε ντελ Κάουκα και Ουίλα, από όπου μεγάλο μέρος του καφέ κατευθύνεται προς το Μπουεναβεντούρα.
Το μεγάλο στοίχημα για την παγκόσμια προσφορά
Η αγορά θα παρακολουθεί τις επόμενες ημέρες κυρίως την ταχύτητα αποκατάστασης του δρόμου προς το Μπουεναβεντούρα και τη δυνατότητα των τερματικών σταθμών να επιστρέψουν σε πλήρη λειτουργία. Ακόμη και όταν συμβεί αυτό, όμως, είναι πιθανό να χρειαστεί χρόνος για να αποσυμφορηθεί ο όγκος των φορτίων που θα έχει συσσωρευτεί.
Η αβεβαιότητα γίνεται ακόμη μεγαλύτερη επειδή η κολομβιανή παραγωγή έχει ήδη περάσει μια δύσκολη περίοδο. Στους πρώτους έξι μήνες της τρέχουσας περιόδου καφέ, η παραγωγή είχε υποχωρήσει κατά περίπου 29% σε ετήσια βάση, στα 6,22 εκατ. σακιά, εξαιτίας κυρίως των καιρικών συνθηκών.
Έτσι, μια παρατεταμένη διαταραχή στις κολομβιανές εξαγωγές θα ερχόταν σε μια αγορά όπου η προσφορά ποιοτικού Arabica βρίσκεται ήδη υπό στενή παρακολούθηση. Το αποτέλεσμα δεν είναι δεδομένο ότι θα είναι μια άμεση και διαρκής εκτόξευση των τιμών, αλλά όσο περισσότερο παραμένει περιορισμένη η πρόσβαση στο βασικό εξαγωγικό λιμάνι τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος πρόσθετων ανοδικών πιέσεων στις διεθνείς τιμές του καφέ.
Διαβάστε ακόμη
Ηλεκτρική διασύνδεση Δωδεκανήσων: Επένδυση 2 δισ. ευρώ και εξοικονόμηση έως 3,6 δισ.
ΟΝΥΧ: Πώς θα υλοποιηθεί η επένδυση των 387 εκατ. ευρώ στη Χαλκιδική
Δεκάδες βιομηχανικά ακίνητα σε όλη τη χώρα βγαίνουν στο σφυρί
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα