Κάτω από το ψυχολογικό όριο των 4 δολαρίων ανά γαλόνι υποχώρησε η μέση τιμή της βενζίνης στις Ηνωμένες Πολιτείες, για πρώτη φορά από τα μέσα Ιουλίου, προσφέροντας μια πρώτη οικονομική ανάσα στους Αμερικανούς καταναλωτές, έπειτα από μήνες ιδιαίτερα υψηλών τιμών στα πρατήρια καυσίμων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Αμερικανικής Ένωσης Αυτοκινήτου (AAA), η μέση τιμή λιανικής της απλής αμόλυβδης διαμορφώθηκε τη Δευτέρα στα 3,98 δολάρια ανά γαλόνι, συνεχίζοντας την πτωτική πορεία που ξεκίνησε στα τέλη Σεπτεμβρίου.
Παρά την αποκλιμάκωση, το κόστος των καυσίμων εξακολουθεί να βρίσκεται σημαντικά υψηλότερα από τα επίπεδα που συνήθως καταγράφονται αυτή την εποχή του έτους, καθώς οι επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή παραμένουν αισθητές στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Ο πόλεμος με το Ιράν και η εκτίναξη των τιμών
Η μεγάλη άνοδος των αμερικανικών τιμών καυσίμων ξεκίνησε μετά τις στρατιωτικές επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου, οι οποίες προκάλεσαν σοβαρές αναταράξεις στον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό.
Οι εχθροπραξίες διατάραξαν τις εξαγωγές αργού πετρελαίου και διυλισμένων προϊόντων μέσω των Στενών του Ορμούζ, μιας από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς μεταφοράς ενεργειακών προϊόντων παγκοσμίως.
Οι επιπτώσεις έγιναν γρήγορα αισθητές στους Αμερικανούς οδηγούς, καθώς το υψηλότερο κόστος του πετρελαίου μεταφέρθηκε στις τιμές λιανικής των καυσίμων, ενισχύοντας τις πληθωριστικές πιέσεις και περιορίζοντας την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.
Το πολιτικό κόστος της ενεργειακής κρίσης αναγνώρισε και ο Αμερικανός Πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος δήλωσε την προηγούμενη εβδομάδα ότι είναι «σε μεγάλο βαθμό αλήθεια» πως οι Ρεπουμπλικανοί έχασαν τις ενδιάμεσες εκλογές εξαιτίας του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Η ακρίβεια στα καύσιμα αποτέλεσε έναν από τους παράγοντες που ενίσχυσαν τη δυσαρέσκεια των ψηφοφόρων, σε μια περίοδο κατά την οποία η ενεργειακή κρίση επιβάρυνε συνολικά το κόστος διαβίωσης.
Οι πρόσθετες πιέσεις από Ρωσία και Κίνα
Η σύγκρουση με το Ιράν δεν αποτέλεσε τον μοναδικό παράγοντα που περιόρισε την προσφορά καυσίμων στις διεθνείς αγορές.
Οι εντεινόμενες ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια προκάλεσαν πρόσθετες διαταραχές στην παραγωγή και διάθεση διυλισμένων πετρελαϊκών προϊόντων.
Παράλληλα, η μείωση των εξαγωγών καυσίμων από την Κίνα συνέβαλε στον περιορισμό της διαθέσιμης προσφοράς, διατηρώντας την παγκόσμια αγορά σε συνθήκες στενότητας.
Στις ΗΠΑ, οι τιμές της βενζίνης συνήθως υποχωρούν κατά την είσοδο στον χειμώνα, καθώς μειώνονται οι οδικές μετακινήσεις και περιορίζεται η εποχική ζήτηση.
Ωστόσο, φέτος η εικόνα παραμένει διαφορετική.
Παρά την πρόσφατη πτώση, οι τιμές στα αμερικανικά πρατήρια εξακολουθούν να είναι περίπου 19% υψηλότερες από τον εποχικό μέσο όρο, αποτυπώνοντας τις συνεχιζόμενες επιπτώσεις των διαταραχών στον ενεργειακό εφοδιασμό.
Τα πρώτα σημάδια αποκλιμάκωσης
Τις τελευταίες εβδομάδες, πάντως, καταγράφονται ενδείξεις ότι οι συνθήκες στην αγορά καυσίμων αρχίζουν να βελτιώνονται.
Τα αμερικανικά αποθέματα βενζίνης, τα οποία βρίσκονταν κάτω από τα συνηθισμένα εποχικά επίπεδα από τα τέλη Απριλίου, έχουν αρχίσει να ανακάμπτουν.
Την ίδια στιγμή, οι διεθνείς τιμές του αργού πετρελαίου έχουν υποχωρήσει σημαντικά, καθώς ενισχύονται οι προσδοκίες ότι ο πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν θα μπορούσε να οδηγηθεί ταχύτερα σε διπλωματική λύση.
Η πτώση έχει επεκταθεί και στα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης της βενζίνης, τα οποία καταγράφουν σημαντικές απώλειες μέσα στον Νοέμβριο.
Ο συνδυασμός χαμηλότερων διεθνών τιμών πετρελαίου και σταδιακής αποκατάστασης των αποθεμάτων δημιουργεί προϋποθέσεις για περαιτέρω αποκλιμάκωση του κόστους στα πρατήρια.
Ωστόσο, η μεταφορά των μειώσεων από τη χονδρική στη λιανική αγορά δεν γίνεται με την ίδια ταχύτητα που παρατηρείται όταν οι τιμές αυξάνονται.
Πάνω από τα 6 δολάρια το ντίζελ – Ο κίνδυνος νέων ανατιμήσεων
Παρά την υποχώρηση της βενζίνης, το κόστος του ντίζελ παραμένει ιδιαίτερα υψηλό.
Η μέση τιμή λιανικής του πετρελαίου κίνησης εξακολουθεί να ξεπερνά τα 6 δολάρια ανά γαλόνι, όριο που είχε υπερβεί για πρώτη φορά τον Σεπτέμβριο.
Η εξέλιξη αυτή διατηρεί τις πιέσεις στον τομέα των μεταφορών και της εφοδιαστικής αλυσίδας, όπου το ντίζελ αποτελεί βασικό καύσιμο για τη διακίνηση προϊόντων.
Παράλληλα, οι αναλυτές επισημαίνουν ότι οι τιμές στα πρατήρια τείνουν να αυξάνονται ταχύτερα από ό,τι μειώνονται, με αποτέλεσμα οι καταναλωτές να μην επωφελούνται αμέσως από την αποκλιμάκωση στις διεθνείς αγορές.
Το σημαντικότερο στοιχείο αβεβαιότητας παραμένει η πορεία των σχέσεων Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Μια νέα κλιμάκωση της σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν θα μπορούσε να προκαλέσει εκ νέου απότομη άνοδο των τιμών της βενζίνης, ανατρέποντας την πρόσφατη τάση αποκλιμάκωσης.
Για την ώρα, η υποχώρηση κάτω από τα 4 δολάρια αποτελεί θετική εξέλιξη για τους Αμερικανούς οδηγούς, χωρίς ωστόσο να σηματοδοτεί επιστροφή σε φυσιολογικά επίπεδα τιμών.