Την ώρα που οι τεχνολογικοί κολοσσοί διοχετεύουν τρισεκατομμύρια δολάρια στην τεχνητή νοημοσύνη, ποντάροντας στη διαρκώς αυξανόμενη ζήτηση για υπολογιστική ισχύ, ο Arthur Hayes, πρώην διευθύνων σύμβουλος της BitMEX, βλέπει στον ορίζοντα ένα εντελώς διαφορετικό σενάριο: μια περίοδο υπερβολικών επενδύσεων, την οποία θα ακολουθήσουν η κατάρρευση της αγοράς και μια νέα χρηματοοικονομική διάσωση.
Το ενδιαφέρον στην πρόβλεψή του είναι ότι δεν αντιμετωπίζει μια πιθανή κρίση στην αγορά της τεχνητής νοημοσύνης (AI) αποκλειστικά ως απειλή. Αντίθετα, εκτιμά ότι η ρευστότητα που θα μπορούσε να διοχετευθεί στο χρηματοπιστωτικό σύστημα για την αντιμετώπιση των συνεπειών της θα αποτελούσε ισχυρό καταλύτη για την άνοδο του Bitcoin και των υπόλοιπων κρυπτονομισμάτων.
Ο συνιδρυτής και επικεφαλής επενδύσεων της Maelstrom, εταιρείας που δραστηριοποιείται στις επενδύσεις σε ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία, υποστηρίζει ότι η σημερινή έκρηξη των επενδύσεων στην AI ακολουθεί ένα μοτίβο γνώριμο από προηγούμενους τεχνολογικούς κύκλους.
Η υπερπροσφορά υπολογιστικής ισχύος και ο κίνδυνος κατάρρευσης
Σύμφωνα με τον Hayes, η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πρωτοφανή επενδυτική κινητοποίηση για την κατασκευή κέντρων δεδομένων (data centers), με τις τεχνολογικές εταιρείες να ανταγωνίζονται για την εξασφάλιση της υπολογιστικής ισχύος που απαιτείται για την εκπαίδευση και τη λειτουργία προηγμένων μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης.
Ωστόσο, ο ίδιος θεωρεί ότι η ταχύτητα με την οποία αναπτύσσονται οι σχετικές υποδομές ενδέχεται να ξεπεράσει τις πραγματικές ανάγκες της αγοράς.
Όπως υποστηρίζει, η ανθρωπότητα «σπαταλά πολλά τρισεκατομμύρια δολάρια» στην κατασκευή υποδομών AI, με αποτέλεσμα η υπολογιστική ισχύς να κινδυνεύει να μετατραπεί από ένα ιδιαίτερα ακριβό και περιζήτητο αγαθό σε κάτι «εξαιρετικά φθηνό και άφθονο».
Η εκτίμηση αυτή στηρίζεται στην πιθανότητα να δημιουργηθεί πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα, καθώς τα νέα data centers θα τίθενται σταδιακά σε λειτουργία.
Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η προσφορά υπολογιστικής ισχύος θα μπορούσε να αυξηθεί ταχύτερα από τη ζήτηση, ασκώντας πιέσεις στις τιμές και στα επιχειρηματικά μοντέλα των εταιρειών που έχουν επενδύσει τεράστια κεφάλαια στην ανάπτυξη των υποδομών.
Το ιστορικό μοτίβο: Υπερεπένδυση, κρίση και διάσωση
Ο Hayes συνδέει την πρόβλεψή του με προηγούμενους κύκλους τεχνολογικής ανάπτυξης, υποστηρίζοντας ότι οι μεγάλες καινοτομίες συνοδεύονται συχνά από περιόδους επενδυτικής υπερβολής.
«Αν μελετήσετε την οικονομική ιστορία και κάθε σημαντική τεχνολογική καινοτομία, θα διαπιστώσετε ότι πάντα υπάρχει υπερβολική επέκταση. Πάντα ακολουθεί μια κατάρρευση και πάντα γίνεται μια διάσωση», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο πρώην επικεφαλής της BitMEX παραπέμπει, μεταξύ άλλων, στη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 και στις παρεμβάσεις που ακολούθησαν κατά τις επόμενες δύο δεκαετίες.
Κατά την άποψή του, όταν οι υπερβολικές επενδύσεις καταλήγουν σε κρίση, οι αρχές συχνά παρεμβαίνουν για να αποτρέψουν ευρύτερες επιπτώσεις στο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Αυτές οι παρεμβάσεις μπορούν να οδηγήσουν σε αύξηση της διαθέσιμης ρευστότητας, δημιουργώντας συνθήκες που, σύμφωνα με τον Hayes, ευνοούν τα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία.
«Ευτυχώς, διαθέτουμε το Bitcoin και άλλα κρυπτονομίσματα για να απορροφήσουν αυτή την υπερβολική ρευστότητα», υποστήριξε, εκτιμώντας ότι οι επενδυτές που θα έχουν προετοιμαστεί για ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα μπορούσαν να επωφεληθούν.
Το μήνυμά του είναι ότι χρειάζεται υπομονή, καθώς το πιθανό ανοδικό σενάριο για τα κρυπτονομίσματα δεν συνδέεται απαραίτητα με τη σημερινή επέκταση της AI, αλλά με τις οικονομικές συνέπειες μιας μελλοντικής ανατροπής.
Πρόκειται, πάντως, για επενδυτική εκτίμηση και όχι για βέβαιη εξέλιξη, καθώς ούτε η κατάρρευση της αγοράς ούτε μια ενδεχόμενη διάσωση μπορούν να θεωρηθούν δεδομένες.
Το κρίσιμο διάστημα 2027-2028
Ο Hayes τοποθετεί την πιθανή δοκιμασία της αγοράς στα τέλη του 2027 ή μέσα στο 2028, όταν εκτιμά ότι θα έχει ολοκληρωθεί και παραδοθεί μεγάλο μέρος των νέων υποδομών υπολογιστικής ισχύος που βρίσκονται σήμερα υπό κατασκευή.
Στο επίκεντρο της ανάλυσής του βρίσκονται εταιρείες όπως η OpenAI, η Anthropic και η SpaceX, τις οποίες αναφέρει ως παραδείγματα επιχειρήσεων που τροφοδοτούν τη ζήτηση για υπολογιστικούς πόρους.
Ο ίδιος υποστηρίζει ότι οι συγκεκριμένες εταιρείες δεν εμφανίζουν κερδοφορία, γεγονός που, κατά την εκτίμησή του, δημιουργεί ερωτήματα σχετικά με τη δυνατότητά τους να ανταποκριθούν στις οικονομικές δεσμεύσεις που συνδέονται με τη μελλοντική χρήση υπολογιστικής ισχύος.
Όταν ολοκληρωθούν τα νέα data centers, οι πάροχοι υποδομών θα αναμένουν την πληρωμή των υπηρεσιών που έχουν συμφωνηθεί.
Εάν μέχρι τότε η ζήτηση δεν έχει αυξηθεί επαρκώς ή τα επιχειρηματικά μοντέλα των εταιρειών AI δεν έχουν καταστεί βιώσιμα, θα μπορούσαν να προκύψουν σημαντικές χρηματοοικονομικές πιέσεις.
Το ερώτημα, επομένως, είναι κατά πόσο η αγορά θα μπορέσει να απορροφήσει την τεράστια νέα δυναμικότητα που δημιουργείται.
Το αισιόδοξο σενάριο για την τεχνητή νοημοσύνη
Παρά την επιφυλακτική στάση του, ο Hayes δεν αποκλείει μια πολύ διαφορετική εξέλιξη.
Το θετικό σενάριο, όπως το περιγράφει, είναι η τεχνητή νοημοσύνη να καταστεί τόσο χρήσιμη μέσα στους επόμενους 12 μήνες, ώστε η ζήτηση για τις υπηρεσίες της να αυξηθεί θεαματικά.
Σε αυτή την περίπτωση, οι εταιρείες που αναπτύσσουν μοντέλα και εφαρμογές AI θα μπορούσαν να ενισχύσουν σημαντικά τα έσοδά τους και να φθάσουν σε κερδοφορία, δικαιολογώντας μέρος των σημερινών επενδύσεων.
Ο Hayes αναγνωρίζει, άλλωστε, ότι ορισμένες επιχειρήσεις που βρίσκονται στην καρδιά της τεχνολογικής έκρηξης ήδη αποκομίζουν σημαντικά κέρδη.
Ως χαρακτηριστικά παραδείγματα αναφέρει τη Nvidia και τους κατασκευαστές τσιπ μνήμης, οι οποίοι επωφελούνται από την αυξημένη ζήτηση για εξοπλισμό που χρησιμοποιείται στις υποδομές AI.
Ωστόσο, επισημαίνει ότι η κερδοφορία μιας επιχείρησης δεν αρκεί από μόνη της για να καταστήσει ελκυστική τη μετοχή της.
Το κρίσιμο ζήτημα για τους επενδυτές είναι εάν οι σημερινές αποτιμήσεις αντανακλούν ρεαλιστικά τα μελλοντικά κέρδη και εάν οι πολλαπλασιαστές με τους οποίους διαπραγματεύονται οι μετοχές δικαιολογούνται από τις προοπτικές ανάπτυξης.
Γιατί δεν στοιχηματίζει στην πτώση των μετοχών AI
Παρότι προβλέπει τον κίνδυνο μιας μεγάλης διόρθωσης, ο Hayes ξεκαθαρίζει ότι δεν θεωρεί ιδιαίτερα ελκυστική στρατηγική το να στοιχηματίζει κανείς άμεσα στην πτώση των εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης.
Όπως εξηγεί, δεν του αρέσουν οι ανοιχτές πωλήσεις (short selling) σε επιχειρήσεις του κλάδου, καθώς θεωρεί ότι δεν αποτελούν ιδιαίτερα καλή επενδυτική ευκαιρία.
Η θέση του αντανακλά τη δυσκολία πρόβλεψης του ακριβούς χρονικού σημείου στο οποίο μια αγορά μπορεί να περάσει από την υπερβολική αισιοδοξία σε μια απότομη διόρθωση.
Άλλωστε, ακόμη και εάν οι επενδύσεις αποδειχθούν υπερβολικές, η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούσε να συνεχιστεί για σημαντικό χρονικό διάστημα πριν εμφανιστούν οι οικονομικές συνέπειες.
Το επόμενο στοίχημα: Κρυπτονομίσματα για συναλλαγές μεταξύ AI agents
Πέρα από τις προβλέψεις του για την πορεία της αγοράς, ο Hayes βλέπει μια ακόμη επενδυτική ευκαιρία στη σύνδεση της τεχνητής νοημοσύνης με τα κρυπτονομίσματα.
Η Maelstrom συμμετέχει σε εγχείρημα που αφορά την ανάπτυξη συστήματος πληρωμών μέσω αυτόνομων πρακτόρων τεχνητής νοημοσύνης (AI agents), στο οποίο οι συμμετέχοντες ανταμείβονται με ψηφιακά tokens.
Η βασική ιδέα είναι ότι, καθώς οι AI agents θα αποκτούν μεγαλύτερη αυτονομία και θα εκτελούν περισσότερες εργασίες χωρίς άμεση ανθρώπινη παρέμβαση, θα χρειάζονται και νέους τρόπους πραγματοποίησης συναλλαγών.
Ο Hayes εκτιμά ότι τα σημερινά συστήματα πληρωμών δεν έχουν σχεδιαστεί ειδικά για τις ανάγκες αυτών των αυτόνομων εφαρμογών.
«Προς το παρόν δεν υπάρχει δίκτυο πληρωμών για πράκτορες τεχνητής νοημοσύνης», ανέφερε.
Σύμφωνα με τη συλλογιστική του, εάν οι AI agents μπορούν να χρησιμοποιούν ένα ψηφιακό νόμισμα για να αγοράζουν απευθείας υπολογιστική ισχύ, δηλαδή τον βασικό πόρο που χρειάζονται για τη λειτουργία τους, θα έχουν κίνητρο να υιοθετήσουν αυτό το νόμισμα.
«Αν οι πράκτορες μπορούν να μετατρέψουν ένα νόμισμα απευθείας σε υπολογιστική ισχύ – που είναι αυτό που τους τροφοδοτεί και καταναλώνουν – τότε θα χρησιμοποιήσουν αυτό το νόμισμα. Αυτό είναι το στοίχημά μας», υπογράμμισε.
Η συγκεκριμένη προσέγγιση συνδέει δύο από τις μεγαλύτερες τεχνολογικές τάσεις των τελευταίων ετών: την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης και την εξέλιξη των αποκεντρωμένων ψηφιακών συναλλαγών.
Για τον Hayes, επομένως, η AI μπορεί να αποτελέσει καταλύτη για τα κρυπτονομίσματα με δύο διαφορετικούς τρόπους: είτε μέσω της δημιουργίας νέων εφαρμογών πληρωμών είτε, στο πιο απαισιόδοξο σενάριο για τις τεχνολογικές επενδύσεις, μέσω μιας κρίσης που θα προκαλέσει νέα διοχέτευση ρευστότητας στις αγορές.
Το εάν θα επιβεβαιωθεί κάποια από αυτές τις προβλέψεις θα εξαρτηθεί από την πραγματική ζήτηση για υπηρεσίες AI, την οικονομική βιωσιμότητα των νέων υποδομών και τις συνθήκες που θα επικρατούν στις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές τα επόμενα χρόνια.