Μέχρι τα ξημερώματα της Τετάρτης, τραπεζίτες είχαν συγκεντρωθεί σε μια αίθουσα στον 41ο όροφο των γραφείων της Goldman Sachs στη Νέα Υόρκη, για την πιο περιζήτητη IPO στην ιστορία. Με τον Έλον Μασκ να «δεσπόζει» στη διαδικασία μέσω βιντεοκλήσης, η πρόεδρος της SpaceX Γκουίν Σότγουελ και ο οικονομικός διευθυντής Μπρετ Τζόνσεν εξέταζαν τις εντολές στο ανώτατο μέρος του βιβλίου προσφορών, ανακατανέμοντας μετοχές με τεράστια ζήτηση μεταξύ sovereign wealth funds της Μέσης Ανατολής και των μεγαλύτερων θεσμικών επενδυτών των ΗΠΑ.
Περισσότεροι από 20 επενδυτές έλαβαν πακέτα άνω του 1 δισ. δολαρίων ο καθένας, δέκα φορές πάνω από το προηγούμενο ρεκόρ για οποιαδήποτε IPO, σύμφωνα με πηγές των Financial Times.
Νωρίτερα μέσα στην ημέρα, επενδυτές είχαν περάσει από τα γραφεία της Goldman ζητώντας μερίδιο από μια συμφωνία που ήξεραν ότι πιθανότατα θα «απογειωνόταν» όταν θα ξεκινούσε η διαπραγμάτευση την Παρασκευή, αποφέροντας στους επενδυτές δεκάδες εκατομμύρια άμεσα κέρδη.
Η συγκεκριμένη ημέρα αποτέλεσε την κορύφωση μιας εξαντλητικής διαδικασίας έξι μηνών, κατά την οποία τραπεζίτες της Goldman Sachs με επικεφαλής την Κιμ Πόσνετ και τον Νταν Ντις, καθώς και της Morgan Stanley με επικεφαλής την Κέιτ Κλάασεν και τον Κόλιν Στιούαρτ, μετακινήθηκαν στο Χόθορν κοντά στο Λος Άντζελες και εργάστηκαν επί τόπου για την προετοιμασία της εισαγωγής, μένοντας σε ξενοδοχεία και Airbnb.
Δούλεψαν δίπλα-δίπλα με στελέχη της SpaceX σε έναν τεράστιο ανοιχτό χώρο, όχι μακριά από τα σημεία όπου κατασκευάζονται οι πύραυλοι Falcon και το διαστημόπλοιο Dragon. Προσχέδια του prospectus αποστέλλονταν σε ανώτερα στελέχη της SpaceX, συμπεριλαμβανομένης της αντιπροέδρου οικονομικών Μάτζλα Κούστο, η οποία παρενέβαινε πριν από την τελική έγκριση του Μασκ.
Μαζί σχεδίασαν πώς θα υλοποιηθεί η μεγαλύτερη IPO στην ιστορία, η οποία απαιτούσε από τους επενδυτές να πιστέψουν σε μια στρατηγική επιστημονικής φαντασίας, να αγνοήσουν τις μεγάλες ζημιές, να αποδεχθούν μια πρωτοφανή αποτίμηση και να παραδώσουν σχεδόν πλήρη έλεγχο σε έναν αμφιλεγόμενο και απρόβλεπτο ιδρυτή.
Οι τραπεζίτες οργάνωσαν ξεναγήσεις στο τεράστιο πεδίο εκτόξευσης στο Τέξας για να δουν τον επαναχρησιμοποιούμενο πύραυλο Starship. Ένα prospectus 200.000 λέξεων περιέγραφε το όραμα: αποικίες στον Άρη, ηλεκτρομαγνητικά κανόνια στη Σελήνη, εξόρυξη αστεροειδών και διαστημικά κέντρα δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης.
Φτιάχτηκαν εντυπωσιακά διαφημιστικά βίντεο και τα συνέδεσαν σε μια ενιαία ιστοσελίδα, ώστε να ενισχύσουν τη ζήτηση από τους ιδιώτες επενδυτές και τη βάση των online θαυμαστών του Μασκ.
Μέχρι το άνοιγμα της συνεδρίασης της Παρασκευής ήταν ξεκάθαρο ότι είχαν πετύχει. Η SpaceX άντλησε 75 δισ. δολάρια και πέτυχε αποτίμηση άνω των 2 τρισ. δολαρίων. Το τραπεζικό σχήμα αναμένεται να εισπράξει 500 εκατ. δολάρια, τη μεγαλύτερη προμήθεια που έχει δοθεί ποτέ σε δημόσια προσφορά.
Αυτή είναι η ιστορία του πώς το κατάφεραν, βασισμένη σε συνεντεύξεις με πολλούς συμβούλους της συμφωνίας, που έκαναν οι Financial Times.
Η περιοδεία για την προσέλκυση επενδυτών (roadshow) ξεκίνησε επίσημα στις 4 Ιουνίου. Ο Μασκ, πάντα ο μεγαλύτερος υποστηρικτής των εταιρειών του, προώθησε τη SpaceX στους 240 εκατ. ακολούθους του στην πλατφόρμα Χ. Ο επιχειρηματίας συμμετείχε μέσω βιντεοκλήσης σε εκδήλωση στα κεντρικά της JPMorgan, σε συζήτηση με τον Τζέιμι Ντάιμον.
Περισσότεροι από 300 επενδυτές γέμισαν μια αίθουσα στον 51ο όροφο του κτιρίου στην 270 Park Avenue, ενώ η εκδήλωση μεταδιδόταν σε υποκαταστήματα σε όλη τη χώρα και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Ρουκέτες «εκτοξεύονταν» με ηχητικά εφέ δίπλα στους ανελκυστήρες, σε μια γωνιά υπήρχαν πετρώματα από τη Σελήνη και αναλυτές με λευκές στολές SpaceX καθοδηγούσαν τους επενδυτές στις θέσεις τους. Ο Τζορτζ Λούκας έστειλε βιβλία με σκίτσα από το Star Wars.
Στη σκηνή, ο Ντάιμον, ο οποίος στο παρελθόν είχε τεταμένες σχέσεις με τον Μασκ, τον αποκάλεσε «Έντισον της εποχής μας» και του έδωσε χώρο να παρουσιάσει το όραμα της εταιρείας πυραύλων. Ο Μασκ περιέγραψε μια «αυτοαναπτυσσόμενη πόλη στη Σελήνη», χαρακτηρίζοντας τον Άρη, που σχεδόν δεν έχει ατμόσφαιρα, ως έναν «πλανήτη προς ανακαίνιση» με «τεράστιες δυνατότητες».
Στη συνέχεια, τραπεζίτες και στελέχη της SpaceX πέταξαν στη Βοστώνη για συναντήσεις με μεγάλα αμερικανικά mutual funds όπως η Fidelity και η Wellington, πριν συνεχίσουν με νέα ταξίδια για επενδυτικές επαφές στα γραφεία της SpaceX στο Χόθορν.
Καθώς ο Μασκ και οι τραπεζίτες του «χτένιζαν» το βιβλίο εντολών το βράδυ της Τετάρτης, αξιολογούσαν ποιοι επενδυτές θα γίνουν μακροπρόθεσμοι μέτοχοι και απέκλειαν όσους θα πουλούσαν γρήγορα για κέρδος. Έδωσαν περίπου το 70% της προσφοράς σε μακροπρόθεσμα funds, sovereign wealth funds και στενούς επενδυτές του Μασκ, 20% στη λιανική και περίπου 10% σε hedge funds.
Ο επικεφαλής επενδύσεων ενός μικρού αμερικανικού hedge fund είπε ότι οι τραπεζίτες της SpaceX του ζήτησαν να αποδείξει ότι διαθέτει αρκετά μετρητά για τις μετοχές που είχε ζητήσει. «Οι τράπεζες έλεγαν “όχι, θέλουμε να δούμε τα χρήματα στον λογαριασμό πρώτα”. Έχω συμμετάσχει σε δεκάδες IPO και ποτέ δεν μου έχει ζητηθεί αυτό», είπε ο CIO. Το fund τελικά πήρε 81 εκατ. δολάρια μετοχές, ενώ είχε ζητήσει 200 εκατ.
Οι εργαζόμενοι της SpaceX, νυν και πρώην, περίμεναν με αγωνία την IPO. Η εκρηκτική άνοδος της αποτίμησης της εταιρείας, από τα 400 δισ. δολάρια λιγότερο από έναν χρόνο πριν, έχει κάνει χιλιάδες εργαζόμενους εκατομμυριούχους μέσα σε μια νύχτα.
Η IPO προκάλεσε επίσης ενθουσιασμό στη Silicon Valley, όπου κορυφαία venture capital funds όπως η Sequoia Capital, η Andreessen Horowitz, το Founders Fund και η 137 Ventures κατέγραψαν δισεκατομμύρια κέρδη.
Ο μεγαλύτερος όμως μεμονωμένος κερδισμένος είναι ο Αντόνιο Γκράθιας, στενός συνεργάτης του Μασκ για δύο δεκαετίες, ο οποίος συγκέντρωσε περίπου 7% των μετοχών κατηγορίας Α. Η συμμετοχή του αποτιμάται περίπου στα 81 δισ. δολάρια.
Η Goldman Sachs και η Morgan Stanley ήταν οι μεγάλοι κερδισμένοι μεταξύ των 22 τραπεζών της συμφωνίας. Κάθε μία έλαβε περίπου 100 εκατ. δολάρια από τα συνολικά 500 εκατ. προμηθειών, το μεγαλύτερο IPO windfall στην ιστορία, ενώ η Bank of America, η JPMorgan και η Citi πήραν περίπου 75 εκατ. η καθεμία.
Οι σύμβουλοι αντιμετώπισαν συνεχείς καθυστερήσεις και αναθεωρήσεις του prospectus. Η SpaceX ολοκλήρωσε συγχώνευση 1,25 τρισ. δολαρίων με την ζημιογόνα start-up xAI τον Φεβρουάριο, συμφώνησε επιλογή αγοράς 60 δισ. δολαρίων για την AI startup Cursor τον Απρίλιο και έκλεισε μεγάλες συμφωνίες με Anthropic και Google για χρήση υπολογιστικής ισχύος. Παρά τα εμπόδια, οι τραπεζίτες πέτυχαν τον στόχο τους, βγάζοντας τη SpaceX στο χρηματιστήριο την ίδια εβδομάδα που ο Ερμής, η Αφροδίτη και ο Δίας ευθυγραμμίστηκαν στον ουρανό.
Υπήρχαν και άλλες ιδιαιτερότητες. Ασυνήθιστα για IPO, δεν δόθηκε εύρος τιμής ή μεγέθους, ώστε να υπάρχει ευελιξία την ημέρα της τιμολόγησης, με τον Μασκ να αποφασίζει ότι η SpaceX θα πουλήσει 555,6 εκατ. μετοχές στα 135 δολάρια ανεξαρτήτως συνθηκών.
Το ρίσκο απέδωσε. Η έκδοση υπερκαλύφθηκε τρεις φορές και η μετοχή έκλεισε την πρώτη ημέρα με άνοδο 19%, καθιστώντας τη SpaceX την έκτη μεγαλύτερη εταιρεία στον κόσμο και τον Μασκ τον πρώτο τρισεκατομμυριούχο.
Διαβάστε ακόμη
Εξωδικαστικός: Οι 4 αλλαγές που δίνουν ευκαιρίες σε 1 εκατομμύριο οφειλέτες
Νέος συναγερμός για τα δημόσια έργα: Αυξήσεις έως 35% στα υλικά-Ανησυχία για πληθωρισμό και καύσιμα
Fourlis: Γιατί επιταχύνει τον μετασχηματισμό και ποιο είναι το στοίχημα της επόμενης ημέρας
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
