Αν και η Fed δεν αύξησε τα επιτόκια, η αγορά ομολόγων το έκανε. Αυτό σημαίνει δυσκολίες για τους αγοραστές κατοικιών και μεγαλύτερα εμπόδια για τα κέντρα δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης και το χρηματιστήριο. Αποτελεί όμως και κάτι θετικό για τους συνταξιούχους.
Η Fed διατήρησε τα επιτόκια αμετάβλητα στην τελευταία της συνεδρίαση. Ωστόσο, μια άλλη σημαντική δύναμη στον χρηματοοικονομικό κόσμο τα αύξησε. Πρόκειται για την αγορά ομολόγων, όπου χιλιάδες επενδυτές λαμβάνουν αποφάσεις από στιγμή σε στιγμή, οι οποίες, αθροιστικά, μπορούν να οδηγήσουν σε κρίσιμες αλλαγές πολιτικής για την παγκόσμια οικονομία.
Η αγορά ομολόγων είναι ένας παγκόσμιος κολοσσός, με περιουσιακά στοιχεία που ξεπερνούν τα 58 τρισεκατομμύρια δολάρια μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες. Δεν καταλαμβάνει τα πρωτοσέλιδα όπως κάνει η χρηματιστηριακή αγορά, αλλά όταν η αγορά ομολόγων μιλάει, ο κόσμος πρέπει να ακούει, τόσο στον χρηματοοικονομικό τομέα όσο και πέρα από αυτόν.
Αυτό που δηλώνει η αγορά ομολόγων τον τελευταίο καιρό είναι ότι οι κίνδυνοι αυξάνονται: κίνδυνοι αυξημένου πληθωρισμού, όπως πόλεμοι, δασμοί και άλλες γεωπολιτικές αναταραχές, αμφισβητήσιμη χρήση τεράστιων κεφαλαίων για την ανάπτυξη τεχνητής νοημοσύνης, αβέβαιη κατεύθυνση για την Fed υπό τη νέα ηγεσία, αυξανόμενο δημόσιο χρέος και ευρεία πολιτική δυσλειτουργία.
Οι υψηλότερες αποδόσεις αποτελούν, αναπόφευκτα, δυσκολία για τους υποψήφιους αγοραστές κατοικιών, καθώς τα επιτόκια των στεγαστικών δανείων συνδέονται στενά με τις αποδόσεις των 10ετών ομολόγων του Δημοσίου.
Τα υψηλότερα επιτόκια αποτελούν πρόκληση για όσους έχουν χρέη από πιστωτικές κάρτες και φοιτητικά δάνεια. Αποτελούν επίσης βάρος για εταιρείες με μεγάλες κεφαλαιακές ανάγκες, όπως οι τεχνολογικοί κολοσσοί που κατασκευάζουν κέντρα δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης με δανεισμένα χρήματα. Ενώ η χρηματιστηριακή αγορά έχει σε μεγάλο βαθμό αγνοήσει την άνοδο των αποδόσεων, ολόκληρη η αγορά θα μπορούσε να πληγεί σοβαρά αν τα επιτόκια ανέβουν πολύ περισσότερο.
Από την άλλη πλευρά, οι υψηλότερες αποδόσεις μπορούν να αποτελέσουν κάτι θετικό για τους συνταξιούχους που επιθυμούν να εξασφαλίσουν σταθερό εισόδημα αγοράζοντας μεμονωμένα ομόλογα ή σταθερές αναλογίες με αυξημένη εγγυημένη ροή εισοδήματος.
Μακροπρόθεσμα, οι υψηλότερες αποδόσεις ωφελούν και όσους κατέχουν ομολογιακά αμοιβαία κεφάλαια, αλλά η αγορά αυτών των αμοιβαίων κεφαλαίων μπορεί να είναι περίπλοκη. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι αποδόσεις και οι τιμές των ομολόγων κινούνται σε αντίθετες κατευθύνσεις, και όταν οι αποδόσεις αυξάνονται απότομα, οι τιμές των ομολόγων πέφτουν. Ως αποτέλεσμα, τα ομολογιακά αμοιβαία κεφάλαια μπορεί να υποστούν πτώση στην αξία τους.
Πόνος και εκφοβισμός
Αν και οι αποδόσεις των ομολόγων μειώθηκαν αυτή την εβδομάδα, παράλληλα με την τιμή του πετρελαίου, μετά την είδηση ότι ο Ντόναλντ Τραμπ έκανε πίσω από την τελευταία απειλή του για κλιμάκωση του πολέμου με το Ιράν, οι αποδόσεις παραμένουν σε υψηλά επίπεδα. Κυμαίνονται κοντά στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων 20 ετών, τα οποία σημειώθηκαν στις 31 Ιουλίου. Εκείνη την ημέρα, σύμφωνα με το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ, η απόδοση των 10ετών ομολόγων του Δημοσίου έκλεισε στο 4,75% και η απόδοση των 30ετών στο 5,27%.
Ορισμένες συγκρίσεις είναι αποκαλυπτικές: Τόσο η απόδοση των 10ετών όσο και των 30ετών ομολόγων του Δημοσίου ήταν περίπου 0,75% χαμηλότερη το περασμένο φθινόπωρο — και ήταν κάτω από το 2% το 2022. Η άνοδος είναι σημαντική.
Από ιστορική άποψη, οι αποδόσεις δεν είναι εξωφρενικά υψηλές — τουλάχιστον όχι ακόμα. Ας σκεφτούμε ότι η αποδοτικότητα των 10ετών ομολόγων αναφοράς ξεπέρασε το 15% το 1981, μια χρονιά ανεξέλεγκτου πληθωρισμού, και κυμάνθηκε κατά μέσο όρο πάνω από 6% τη δεκαετία του 1990.
Αλλά αν οι αποδόσεις ανέβουν περαιτέρω, οι New York Times συνιστούν προσοχή. Η ικανότητα της αγοράς ομολόγων να προκαλέσει ξαφνική ζημιά σε ένα ευρύ φάσμα της οικονομίας (ενώ ανταμείβει πλουσιοπάροχα τους δανειστές) είναι τρομερή και οι πολιτικοί το γνωρίζουν.
Η αγορά ομολόγων φαίνεται να έχει φοβίσει τον Τραμπ. Μια άνοδος των αποδόσεων των ομολόγων τον οδήγησε προφανώς να αναστείλει μια σειρά δασμών τον Απρίλιο του 2025. «Παρακολουθούσα την αγορά ομολόγων», δήλωσε τότε ο πρόεδρος, ο οποίος είναι σημαντικός επενδυτής σε ομόλογα. «Η αγορά ομολόγων είναι πολύ περίπλοκη».
Η στάση του απέναντι στην Fed είναι διαφορετική. Όταν ο Τραμπ ήταν δυσαρεστημένος με την απροθυμία της Fed να μειώσει τα επιτόκια τόσο δραστικά όσο θα ήθελε, χαρακτήρισε τον πρώην πρόεδρό της, Τζερόμ Πάουελ (τον οποίο ο ίδιος ο κ. Τραμπ είχε επιλέξει για τη θέση), «ανόητο», «βλάκα» και «ηλίθιο».
Ο πρόεδρος έχει δείξει μεγαλύτερη υποστήριξη στον άνθρωπο που επέλεξε ως διάδοχο του Πάουελ, τον νέο πρόεδρο της Fed, Κέβιν Γουόρς, αλλά είναι ακόμα νωρίς. Αν η Fed δεν μειώσει σύντομα τα βραχυπρόθεσμα επιτόκια — ή, ακόμα χειρότερα, αν τα αυξήσει, όπως αναμένουν ορισμένοι τομείς των χρηματοπιστωτικών αγορών — η αυτοσυγκράτηση του Τραμπ ενδέχεται να μην διαρκέσει.
Η παραδοσιακή σφαίρα αρμοδιοτήτων της Fed δεν περιελάμβανε την αγορά ομολόγων. Μπορεί να παρέμβει εκεί, αλλά τελευταία διστάζει να το πράξει. Ο Γουόρς επέκρινε την ανορθόδοξη νομισματική πολιτική που υιοθέτησε η Fed κατά τη διάρκεια της χρηματοπιστωτικής κρίσης που ξεκίνησε το 2008. Η πολιτική αυτή περιελάμβανε «ποσοτική χαλάρωση», η οποία συνεπαγόταν τεράστιες αγορές ομολόγων που μείωσαν τα μακροπρόθεσμα επιτόκια. Ο Γουόρς έχει δηλώσει ότι επιθυμεί να μειωθεί η παρουσία της Fed στην αγορά ομολόγων.
Ωστόσο, η Fed δεν μπορεί να παραμείνει εντελώς εκτός της αγοράς ομολόγων. Εξακολουθεί να κατέχει ομόλογα και παρόμοιους τίτλους αξίας άνω των 6 τρισεκατομμυρίων δολαρίων. Θα μπορούσε εύκολα να εμπλακεί ακόμη περισσότερο.
Πρόκειται για ένα πολύπλοκο ζήτημα. Ακόμη και η ασυνήθιστη παρέμβαση του Υπουργείου Οικονομικών την περασμένη εβδομάδα για τη στήριξη της αξίας του ιαπωνικού γιεν θα μπορούσε να θεωρηθεί ως ένας τρόπος για να αποτραπεί η περαιτέρω άνοδος των αποδόσεων των αμερικανικών ομολόγων.
Η Ιαπωνία είναι σημαντικός κάτοχος αμερικανικών κρατικών ομολόγων και, εάν έπρεπε να πουλήσει μεγάλο μέρος του χρέους της για να στηρίξει το νόμισμά της που βρίσκεται σε καθοδική πορεία, αυτό θα μπορούσε να ωθήσει προς τα πάνω τα αμερικανικά επιτόκια.
Με απλά λόγια, η κυβέρνηση Τραμπ δεν επιθυμεί περαιτέρω αύξηση των εγχώριων επιτοκίων. Αντίθετα, επιδιώκει χαμηλότερα επιτόκια, τα οποία θα μπορούσαν να τονώσουν την οικονομική ανάπτυξη. Μια ταχέως αναπτυσσόμενη οικονομία τείνει να ενισχύει τη δημοτικότητα των εν ενεργεία πολιτικών, και ο Τραμπ δεν είναι, προς το παρόν, ένας δημοφιλής πρόεδρος.
Ο Γουόρς δεν έχει σχολιάσει δημοσίως την παρέμβαση του Υπουργείου Οικονομικών. Ωστόσο, η βοήθεια προς την Ιαπωνία θα μπορούσε να ωφελήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου οι αποδόσεις είναι ήδη αρκετά υψηλές ώστε να προκαλούν προβλήματα.
Αβέβαιες κατευθύνσεις
Οι απλοί άνθρωποι μπορεί να μην μελετούν τις απόκρυφες πτυχές της αγοράς ομολόγων, αλλά τα επιτόκια που καθορίζονται εκεί επηρεάζουν, παρ’ όλα αυτά, τους πάντες.
Δεν είναι μόνο τα επιτόκια των στεγαστικών δανείων, των φοιτητικών δανείων, των πιστωτικών καρτών, των δανείων για αγορά αυτοκινήτου και μια πληθώρα άλλων ευρέως διαδεδομένων δαπανών δανεισμού για τα οποία πρέπει να ανησυχούν οι καταναλωτές.
Η άνοδος των αποδόσεων των ομολόγων αποτελεί εμπόδιο και για τις μετοχές.
Όταν τα επιτόκια είναι υψηλότερα, οι επενδυτές που διαθέτουν πλεόνασμα κεφαλαίου μπορούν να επιτύχουν καλύτερη απόδοση επενδύοντας σε ομόλογα, ιδίως σε ασφαλή κρατικά ομόλογα. Για όσους αποφεύγουν τον κίνδυνο, και ειδικά σε περιόδους πίεσης, οι υψηλότερες αποδόσεις ενδέχεται να κλίνουν τη ζυγαριά στη σχέση μεταξύ μετοχών και ομολόγων, καθιστώντας τα ομόλογα πιο ελκυστικά από τις πιο ριψοκίνδυνες μετοχές.
Οι περισσότεροι επενδυτές δεν έχουν φτάσει ακόμα σε αυτό το σημείο: Υπάρχει αρκετός ενθουσιασμός για τις μετοχές ώστε να ανεβάσει τη χρηματιστηριακή αγορά σε νέα υψηλά.
Ωστόσο, η αυξανόμενη εξάρτηση της αγοράς από μεγάλες επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη, οι οποίες επικεντρώνονται σε κέντρα δεδομένων που έχουν κατασκευαστεί με δανεισμένα χρήματα, καθιστά την αγορά αυτή ιδιαίτερα ευάλωτη.
Εάν το κόστος δανεισμού συνεχίσει να αυξάνεται — και εάν οι αποδόσεις των ομολόγων αυξηθούν, κάτι που είναι αναπόφευκτο — οι επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη θα γίνουν πιο προφανώς προβληματικές για ορισμένες εταιρείες. Οι επενδυτές ενδέχεται να απογοητευτούν από τις μετοχές του τομέα της τεχνητής νοημοσύνης.
Προς το παρόν, η χρηματιστηριακή αγορά στο σύνολό της αγνοεί αυτό το ζήτημα, με την προφανή πεποίθηση ότι τα πλούσια εταιρικά κέρδη θα ωθήσουν τις τιμές των μετοχών ακόμα υψηλότερα.
Ο κύκλος αυτός, μπορεί να μη συνεχιστεί. Οι αποδόσεις των ομολόγων δεν έχουν απαραίτητα κορυφωθεί. Εάν ο πληθωρισμός αυξηθεί περαιτέρω — με τους δασμούς και τους πολέμους στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία, αυτό θα μπορούσε εύκολα να συμβεί — οι αποδόσεις πιθανότατα θα αυξηθούν επίσης.
Διαβάστε ακόμη
Μυθικό deal στο NBA: Κούσνερ και Άιγκερ αγοράζουν τους LA Lakers για 12,5 δισ. δολάρια (upd)
UBS: Γιατί οι ευρωπαϊκές μετοχές μπορούν να συνεχίσουν το ράλι – Ποιους κλάδους επιλέγει
JPMorgan: Γιατί η Fed πρέπει να κρατήσει «παγωμένα» τα επιτόκια – Τι δείχνει ο πληθωρισμός
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.