Ένα από τα αξιοσημείωτα ευρήματα των τελευταίων δημοσκοπήσεων αφορά στο ποσοστό που συγκροτούν οι αναποφάσιστοι ψηφοφόροι, σε μια στιγμή μάλιστα που όλες οι πολιτικές δυνάμεις κινούνται με το βλέμμα καρφωμένο στις κάλπες.
Μπορεί οι εκλογές να γίνουν με ένα ελαφρύ μπουφανάκι στους ώμους για το βράδυ- τον μεσογειακό Απρίλιο ας υποθέσουμε- ή όταν αρχίσουν να σφίγγουν οι ζέστες, κοντά στον Ιούνιο, αλλά οι «κάλπες» έχουν στηθεί εδώ και παρά πολύ καιρό και περιμένουν τους αποφασισμένους και τους αναποφάσιστους. Είναι κοινό μυστικό στα κομματικά επιτελεία ότι δούλευαν από την περασμένη άνοιξη έχοντας στο μυαλό τους δυο και τρία διαφορετικά σενάρια ως προς την ημερομηνία και τον χρόνο των εκλογών- κι ας έλεγε ο κ. Μητσοτάκης σε κάθε ευκαιρία ότι θα εξαντλήσει τη δεύτερη θητεία για να διεκδικήσει την τρίτη. Ούτε οι βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας δεν το πίστευαν και έτρεχαν μέσα στο κατακαλόκαιρο του τρέχοντος έτους στις εκλογικές περιφέρειες, μπας και συναντήσουν τους ψηφοφόρους του 2023, που «χάθηκαν» στις ευρωεκλογές του 2024.
Το κλίμα που επικρατεί στα κόμματα και τους πολίτες είναι αναμφίβολα προεκλογικό. Ναι, μπορεί με βάση τα αποτελέσματα προηγούμενων ερευνών να δείχνει ότι ένα καθοριστικό ποσοστό αποφασίζει όταν φτάσει στο παραβάν ποιον θα «σταυρώσει», αλλά όλα λειτουργούν σαν να έφτασε αυτή η ώρα, χωρίς ωστόσο να έρχεται και η επόμενη. Άπαντες κινούνται σε μια παρατεταμένη προεκλογική περίοδο, που έχει αφήσει συγκεκριμένο αποτύπωμα και στη λειτουργία συγκεκριμένων υπουργών: και όσον αφορά στο έργο τους και σχετικά με τη ρητορική που ακολουθούν κατά τις δημόσιες παρεμβάσεις τους. Ό,τι σε άλλες περιόδους θα προσπαθούσαν να αποφύγουν, το κάνουν χωρίς δεύτερη σκέψη, για χάρη της προεκλογικής καμπάνιας τους. Και οι ψηφοφόροι τι να κάνουν; Να μην αντιδράσουν;
Στην τελευταία μέτρηση της Opinion Poll για το Action 24 και στην πρόθεση ψήφου επί των εγκύρων, οι αναποφάσιστοι ψηφοφόροι χτίζουν άνετα με ένα 15,7% το …δεύτερο κόμμα. Τα …υπόλοιπα κόμματα και δη αυτά που διεκδικούν την εξουσία «γράφουν» τα ίδια πάνω-κάτω ποσοστά, εμφανίζονται χωρίς θεαματική άνοδο ή πτώση, στα «κυβικά» τους- σε σχέση τουλάχιστον με την καταγραφή στα γκάλοπ του Σεπτεμβρίου. Η Νέα Δημοκρατία είναι πρώτη δύναμη αλλά εκεί γύρω στο 30% (στην εκτίμηση ψήφου πάντα), η ΕΛΑΣ διατηρεί τη δεύτερη θέση (με τους αναποφάσιστους στην πρόθεση να την προσπερνούν) αλλά κοιτάζει αμήχανη το ταβάνι των ποσοστών της και το ΠΑΣΟΚ συνεχίζει να σημειώνει μια αργή αλλά σταθερή άνοδο παραμένοντας τρίτο κόμαμ στην κατάταξη.
Το ποσοστό των αναποφάσιστων όχι απλώς μοιάζει αλλά είναι καθοριστικό για το τελικό αποτέλεσμα. Και τι τύποι είναι αυτοί οι αναποφάσιστοι; Καταρχάς έχουν αποφασίσει ότι θα παραμείνουν …μονίμως στον καναπέ; Όχι βέβαια. Δείχνουν και «φωνάζουν» από τον καναπέ τους για το έλλειμμα εμπιστοσύνης προς τα κόμματα που τους περιτριγυρίζουν. Δεν είναι αδιάφοροι ή πολιτικά ανώριμοι. Δεν «μισούν» το πολιτικό σύστημα. Δεν περιμένουν απλώς να διαλέξουν κόμμα. Περιμένουν να καταλήξουν σε μια πιο πειστική επιλογή, σε εκπροσώπους που να τους εκπροσωπούν από την πρώτη μέχρι την τελευταία μέρα της επόμενης πολιτικής περιόδου. Αναζητούν καθαρά μηνύματα και λιγότερα «τσαλιμάκια» από τους πολιτικούς ηγέτες και τους υποψήφιους βουλευτές. Ό,τι λες σήμερα να το πιστεύεις και να το ακολουθείς με την ίδια ένταση και αύριο. Ό,τι δεν έκανες σήμερα να το ομολογείς, αλλά βρε αδερφέ βρες και ένα πειστικό λόγο.
Η φετινή ΔΕΘ ήταν σε σημαντικό βαθμό αποκαλυπτική για την εικόνα που έχουν τα κόμματα, όχι τόσο για τους πολίτες, αλλά για τους εαυτούς τους. Η κυβερνητική παράταξη προσήλθε με ανακοινώσεις, με τις οποίες προφανώς εκτίμησε ότι θα αλλάξει πίστα και θα ξεκολλήσει από τα ποσοστά που την συνοδεύουν από τις ευρωεκλογές. Ένα μήνα αργότερα χρειάστηκε να ανακοινώσει νέα μέτρα για την αντιμετώπιση της ακρίβειας, υιοθετώντας προτάσεις της αντιπολίτευσης που κάποιους μήνες πριν απέρριπτε υποτιμώντας τη δυναμική τους. Καθυστέρησε να αντιδράσει, χάνοντας την ιδανική στιγμή και δείχνοντας ότι πιστεύει ότι έχει ανεξάντλητα περιθώρια να διορθώσει την εικόνα της μέχρι τις κάλπες, παρότι ένα σημαντικό ποσοστό πολιτών δυσανασχετεί και δικαίως από τα κύματα της ακρίβειας και ένα άλλο –πάλι καθοριστικής σημασίας- τάσσεται υπέρ της πολιτικής αλλαγής, ασχέτως αν η κυβέρνηση που θα σχηματιστεί θα είναι «αυτοδύναμη» ή συνεργασίας.
Το νέο κόμμα του Αλέξη Τσίπρα από την άλλη πλευρά, εμφανίστηκε στη ΔΕΘ με μια αδικαιολόγητη αυτοπεποίθηση όσον αφορά στην απήχηση του προγράμματός του. Πέρασε από τη ΔΕΘ αλλά δεν ακούμπησε το ενδιαφέρον και άλλων εκλογικών κοινών, όπως προσδοκούσε. Μάλιστα από τη ΔΕΘ μέχρι σήμερα, αντί να μειώνει αισθητά τη διαφορά από το ασφαλές προβάδισμα της Νέας Δημοκρατίας αγναντεύει τη μάχη με το ΠΑΣΟΚ για τη δεύτερη θέση και την πρωτοκαθεδρία στην κεντροαριστερά. Και το ΠΑΣΟΚ, παρότι με το πρόγραμμά του αισθάνθηκε ότι το «ακούνε» περισσότεροι πλέον και αναθάρρησε, δεν κατάφερε να προσεγγίσει τη συνθήκη του πρώτου δημοσκοπικού άλματος που επιδιώκει στην τελική ευθεία προς τις κάλπες.
Και η «κανονικότητα» μπροστά στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι πολίτες: Παραιτήσεις υπουργών και υφυπουργών για διάφορους λόγους, μια βουλή με 46 ανεξάρτητους βουλευτές που παραμένουν ακόμη άστεγοι και επισκέπτονται όλο και πιο αραιά την Ολομέλεια, «μεταγραφές» χωρίς ιδιαίτερες εξηγήσεις στα «μάτια» των πολιτών, βουλευτές που έχουν την παράδοση της έδρας στο τσεπάκι τους, μια βουλή που ετοιμάζεται να ψηφίσει τον επόμενο προϋπολογισμό σε μια Ευρώπη που συνεχίζει (παρά την ανάγκη άμεσων αντιδράσεων κατά της ακροδεξιάς) να κλωτσάει το τενεκεδάκι των κορυφαίων διλημμάτων παρακάτω, μέσα σε ένα κόσμο διεθνών ανακατατάξεων. Οι αναποφάσιστοι γίνονται ενίοτε οι πιο αποφασισμένοι πολίτες. Και η πιο επικίνδυνη για τους «κυνηγούς» τους αντίδραση είναι η σιωπή τους μέχρι το παραβάν. Θα την «ακούσουν» νωρίτερα;