Το αστείο βέβαια είναι ότι η χώρα μας εξακολουθεί να θέτει ως στόχο την πλήρη απανθρακοποίηση στα νέα αυτοκίνητα το 2030 -πέντε χρόνια νωρίτερα από την καταργημένη πλέον ευρωπαϊκή κατάργηση-, αλλά ας μην αφήσουμε την πραγματικότητα να μας χαλάσει μια ωραία ιστορία.
Αλλωστε αυτό είναι το εθνικό μας σπορ εδώ και δεκαετίες. Σε κάθε περίπτωση προφανώς δεν είναι η Ελλάδα το ζητούμενο και ακόμα προφανέστερα ούτε και εδώ θα ισχύσει αυτή η απαγόρευση.
Απλώς εδώ προβλέπω ότι θα θυμηθούν να την καταργήσουν λίγες μέρες πριν το τέλος του 2029. Το θέμα ωστόσο που απασχολεί πλέον είναι με βάση αυτή την αναθεώρηση τι γίνεται στον ενδιάμεσο χρόνο. Γιατί εντάξει, η Ευρωπαϊκή Ενωση, αντιμετωπίζοντας την πραγματική οικονομία και τις εσωτερικές της αντιφάσεις, έκανε ίσως το πιο ενδιαφέρον πολιτικό πισωγύρισμα στην ιστορία των αυτοκινήτων.
Η απόφαση να ανατραπεί η απαγόρευση πώλησης νέων θερμικών αυτοκινήτων από το 2035 σηματοδοτεί ένα νέο αυτοκινητικό τοπίο. Δηλαδή, τι; Θα ξεχάσουμε το ηλεκτρικό αυτοκίνητο; Είναι τεράστια τα ποσά που έχουν ήδη δαπανηθεί για κάτι τέτοιο. Μπορεί να μην γίνεται με εκθετικό τρόπο, αλλά η αγορά EV συνεχίζει να αναπτύσσεται, οι μπαταρίες να βελτιώνονται και η προσοχή να στρέφεται προς πιο φθηνά, αστικά ηλεκτρικά αυτοκίνητα.
Προφανώς όμως, γίνεται και κάτι ακόμα πιο αυτονόητο: η μετάβαση σε έναν κόσμο με μηδενικούς ρύπους δεν θα είναι μονολιθική, μονοδιάστατη. Δεν θα είναι το αποτέλεσμα αποφάσεων μιας γραφειοκρατίας που εν πολλοίς είναι ξεκομμένη από την πραγματική ζωή. Και επίσης δεν θα είναι αποτέλεσμα κακών επιχειρηματικών αποφάσεων που πάρθηκαν με λάθος κριτήρια και με πολλή αλαζονεία.
Θα είναι πεδίο διαπραγμάτευσης ανάμεσα στην καινοτομία, στην πραγματική οικονομία, στην πολιτική και στην καθημερινότητα των ανθρώπων που ξοδεύουν μεγάλο μέρος της ίδιας τους της ζωής στους δρόμους.
Και η αλήθεια είναι ότι στους δρόμους της βόρειας Ευρώπης περισσότερο, αλλά σταδιακά και πόλεων όπως η Αθήνα αρχίζεις να βλέπεις τα πρώτα σημάδια μιας συνύπαρξης η οποία θα κρατήσει για πολλές δεκαετίες. Ναι, θεωρώ ότι τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα σταδιακά θα επικρατήσουν, αλλά μέχρι τότε θα συμβιώνουν με υβριδικά πρωτίστως και παραδοσιακά θερμικά, αυτά δηλαδή που αντικειμενικά κρατούν τα εργοστάσια σε λειτουργία.
Η Ευρώπη, που τόσα χρόνια μιλούσε για εμβληματικούς στόχους μηδενικών εκπομπών ρύπων, βλέπει τώρα ότι μια πολιτική που δεν λαμβάνει υπόψη της το κόστος, την υποδομή και την πραγματική ζήτηση, γίνεται μια Πύρρειος νίκη, ένα λάβαρο πάνω από νεκρό τοπίο.
Κι έτσι, το 2026 ξεκινάει ως η πρώτη χρονιά επιστροφής στον ρεαλισμό. Αναρωτιέμαι βέβαια αν ρεαλισμός σε αυτή την περίπτωση σημαίνει εγκατάλειψη της προσπάθειας για ανάσχεση και αντιστροφή της κλιματικής αλλαγής.
Διότι κάτι τέτοιο θα ήταν εξίσου καταστροφικό, ένα κρυφτό πίσω από το ρεαλιστικό δάχτυλό μας. Αυτό μένει να το δούμε. Μέχρι τότε σίγουρα θα δούμε ότι στον υποψήφιο αγοραστή του 2026, αυτή η νέα προσέγγιση φέρνει μια περίεργη σύγχυση.
Οταν πας να αλλάξεις αυτοκίνητο έχεις περισσότερες επιλογές από ποτέ, αλλά ενώ η ηλεκτροκίνηση είναι μακράν πιο αποδοτική σε χρήση, η τιμή απόκτησης ηλεκτροκίνητου εξακολουθεί να είναι υψηλή, οι υποδομές φόρτισης μέτριες, ενώ τα νέα θερμικά αυτοκίνητα προσφέρουν βελτιωμένη απόδοση και αυτονομία χωρίς το άγχος της φόρτισης.
Η αγορά δηλαδή δεν έχει μια καθαρή γραμμή, αλλά μια παλέτα επιλογών που πρέπει να ζυγίσεις εμπειρικά, ου μην και ιδεολογικά. Στο τοπίο αυτό, η αυτοκινητοβιομηχανία θα παίξει το δικό της σκάκι. Γερμανικές, ιταλικές και γαλλικές μάρκες έχουν πετύχει προσωρινά μια «γέφυρα» που τους επιτρέπει να συνεχίσουν να παράγουν κινητήρες εσωτερικής καύσης, να επενδύουν σε e-fuels και βιώσιμες λύσεις και να προστατεύουν τις θέσεις εργασίας.
Αλλά αυτός ο συμβιβασμός είναι εύθραυστος. Οπως η λίθινη εποχή δεν τελείωσε επειδή μας τελείωσαν οι πέτρες, έτσι και εποχή των θερμικών κινητήρων δεν θα τελειώσει επειδή σώθηκε το καύσιμο αλλά διότι μια υπέρτερη τεχνολογία επικράτησε.
Δεν μπορείς δηλαδή να αφεθείς στο «αυτό ξέρουμε να κάνουμε καλύτερα, με αυτό συνεχίζουμε» (το ίδιο λέγανε και οι τσαγκάρηδες…) και δίπλα να εξελίσσονται τεχνολογίες μπαταριών που να πολλαπλασιάζουν την αυτονομία και να μειώνουν το κόστος σε τέτοιο βαθμό που να εξισώνονται με τα θερμικά. Τότε τι γίνεται;
Υπό αυτό το πρίσμα δεν έχουν άδικο όσοι φωνάζουν ότι οι Κινέζοι είναι ήδη μια δεκαετία μπροστά και ότι αυτή η απόφαση είναι απλώς εσωστρεφής και αδιέξοδη. Μπρος ηλεκτρισμός και πίσω ρέμα…