Οι βασικοί οικονομικοί δείκτες το 2026 και παρά την γεωπολιτική αναταραχή και τους φόβους για το χειμώνα που έρχεται, εξελίσσονται με θετικό πρόσημο και μέσα στους στόχους του προϋπολογισμού. Η ανάπτυξη πολύ πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ, οι επενδύσεις τόσο οι άμεσες ξένες όσο και οι ελληνικών συμφερόντων πάνω από αυτές του 2025. Η ανεργία έχει πέσει κάτω από το 8% και η σχέση χρέους -ΑΕΠ μειώνεται διαρκώς τόσο λόγω της ανάπτυξης όσο και από προεξόφληση κάποιων ομολόγων.
Μελανό σημείο ο πληθωρισμός, η αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και η νέα ενεργειακή κρίση που δεν μπορούμε να γνωρίζουμε από τώρα τις επιπτώσεις στην οικονομική πορεία της χώρας. Όμως, στους επιχειρηματικούς κύκλους, ναι μεν συμμερίζονται την θετική μέχρι τώρα πορεία της εθνικής οικονομίας, πλην όμως εμφανίζονται πολύ προβληματισμένοι για το τι μέλλει γενέσθαι από την ερχόμενη Άνοιξη και μετά. Και απαισιόδοξοι αν του χρόνου τέτοια εποχή, θα μπορούμε να μιλάμε με τους ίδιους όρους για τα αποτελέσματα της οικονομικής δραστηριότητας.
Όπως είναι φυσικό, αυτό που γεννά φόβους και ανησυχίες, πέραν του διεθνούς περιβάλλοντος και των ενδεχόμενων εισαγόμενων επιπτώσεων, είναι οι επερχόμενες εκλογές. Συνυπολογίζουν τη διογκούμενη δυσφορία σε μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας αλλά και την «κούραση» με ίδια και τα ίδια πρόσωπα στην εξουσία αλλά κι εκείνο το αλόγιστο, «και γιατί να μη δοκιμάσουμε και κάτι άλλο;» «Μήπως και τον Μητσοτάκη τον ξέραμε από πριν; Κι όμως στην πράξη αποδείχθηκε πως ήταν αυτό που χρειαζόταν σ’ εκείνη τη δεδομένη χρονική στιγμή. Από τότε όμως πέρασαν 8 χρόνια και ανάμεσα στα πολλά θετικά που άλλαξαν είναι η αλήθεια την εικόνα της χώρας στα μάτια των ξένων φίλων και εχθρών, προέκυψαν και πολλά λάθη, παραλείψεις, αστοχίες, προνομιακές διευθετήσεις και τακτοποιήσεις αλλά και μοίρασμα συμβολαίων και χρήματος σε ημέτερους χωρίς να κρατηθούν τα προσχήματα».
Και μπορεί κάποιος να επιχειρηματολογήσει πως αυτά είναι η μικρή εικόνα και συμβαίνει σχεδόν πάντα με όλες τις κυβερνήσεις πόσο μάλιστα όταν η θητεία τους υπερβαίνει τη μία και θεριεύει η ψευδαίσθηση του παντοτινού.
Όταν όμως μπαίνει το αλαζονικό δίλημμα αν όχι εμείς τότε ποιος; Δείτε και κάντε τη σύγκριση των προσώπων που φιλοδοξούν να διαδεχθούν τον Μητσοτάκη και βγάλτε συμπεράσματα, τότε το πράγμα αλλάζει και δημιουργεί νέες φυγόκεντρες τάσεις.
Σε αυτή τη βάση λοιπόν υπάρχει ένα σημαντικό κομμάτι του εκλογικού σώματος ακόμα και από τους λεγόμενους συντηρητικούς και κεντρώους που σκέπτονται να στείλουν ένα αυστηρό μήνυμα δια της ψήφου τους που να ψαλιδίζει την έπαρση, να τσαλακώνει την αλαζονεία και να συνετίζει δείχνοντας πως, ουδείς αναντικατάστατος. Άλλωστε τα νεκροταφεία είναι γεμάτα από αναντικατάστατους και παρ’ όλα αυτά, η ζωή για τους υπόλοιπους συνεχίζεται!
Αυτοί λοιπόν οι προβληματισμοί είναι που λαμβάνονται σοβαρά υπόψη τόσο από την εγχώρια επιχειρηματική κοινότητα όσο και από τους ξένους που πλέον τηρούν σιωπή για τα σχέδια τους από το 2027 και μετά. Κι αυτό το wait and see είναι η παγίδα για την επόμενη χρονιά και ο φόβος του φρεναρίσματος στην ανάπτυξη, στις επενδύσεις, στη δημιουργία θέσεων εργασίας, στις μεταρρυθμίσεις και στον σχεδιασμό για τα επόμενα χρόνια.
Δεν ξέρω κατά πόσον μπορούν να διασκεδαστούν αυτοί οι φόβοι από το δημοσκοπικό γεγονός πως η Ν.Δ παραμένει πρώτο κόμμα έστω κι αν αυτό επιβεβαιωθεί και στην κάλπη. Γιατί το ζητούμενο δεν είναι μόνο ποιος θα είναι πρώτος αλλά αν με το αποτέλεσμα μπορεί να συγκροτηθεί κυβέρνηση και να συνεχιστεί με ομαλό τρόπο η οικονομική και κοινωνική ζωή του τόπου. Όπως το ίδιο ζητούμενο θα είναι και στην περίπτωση διπλών εκλογών. Η χώρα θα έχει ανάγκη από μια βιώσιμη και σταθερή κυβέρνηση με ορίζοντα τετραετίας και όχι από κυβέρνηση ανάγκης αποτέλεσμα συμβιβασμών και χωρίς καθαρό πρόγραμμα όποιο κι αν είναι αυτό.
Κι αυτή είναι η λογική εξήγηση των φόβων τόσο για την οικονομία που μας αφορά όλους, όσο κι ενός κομματιού της κοινωνίας με ορθολογική κρίση στα γεγονότα.