Στο δώδεκα και πέντε του ασφαλιστικού

Ο πρώην υπουργός Στέφανος Μάνος με καταγωγή από την Νέα Δημοκρατία του Κωνσταντίνου Καραμανλή συχνά πυκνά χαρακτηρίζεται ως νεοφιλελεύθερος και άρα, «κοινωνικά ανάλγητος» όπως πιστεύει η πλειοψηφία της κοινής γνώμης. Από την άλλη πλευρά, ο συνταγματολόγος, καθηγητής στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο της Θράκης Γιώργος Κατρούγκαλος με καταγωγή από τα κόμματα της μεταπολιτευτικής Αριστεράς υπουργός της δεύτερης κυβέρνησης του Αλέξη Τσίπρα με ευθύνη το ασφαλιστικό έχει την ασφάλεια του λεγόμενου ηθικού πλεονεκτήματος της παράταξης του ακόμη και για τα σκληρά μέτρα που προωθούνται για τις συντάξεις και πλήττουν κυρίως τους πληβείους του συστήματος και όχι τους προνομιούχους.

Και όμως, ο «κοινωνικά ανάλγητος» ήδη από τις αρχές της γενικευμένης κρίσης είχε προτείνει συγκεκριμένα μέτρα για τις συντάξεις και το ασφαλιστικό. Τα δεδομένα που είχε στη διάθεση του ο Στέφανος Μάνος στα τέλη του 2009 – ήδη είχε αναλάβει την διακυβέρνηση της χώρας ο Γ.Α. Παπανδρέου ήταν τα εξής: α) Οι περισσότεροι συνταξιούχοι στην Ελλάδα ανήκαν σε έναν από τους ακόλουθους τρεις οργανισμούς: το ΙΚΑ, τον ΟΑΕΕ και τον ΟΓΑ και β) η μέση ετήσια σύνταξη και των τριών οργανισμών δεν υπερβαίνει τα 7.700 ευρώ.

Η πρόταση του – την διατύπωσε με τον πλέον επίσημο τρόπο δημόσια και ανοιχτά- ήταν απόλυτα ριζοσπαστική: Κατάργηση όλων των ασφαλιστικών ταμείων. Μια πρόταση που συνοδευόταν από την κατάργηση όλων των ασφαλιστικών εισφορών και των κρατήσεων για σύνταξη. Στη θέση όλων αυτών ο Μάνος ήθελε να προωθηθεί και να καθιερωθεί μια απλή και καθαρή ρύθμιση: Όλοι όσοι συμπληρώνουν το 65ο έτος της ηλικίας δικαιούνται αυτομάτως σύνταξης 10.395 ευρώ ετησίως, δηλαδή κατά 35% υψηλότερης από τη σύνταξη που λαμβάνουν κατά μέσον όρο οι περισσότεροι συνταξιούχοι.

Ο πρώην υπουργός και ιδρυτής της Δράσης είχε κάνει – το 2009- τους υπολογισμούς του: «Η συνολική δαπάνη βαρύνει τον προϋπολογισμό και φθάνει το ποσό των 10.395 ευρώ επί τον αριθμό όσων έχουν συμπληρώσει το 65ο έτος της ηλικίας που σήμερα είναι 2.100.000. Η συνολική επιβάρυνση είναι συνεπώς 21,83 δις ευρώ (μόλις το 70% του φετινού ελλείμματος του προϋπολογισμού)».

Προς αποφυγή παρεξηγήσεων ο Στέφανος Μάνος δεν έχανε ευκαιρία να δηλώνει: «Με τη ρύθμιση αυτή θεωρώ ότι εξαντλείται η συνταγματική υποχρέωση του κράτους. Όποιος θέλει μεγαλύτερη σύνταξη, εφ άπαξ, κλπ θα πρέπει να βρει άλλα συνταξιοδοτικά σχήματα που όμως δεν θα είναι υποχρεωτικά. Η μεγάλη πλειοψηφία των συνταξιούχων θα έχει πάντως σημαντικά καλύτερη σύνταξη από ό,τι μέχρι σήμερα».

Η πρόταση του Μάνου ως προερχόμενη από τη νεοφιλελεύθερη δεξαμενή λοιδορήθηκε και απαξιώθηκε από τους εκπροσώπους των κομμάτων εξουσίας – τόσο του ΠΑΣΟΚ του Γ.Α.Παπανδρέου όσο και της ΝΔ του Αντώνη Σαμαρά- αλλά και από εκπροσώπους των συνδικαλιστικών οργανώσεων και κάθε λογής τηλε-σχολιαστών. Τα χρόνια που ακολούθησαν με τον ερχομό της Τρόικας οι θεσμικές και νομοθετικές παρεμβάσεις στο ασφαλιστικό δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα παρά το γεγονός ότι τα εισοδήματα των συνταξιούχων εξακολούθησαν να μειώνονται.

Σήμερα, μετά από 5 ολόκληρα χρόνια το ασφαλιστικό εξακολουθεί να είναι ο μεγάλος εθνικός ασθενής – και οι προτάσεις των πολιτικών εξακολουθούν να περιορίζονται στα αναποτελεσματικά γιατροσόφια της παλαιάς κοπής που αποφεύγουν σαν το διάβολο το λιβάνι τους κάθε λογής προνομιούχους του συστήματος – το 7,3 % του συνόλου που καλύπτουν το 50 % της κρατικής δαπάνης για τις συντάξεις όπως είχε τολμήσει να υποστηρίξει ο Στέφανος Μάνος. Υπάρχει ακόμη καιρός; Περισσεύουν ώρες, λεπτά ή δευτερόλεπτα; Το λεγόμενο ηθικό πλεονέκτημα της παράταξης της Αριστεράς αλλά και ο πρότερος έντιμος βίος των πολιτικών της εκπροσώπων δεν διαμορφώνει ασφαλές περιβάλλον για τα έργα και τις ημέρες του αρμόδιου υπουργού Γιώργου Κατρούγκαλου αλλά και της κυβέρνησης του Αλέξη Τσίπρα στο σύνολο της.

Σήμερα, στη κατάσταση που βρισκόμαστε η επανεκκίνηση του διαλόγου των πολιτικών και κοινωνικών δυνάμεων από μηδενική βάση όλων των λύσεων για το ασφαλιστικό σύστημα και τις συντάξεις είναι δίχως άλλο παραπάνω από επιβεβλημένη. Διαφορετικά, ούτε συναίνεση μπορεί να υπάρξει και πολύ περισσότερο δεν μπορούν να προωθηθούν ρυθμίσεις που να σταθεροποιούν τα εισοδήματα, να τονώνουν την απασχόληση και να στηρίζουν την παραγωγική ανασυγκρότηση και την ανάπτυξη στη χώρα.