Για ορισμένους από τους σημαντικότερους ειδικούς της Wall Street σε θέματα κλίματος, το ανθρακικό αποτύπωμα της τεχνητής νοημοσύνης βρίσκεται αρκετά χαμηλά στη λίστα με τους κινδύνους που απειλούν τον πλανήτη.
Ο Aniket Shah, στέλεχος της Jefferies και επικεφαλής της στρατηγικής της τράπεζας για τη βιωσιμότητα και την ενεργειακή μετάβαση, προειδοποιεί τη διεθνή χρηματοπιστωτική κοινότητα να μην επιτρέψει στην τεχνητή νοημοσύνη να επισκιάσει τη συζήτηση για τη μείωση των εκπομπών που προκαλούν την υπερθέρμανση του πλανήτη.
Οι δηλώσεις του έρχονται λίγο πριν από την Εβδομάδα Κλίματος της Νέας Υόρκης, στην οποία αναμένεται να συγκεντρωθούν περισσότερα από 100.000 άτομα.
«Η κλιματική αλλαγή αφορά περίπου 50 δισεκατομμύρια τόνους αερίων του θερμοκηπίου που πρέπει να μηδενιστούν και, επομένως, πρέπει να έχουμε τη σωστή εικόνα για το τι την προκαλεί. Η αύξηση της ζήτησης από τα data centers δεν βρίσκεται καν στην πρώτη πεντάδα», δήλωσε ο Shah.
Η ανησυχία του και όσων συμμερίζονται την άποψή του είναι ότι η έμφαση στις εκπομπές των data centers που τροφοδοτούν την AI μπορεί να αποσπάσει την προσοχή από τομείς με πολύ μεγαλύτερο αποτύπωμα, όπως οι μεταφορές και η βαριά βιομηχανία.
Μια αντίστοιχη διάκριση γίνεται πλέον και από άλλους παράγοντες του κλάδου. Πρόσφατη έκθεση της επενδυτικής εταιρείας του πρώην αντιπροέδρου των ΗΠΑ και ακτιβιστή για το κλίμα Αλ Γκορ επισημαίνει ότι η ενέργεια που απαιτείται για τον κλιματισμό έχει πολύ μεγαλύτερες επιπτώσεις στην κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας από την τεχνητή νοημοσύνη.
Ο Γκορ χαρακτήρισε «κατανοητό» το γεγονός ότι τα data centers AI προκαλούν έντονη ανησυχία στους ανθρώπους που ενδιαφέρονται για την κλιματική αλλαγή, αλλά πρόσθεσε ότι δεν θεωρεί πως υπάρχει λόγος πανικού.
Όπως υποστηρίζει, η κατανάλωση ενέργειας και οι εκπομπές των data centers επισκιάζονται από πολλές άλλες ανθρώπινες δραστηριότητες. Ενδεικτικά, αναφέρει ότι οι εκπομπές από τους ανοιχτούς χώρους ταφής απορριμμάτων σε ολόκληρο τον κόσμο είναι πολλαπλάσιες από εκείνες όλων των data centers AI μαζί.
Ο Shah εκτιμά ότι οι συζητήσεις στην Εβδομάδα Κλίματος της Νέας Υόρκης κινδυνεύουν να επικεντρωθούν υπερβολικά στα data centers και την AI. Κατά την άποψή του, αυτό θα αποτελούσε μια ανεπιθύμητη απόσπαση της προσοχής από τις πραγματικά μεγάλες πηγές εκπομπών.
Η πραγματική ενεργειακή εικόνα της AI
Μια οριστική αποτίμηση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη δεν έχει ακόμη καταρτιστεί.
Ωστόσο, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας εκτιμά ότι, ακόμη και με τον αναμενόμενο διπλασιασμό της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας των data centers έως το τέλος της δεκαετίας, αυτά θα αντιστοιχούν περίπου στο 3% της παγκόσμιας ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας το 2030.
Συνολικά, οι εκπομπές που συνδέονται με τα data centers —και όχι μόνο με εκείνα που χρησιμοποιούνται για εφαρμογές AI— αναμένεται να αντιστοιχούν περίπου στο 2% των παγκόσμιων εκπομπών του κλάδου ηλεκτρικής ενέργειας έως το 2035.
Έκθεση της Generation Investment Management του Γκορ καταλήγει επίσης στο συμπέρασμα ότι, στις περισσότερες χώρες, τα data centers δεν αποτελούν τον σημαντικότερο παράγοντα αύξησης της ενεργειακής ζήτησης.
Ο μεγαλύτερος παράγοντας είναι η αυξανόμενη χρήση κλιματιστικών, ενώ σημαντικές ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας καταναλώνουν επίσης τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα και οι αντλίες θερμότητας, τα οποία αποτελούν βασικά στοιχεία της πράσινης ενεργειακής μετάβασης.
Η άλλη όψη: Πίεση στα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας
Οι συγκεκριμένες εκτιμήσεις έρχονται σε αντίθεση με την εικόνα που έχει επικρατήσει γύρω από τα data centers, τα οποία συχνά βρίσκονται στο επίκεντρο αντιδράσεων για την κατανάλωση ενέργειας, νερού και γης.
Σε πολλές περιοχές των ΗΠΑ, τοπικές κοινωνίες έχουν κινητοποιηθεί κατά της κατασκευής μεγάλων data centers, με βασική ανησυχία την πιθανή αύξηση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας για τα νοικοκυριά.
Παράλληλα, οι επενδυτές δεν αγνοούν τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις της AI. Έρευνα της Morningstar σε ιδιοκτήτες περιουσιακών στοιχείων έδειξε ότι το 25% θεωρεί τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο της χρήσης AI κίνδυνο, έναντι 12% έναν χρόνο νωρίτερα.
Έξι στους δέκα συμμετέχοντες δήλωσαν επίσης ότι ανησυχούν πως η αυξημένη ζήτηση για data centers και παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας που προκαλεί η AI θα οδηγήσει σε υψηλότερο ενεργειακό κόστος και πληθωρισμό.
Ο Τόμας Ντέι, ειδικός σε θέματα κλιματικής πολιτικής, υποστηρίζει ότι ίσως η σημαντικότερη επίδραση των εταιρειών που κατασκευάζουν υποδομές AI στο κλίμα να προκύψει από τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούνται τα ίδια τα προϊόντα τεχνητής νοημοσύνης.
Το ερώτημα, σύμφωνα με τον ίδιο, αφορά το κατά πόσο οι εταιρείες AI θα πρέπει να αναλαμβάνουν ευθύνη για το ποιοι χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες τους και για ποιους σκοπούς.
Η συζήτηση αυτή συνδέεται με την έννοια των «enabled emissions», δηλαδή των εκπομπών που δημιουργούνται ή διευκολύνονται από τη χρήση μιας τεχνολογίας και όχι αποκλειστικά από την παραγωγή ή λειτουργία της.
Η Σελίν Χέρβεϊερ, καθηγήτρια στο London School of Economics και πρώην επικεφαλής βιωσιμότητας της HSBC, θεωρεί ότι η ηλεκτρική ενέργεια μετατρέπεται πλέον στον βασικό περιοριστικό παράγοντα.
Και αυτό, όπως εξηγεί, είναι ακριβώς ο λόγος για τον οποίο η AI έχει σημασία: το ενεργειακό σύστημα που θα δημιουργηθεί για να εξυπηρετήσει την τεχνητή νοημοσύνη θα επηρεάσει όλες τις υπόλοιπες δραστηριότητες που θα συνδεθούν σε αυτό.
Η μεγάλη επένδυση στα δίκτυα
Η έκρηξη των επενδύσεων στις ψηφιακές υποδομές AI αναμένεται να επιβαρύνει τα ενεργειακά δίκτυα και να επιταχύνει την ανάπτυξη νέας παραγωγικής δυναμικότητας.
Ταυτόχρονα, όμως, η αυξημένη ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια από τον τεχνολογικό κλάδο μπορεί να ενισχύσει τις επενδύσεις σε καθαρές μορφές ενέργειας.
Η ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια από την AI έχει ήδη δημιουργήσει νέες ευκαιρίες, με το φυσικό αέριο να καταγράφει παράλληλα τη μεγαλύτερη ενίσχυση μεταξύ των καυσίμων που χρησιμοποιούνται για την κάλυψη της επιπλέον ζήτησης.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας επισημαίνει επίσης ότι η πρόσθετη ζήτηση από την AI επιβαρύνει τα υφιστάμενα προβλήματα και τις στενότητες των δικτύων, τα οποία χρειάζονται άμεσες επενδύσεις.
Αυτό είναι ένα από τα ζητήματα στα οποία σκοπεύει να επικεντρωθεί ιδιαίτερα η JPMorgan.
Η Χέδερ Ζίχαλ, επικεφαλής βιωσιμότητας της τράπεζας, υποστηρίζει ότι η εκσυγχρόνιση του ηλεκτρικού δικτύου αποτελεί το σημαντικότερο «κλειδί» για την απελευθέρωση επενδύσεων, καθώς μπορεί να ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια, να περιορίσει το κόστος ενέργειας και να επιταχύνει τη σύνδεση νέας παραγωγικής δυναμικότητας.
Η JPMorgan έχει ήδη ανακοινώσει πρωτοβουλία ύψους 1,5 τρισ. δολαρίων για την ασφάλεια και την ανθεκτικότητα των υποδομών στις ΗΠΑ, ενώ βλέπει σημαντικές επενδυτικές ευκαιρίες σε τεχνολογίες όπως η δέσμευση άνθρακα, η πυρηνική ενέργεια, η αποθήκευση ενέργειας και η γεωθερμία.
Έτσι, η συζήτηση γύρω από την ενεργειακή επίπτωση της τεχνητής νοημοσύνης μετατοπίζεται σταδιακά από το ερώτημα του πόσο «βρώμικη» είναι η AI προς ένα ευρύτερο ζήτημα: πόσο γρήγορα μπορούν να επεκταθούν τα ενεργειακά δίκτυα ώστε να καλύψουν τη νέα ζήτηση χωρίς να υπονομευθούν οι στόχοι της ενεργειακής μετάβασης.
Διαβάστε ακόμη
ΥΠΕΘΟΟ: Σε πλήρη λειτουργία ο νέος εξωδικαστικός μηχανισμός για την προστασία της κύριας κατοικίας
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ