Η Ευρώπη εισέρχεται στον χειμώνα αντιμέτωπη με μια επικίνδυνη εξίσωση: ιστορικά χαμηλά αποθέματα φυσικού αερίου, εκρηκτικές τιμές ενέργειας και έναν πόλεμο στη Μέση Ανατολή που εξακολουθεί να διαταράσσει τις παγκόσμιες αγορές καυσίμων. Λιγότερο από πέντε χρόνια μετά το ενεργειακό σοκ που προκάλεσε η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η ήπειρος βρίσκεται αντιμέτωπη με μια δεύτερη μεγάλη κρίση, χωρίς να έχει ακόμη επουλώσει τις πληγές της πρώτης.
Όπως επισημαίνει το Bloomberg σε εκτενή ανάλυσή του, η Ευρώπη δεν έχει πλέον την πολυτέλεια ενός ιδιαίτερα ψυχρού χειμώνα. Οι κυβερνήσεις αναζητούν τρόπους να συγκρατήσουν τις επιβαρύνσεις στα νοικοκυριά, οι βιομηχανίες προειδοποιούν για νέες διακοπές λειτουργίας και οι ενεργειακές αγορές παρακολουθούν τις μετεωρολογικές προβλέψεις με την ίδια προσοχή που παρακολουθούν τις εξελίξεις στον πόλεμο ΗΠΑ – Ιράν.
Στη Γερμανία, ένα εργοστάσιο πορσελάνης που κατάφερε να επιβιώσει από τον ναζισμό και το κομμουνιστικό καθεστώς ετοιμάζεται να σβήσει οριστικά τους κλιβάνους του έπειτα από 182 χρόνια λειτουργίας. Στη γειτονική Πολωνία, η βιομηχανία λιπασμάτων ζητεί κυβερνητική παρέμβαση για το δυσβάσταχτο ενεργειακό κόστος, ενώ στην Ισπανία η κυβέρνηση έχει διαθέσει από τον Μάρτιο 12 δισ. ευρώ για να περιορίσει τις επιπτώσεις των ανατιμήσεων.
Οι αριθμοί αποτυπώνουν το μέγεθος της κρίσης. Από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν, ο ενεργειακός λογαριασμός εισαγωγών της Ευρώπης έχει αυξηθεί κατά περισσότερα από 127 δισ. ευρώ, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Την ίδια στιγμή, πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις διαθέτουν πλέον περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια, καθώς εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν υψηλό δημόσιο χρέος και τις συνέπειες των προηγούμενων ενεργειακών παρεμβάσεων.
Φυσικό αέριο: Άνοδος σχεδόν 200% και αποθέματα σε ιστορικά χαμηλά
Η εντονότερη πίεση καταγράφεται στην αγορά φυσικού αερίου.
Οι ευρωπαϊκές τιμές έχουν αυξηθεί σχεδόν 200% από τον Φεβρουάριο, ξεπερνώντας στα τέλη Οκτωβρίου τα 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα, το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τεσσάρων ετών.
Οι ανατιμήσεις έχουν μεταφερθεί και στα υπόλοιπα ενεργειακά προϊόντα. Οι τιμές του ντίζελ στα πρατήρια έχουν φτάσει σε επίπεδα ρεκόρ, εκείνες της κηροζίνης έχουν σχεδόν διπλασιαστεί, ενώ το ηλεκτρικό ρεύμα ακριβαίνει σημαντικά.
Στη Γερμανία, μάλιστα, οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας έχουν ήδη ξεπεράσει τον μέσο όρο των τιμών στην έναρξη του χειμώνα ακόμη και σε σύγκριση με το 2022, χρονιά κατά την οποία η Ευρώπη αντιμετώπισε πρωτοφανή ενεργειακή αναταραχή.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα, ωστόσο, αφορά στην επάρκεια των αποθεμάτων.
Την 1η Οκτωβρίου, οι ευρωπαϊκές εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου ήταν γεμάτες μόλις κατά 72%, καταγράφοντας ιστορικό χαμηλό για τη συγκεκριμένη περίοδο του έτους.
Τα αποθέματα βρίσκονται περίπου 15 ποσοστιαίες μονάδες κάτω από τον πρόσφατο μέσο όρο και αισθητά χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό στόχο του 90%.
Το γεγονός αυτό καθιστά την Ευρώπη ιδιαίτερα ευάλωτη σε μια ενδεχόμενη παρατεταμένη περίοδο χαμηλών θερμοκρασιών.
Το επικίνδυνο σενάριο: Αποθέματα μόλις 10% στο τέλος του χειμώνα
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και οι αρμόδιοι οργανισμοί εξετάζουν ήδη διαφορετικά σενάρια για την πορεία της ενεργειακής ζήτησης τους επόμενους μήνες.
Σύμφωνα με ένα από τα σενάρια του Ευρωπαϊκού Δικτύου Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς Φυσικού Αερίου (ENTSOG), εάν ο χειμώνας αποδειχθεί ψυχρότερος από το αναμενόμενο και η παγκόσμια αγορά LNG παραμείνει περιορισμένη, τα ευρωπαϊκά αποθέματα θα μπορούσαν να υποχωρήσουν σε μόλις 10% της συνολικής χωρητικότητας.
Ακόμη και αυτό το αποτέλεσμα θα προϋπέθετε μείωση της ενεργειακής ζήτησης κατά 15%.
Για τη Γερμανία, τη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης, το δυσμενές σενάριο περιλαμβάνει ακόμη και την πλήρη εξάντληση των αποθεμάτων μέχρι τον Μάρτιο.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) προειδοποίησε ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να παρατείνει την πίεση στην αγορά και μέσα στο 2027, καθώς οι ευρωπαϊκές χώρες θα χρειαστεί να αναπληρώσουν τα εξαντλημένα αποθέματά τους κατά τους θερινούς μήνες.
Ήδη, τα συμβόλαια φυσικού αερίου για το καλοκαίρι του 2027 διαπραγματεύονται σε υψηλότερες τιμές από εκείνα του επόμενου χειμώνα, αντανακλώντας τις ανησυχίες για το κόστος ανεφοδιασμού.
«Είναι απολύτως σαφές ότι εισερχόμαστε σε μια επικίνδυνη περίοδο», προειδοποίησε στις 29 Οκτωβρίου ο διευθύνων σύμβουλος της TotalEnergies, Πατρίκ Πουγιανέ.
«Ζούμε σε έναν κόσμο κρίσεων», πρόσθεσε.
Ο καιρός ίσως προσφέρει μια ανάσα – Αλλά υπάρχουν κίνδυνοι
Μια από τις λίγες θετικές ενδείξεις προέρχεται από τις μετεωρολογικές προβλέψεις.
Τα διαθέσιμα μοντέλα δείχνουν ότι ο χειμώνας θα μπορούσε να είναι γενικά ήπιος, με τη συμβολή ενός δυνητικά ιστορικά ισχυρού φαινομένου Ελ Νίνιο.
Ωστόσο, ο κίνδυνος έντονων και αιφνίδιων ψυχρών περιόδων δεν έχει εξαλειφθεί.
Η βρετανική εταιρεία μετεωρολογικών προβλέψεων MetDesk επισημαίνει ότι μια πρόωρη διαταραχή της πολικής δίνης ενδέχεται να προκαλέσει νέο κύμα ψύχους στη Βόρεια Ευρώπη τον Δεκέμβριο.
Οι ενδείξεις για το υπόλοιπο του χειμώνα παραπέμπουν επίσης σε αυξημένη πιθανότητα επεισοδίων χαμηλών θερμοκρασιών.
Επιπλέον, η Ευρώπη δεν εξαρτάται μόνο από τις δικές της καιρικές συνθήκες.
Ένα έντονο κύμα ψύχους στην Ασία θα μπορούσε να αυξήσει τη ζήτηση υγροποιημένου φυσικού αερίου, εντείνοντας τον διεθνή ανταγωνισμό για διαθέσιμα φορτία LNG και οδηγώντας τις τιμές ακόμη υψηλότερα.
Σχεδόν 35 δισ. ευρώ για τη συγκράτηση των τιμών
Η επιδείνωση της ενεργειακής κατάστασης έχει οδηγήσει τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις σε νέες δημοσιονομικές παρεμβάσεις.
Σύμφωνα με στοιχεία του ερευνητικού ινστιτούτου Bruegel, τα μέτρα στήριξης έχουν υπερτριπλασιαστεί από τον Ιούνιο, φτάνοντας σχεδόν τα 35 δισ. ευρώ.
Περίπου το ένα τρίτο αυτής της δαπάνης αντιστοιχεί στην Ισπανία, όπου οι ανατιμήσεις στην ενέργεια αποτελούν βασικό πολιτικό ζήτημα ενόψει των εκλογών της 29ης Νοεμβρίου.
Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων προκαλεί ερωτήματα.
Σημαντικό μέρος των μέτρων δεν φαίνεται να κατευθύνεται αποκλειστικά στα πιο ευάλωτα νοικοκυριά και στις επιχειρήσεις που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη.
Ορισμένες παρεμβάσεις ενδέχεται μάλιστα να ενθαρρύνουν την κατανάλωση ορυκτών καυσίμων, επιδεινώνοντας δυνητικά τις πιέσεις κατά τους χειμερινούς μήνες.
«Έπειτα από πέντε χρόνια, έχουμε κουραστεί κάπως να συζητούμε πόσο σοβαρό είναι το πρόβλημα. Όμως πρόκειται πραγματικά για κάτι πολύ σοβαρό», σημειώνει ο Νικολάι Ρομανόφσκι, ανώτερο στέλεχος ενέργειας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Χημικής Βιομηχανίας (CEFIC).
Όπως υποστηρίζει, η αντίδραση σε ευρωπαϊκό επίπεδο δεν φαίνεται να ανταποκρίνεται στο μέγεθος της κρίσης.
Γαλλία: Ενεργειακή κρίση, διαδηλώσεις και εκλογική πίεση
Οι οικονομικές επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης συνοδεύονται από ολοένα εντονότερες πολιτικές αναταράξεις.
Μεγάλα κύματα διαδηλώσεων έχουν καταγραφεί από το Βερολίνο μέχρι το Μιλάνο και το Παρίσι, με τους πολίτες να διαμαρτύρονται για την ακρίβεια και τη συρρίκνωση της αγοραστικής τους δύναμης.
Στη Γαλλία, η ενεργειακή κρίση επιβαρύνει το ήδη τεταμένο πολιτικό και δημοσιονομικό περιβάλλον ενόψει των προεδρικών εκλογών του Απριλίου.
Μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η γαλλική κυβέρνηση είχε δαπανήσει περίπου 70 δισ. ευρώ σε μέτρα στήριξης επιχειρήσεων και νοικοκυριών, σύμφωνα με το Ελεγκτικό Συνέδριο της χώρας.
Η παρέμβαση περιόρισε τότε τις κοινωνικές αντιδράσεις, αλλά συνέβαλε στη διόγκωση του δημοσιονομικού ελλείμματος.
Αυτή τη φορά, υπό την πίεση των αγορών ομολόγων, το Παρίσι ακολουθεί πιο περιοριστική πολιτική, κατευθύνοντας την ενίσχυση κυρίως στους περισσότερο ευάλωτους.
Οι αρχικές παρεμβάσεις μετά την έναρξη του πολέμου με το Ιράν ανήλθαν μόλις σε 70 εκατ. ευρώ, αν και στη συνέχεια οι δαπάνες αυξήθηκαν.
«Για πρώτη φορά, όταν αντιμετωπίζει κρίσεις και εξωτερικά σοκ, το κράτος αντιδρά μειώνοντας τις δαπάνες αντί να τις αυξάνει», δήλωσε στις 4 Νοεμβρίου ο υπουργός Προϋπολογισμού Νταβίντ Αμιέλ.
Η αλλαγή πολιτικής έχει ενισχύσει τις αντιδράσεις και δίνει νέα επιχειρήματα στις πολιτικές δυνάμεις που αντιτίθενται στην κυβέρνηση.
Η Μαρίν Λεπέν έχει προτείνει μείωση του ΦΠΑ στα καύσιμα και σε άλλες μορφές ενέργειας, με ετήσιο δημοσιονομικό κόστος σχεδόν 11 δισ. ευρώ, σύμφωνα με το κόμμα της.
Από την πλευρά του, ο Ζαν-Λικ Μελανσόν υποστηρίζει την επιβολή ανώτατων ορίων στις τιμές και στα περιθώρια κέρδους των διυλιστηρίων.
Η γαλλική κυβέρνηση απορρίπτει τις προτάσεις, εκτιμώντας ότι είτε θα επιβαρύνουν υπέρμετρα τα δημόσια οικονομικά είτε θα δημιουργήσουν κινδύνους για την επάρκεια καυσίμων.
Ιταλία: Πληθωρισμός 5,6% και μπλόκα των φορτηγών
Ιδιαίτερα εκτεθειμένη στην ενεργειακή κρίση είναι και η Ιταλία, η οποία εισάγει περίπου τα τρία τέταρτα των ενεργειακών της αναγκών.
Η διαταραχή των μεταφορών μέσω των Στενών του Ορμούζ έχει πλήξει τις εισαγωγές φυσικού αερίου και καυσίμων.
Το Κατάρ έχει παρατείνει έως το τέλος του έτους την κατάσταση ανωτέρας βίας στις παραδόσεις LNG προς την ιταλική Edison, με αποτέλεσμα η εταιρεία να έχει χάσει ήδη 35 φορτία μέσα στο 2026.
Παράλληλα, περίπου 60% των ιταλικών εισαγωγών ντίζελ προέρχεται από την περιοχή.
Η εκτίναξη των ενεργειακών τιμών συνέβαλε στην άνοδο του ιταλικού πληθωρισμού στο 5,6% τον Οκτώβριο.
Η πίεση μεταφέρθηκε γρήγορα στις μεταφορές.
Τον προηγούμενο μήνα, οδηγοί φορτηγών απέκλεισαν επί πέντε ημέρες βασικούς οδικούς άξονες γύρω από τη Νάπολη, καθώς και την περιοχή του λιμανιού της Μεσσήνης στη Σικελία.
Σύμφωνα με την επιχειρηματική ένωση Confcommercio Sicily, μόνο η οικονομική επίπτωση στη Σικελία υπολογίστηκε σε περίπου 50 εκατ. ευρώ.
Όπως εξηγεί ο Πάτρικ Σούστερ της εταιρείας logistics Kuehne + Nagel, περίπου 70% των ευρωπαϊκών φορτηγών ανήκει σε στόλους με λιγότερα από δέκα οχήματα, συχνά οικογενειακών επιχειρήσεων που δυσκολεύονται να απορροφήσουν τις αυξήσεις.
Το κόστος καυσίμων έχει ενισχυθεί περίπου 20% από την έναρξη του πολέμου, ενώ οι χρεώσεις μεταφοράς εμπορευμάτων έχουν αυξηθεί κατά περίπου 15%.
Οι ανατιμήσεις διαχέονται έτσι σε ολόκληρη την οικονομία, επηρεάζοντας το τελικό κόστος των προϊόντων.
Η ιταλική κυβέρνηση προχώρησε τελικά σε φορολογικές ελαφρύνσεις άνω των 100 εκατ. ευρώ για το ντίζελ και πρόσθετη στήριξη περίπου 70 εκατ. ευρώ για τη γεωργία και την αλιεία.
Παράλληλα, η κυβέρνηση της Τζόρτζια Μελόνι διαπραγματεύεται με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή την επιβολή πλαφόν στην τιμή του φυσικού αερίου που χρησιμοποιείται για ηλεκτροπαραγωγή.
Πολωνία: Φόβοι για νέα λουκέτα και πολιτικές ανατροπές
Στην Πολωνία, η ενεργειακή κρίση συμπίπτει με αυξημένες αμυντικές δαπάνες εξαιτίας του συνεχιζόμενου πολέμου στην Ουκρανία.
Σχεδόν το ένα πέμπτο των φετινών κρατικών δαπανών κατευθύνεται στην άμυνα, περιορίζοντας δραστικά τα διαθέσιμα κονδύλια για τη στήριξη της οικονομίας.
Ο υφυπουργός Ενέργειας Βόιτσεχ Βρόχνα προειδοποιεί ότι η κατάσταση είναι πλέον δυσκολότερη από ό,τι σε προηγούμενες κρίσεις.
Ιδιαίτερα έντονες είναι οι ανησυχίες στη βιομηχανία λιπασμάτων, όπου η αύξηση του κόστους φυσικού αερίου δημιουργεί αλυσιδωτές επιπτώσεις στην παραγωγή και στις τιμές των τροφίμων.
Η νορβηγική Yara International, η οποία διαθέτει 21 εργοστάσια στην Ευρώπη, έχει προειδοποιήσει ότι εάν οι τιμές του φυσικού αερίου διατηρηθούν σε υψηλά επίπεδα, το ενεργειακό της κόστος θα μπορούσε να αυξηθεί κατά 450 εκατ. δολάρια σε ετήσια βάση κατά την περίοδο Οκτωβρίου – Δεκεμβρίου.
Η εταιρεία επενδύει παράλληλα σε παραγωγικές μονάδες εκτός Ευρώπης, μεταξύ άλλων στο Τέξας, προκειμένου να περιορίσει την εξάρτησή της από τις ευρωπαϊκές τιμές ενέργειας.
«Η κατάσταση είναι πολύ πιο δύσκολη και σοβαρή από ό,τι πριν από χρόνια», δήλωσε ο Βρόχνα.
Και προειδοποίησε: «Αφήνουμε χώρο στους λαϊκιστές να κερδίσουν τις εκλογές».
Το νέο ενεργειακό αδιέξοδο: Τέλος στο ρωσικό LNG από την 1η Ιανουαρίου
Την ήδη δύσκολη εξίσωση περιπλέκει η απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να προχωρήσει σε πλήρη απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού υγροποιημένου φυσικού αερίου από την 1η Ιανουαρίου 2027.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του Bloomberg, οι ποσότητες που θα χαθούν αντιστοιχούν περίπου στο 15% της ευρωπαϊκής προσφοράς, ή σε ένα φορτίο LNG κάθε δύο ημέρες.
Η αναπλήρωση αυτών των ποσοτήτων θα απαιτήσει νέες αγορές από τη διεθνή αγορά, πιθανότατα με σημαντικό πρόσθετο κόστος.
Σε συνάντηση αξιωματούχων ενέργειας της ΕΕ στις αρχές Οκτωβρίου, αρκετές χώρες εξέφρασαν ανησυχίες για την επάρκεια των προμηθειών μετά την εφαρμογή της απαγόρευσης.
Ωστόσο, ο επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν ξεκαθάρισε ότι δεν πρόκειται να υπάρξει αλλαγή στο χρονοδιάγραμμα.
«Η απαγόρευση ισχύει», δήλωσε.
Η προσπάθεια απεξάρτησης από τη Ρωσία έχει οδηγήσει την Ευρώπη σε μεγαλύτερες εισαγωγές από τις Ηνωμένες Πολιτείες, δημιουργώντας όμως νέους προβληματισμούς σχετικά με την αξιοπιστία των προμηθευτών.
Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε απειλήσει νωρίτερα φέτος με απαγόρευση εξαγωγών ντίζελ, θέτοντας σε κίνδυνο περίπου τις μισές ευρωπαϊκές εισαγωγές του συγκεκριμένου καυσίμου.
«Με ανησυχεί ιδιαίτερα το γεγονός ότι, τόσα χρόνια μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, εξακολουθούμε ουσιαστικά να αντικαθιστούμε τη μία εξάρτηση με μια άλλη», σχολίασε η υπουργός Ενέργειας της Σουηδίας Έμπα Μπους.
Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν το κλειδί
Η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ θεωρείται καθοριστική για την ουσιαστική αποκλιμάκωση της ενεργειακής κρίσης.
Ακόμη και εάν επιτευχθεί σύντομα συμφωνία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, οι θαλάσσιες μεταφορές δεν αναμένεται να επανέλθουν αμέσως στα προπολεμικά επίπεδα.
Σύμφωνα με τον Πάτρικ Σούστερ της Kuehne + Nagel, οι αλλαγές στις μεταφορές μέσω των Στενών θα μπορούσαν να χρειαστούν έως και έξι μήνες για να αποτυπωθούν στις ευρωπαϊκές τιμές του ντίζελ.
Παράλληλα, η ασφάλεια των ευρωπαϊκών ενεργειακών υποδομών αποτελεί πρόσθετο παράγοντα ανησυχίας.
Η Αν-Σοφί Κορμπό, ερευνήτρια ενεργειακής πολιτικής, επισημαίνει τον κίνδυνο υβριδικών επιθέσεων κατά κρίσιμων ενεργειακών εγκαταστάσεων.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδει στους αγωγούς από τη Νορβηγία, η οποία καλύπτει περίπου το ένα τρίτο των ευρωπαϊκών εισαγωγών φυσικού αερίου.
«Η μεγαλύτερη ανησυχία μου είναι μια πιθανή ρωσική υβριδική επίθεση σε ενεργειακές υποδομές», ανέφερε.
«Τα πράγματα μπορούν πάντοτε να γίνουν πολύ χειρότερα».
METLEN: Προειδοποίηση για νέα λουκέτα στην ευρωπαϊκή βιομηχανία
Η ενεργειακή κρίση εντείνει παράλληλα τους φόβους για περαιτέρω αποβιομηχάνιση της Ευρώπης.
Η προηγούμενη κρίση του 2022-2023 αντιμετωπίστηκε εν μέρει χάρη στις ήπιες θερμοκρασίες και στη μεγάλη μείωση της βιομηχανικής κατανάλωσης ενέργειας.
Ωστόσο, η μείωση αυτή προκάλεσε και μόνιμες απώλειες παραγωγικής δραστηριότητας.
Τώρα, οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις καλούνται να αντιμετωπίσουν έναν νέο κύκλο υψηλών ενεργειακών τιμών, χωρίς να έχουν ανακτήσει πλήρως την ανταγωνιστικότητά τους.
Στην ανάλυση του Bloomberg φιλοξενούνται και οι εκτιμήσεις του Νίκου Κεραμίδα, γενικού διευθυντή Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της METLEN Energy & Metals, η οποία διαθέτει στην Ελλάδα τη μοναδική πλήρως καθετοποιημένη μονάδα παραγωγής αλουμινίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
«Δεν είναι ότι πριν από τον πόλεμο στο Ιράν βρισκόμασταν σε μια εξαιρετική κατάσταση, όπου τα ενεργειακά προβλήματα είχαν επιλυθεί και απολαμβάναμε τιμές ανταγωνιστικές σε παγκόσμιο επίπεδο», επισημαίνει.
«Ελπίζουμε ασφαλώς ότι θα ληφθούν ορισμένα μέτρα για τον περιορισμό αυτών των επιπτώσεων», προσθέτει.
Ο ίδιος υπογραμμίζει την ανάγκη για μεγαλύτερη ευελιξία στους ευρωπαϊκούς κανόνες κρατικών ενισχύσεων, προκειμένου να στηριχθούν οι ενεργοβόρες βιομηχανίες.
Διαφορετικά, προειδοποιεί, η προοπτική νέων λουκέτων θα είναι δύσκολο να αποφευχθεί.
«Δεν μπορώ να φανταστώ ότι δεν θα δούμε και άλλα κλεισίματα στην Ευρώπη», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Το εργοστάσιο που άντεξε 182 χρόνια αλλά λύγισε από το ενεργειακό κόστος
Η περίπτωση της γερμανικής Kahla Porzellan αποτυπώνει με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο τις συνέπειες της κρίσης.
Το ιστορικό εργοστάσιο πορσελάνης στη Θουριγγία παράγει επιτραπέζια σκεύη εδώ και σχεδόν δύο αιώνες, έχοντας επιβιώσει από πολέμους, αλλαγές καθεστώτων και μεγάλες οικονομικές αναταράξεις.
Ωστόσο, η πρόσφατη εκτίναξη του ενεργειακού κόστους αποδείχθηκε καθοριστική.
Σύμφωνα με στοιχεία του διαχειριστή αφερεγγυότητας της εταιρείας, οι μηνιαίες δαπάνες φυσικού αερίου έφτασαν έως και τις 180.000 ευρώ, αντιπροσωπεύοντας περίπου 70% του συνολικού λειτουργικού κόστους.
Η επιχείρηση πρόκειται να διακόψει τη λειτουργία της μέχρι το τέλος του 2026, με αποτέλεσμα να χαθούν 100 θέσεις εργασίας.
«Η πρόσφατη αύξηση του ενεργειακού κόστους ήταν σημαντική», δήλωσε στο Bloomberg ο διαχειριστής αφερεγγυότητας Ρολφ Ρόμπαχ.
«Ήταν το τελευταίο καρφί στο φέρετρο».
Ο κίνδυνος μιας κρίσης που θα συνεχιστεί και το 2027
Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να περιορίσει μακροπρόθεσμα την εξάρτησή της από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, επιταχύνοντας την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και τον εξηλεκτρισμό της οικονομίας.
Οι ευρωπαϊκές προβλέψεις δείχνουν σημαντική υποχώρηση της ζήτησης φυσικού αερίου τα επόμενα χρόνια.
Ο Σιούρ Γένσεν, επικεφαλής αγορών της σουηδικής ενεργειακής εταιρείας Vattenfall, εκτιμά ότι μέσα σε περίπου πέντε χρόνια η Ευρώπη θα μπορούσε να περιορίσει σχεδόν πλήρως την ανάγκη εισαγωγών LNG, εφόσον επιταχύνει την ενεργειακή μετάβαση.
«Δεν μπορούμε να αλλάξουμε τα πράγματα από τη μια μέρα στην άλλη, αλλά πιστεύω ότι μπορούμε να κάνουμε περισσότερα», σημειώνει.
Για πολλές επιχειρήσεις, ωστόσο, ο χρόνος μπορεί να μην είναι αρκετός.
Η συνδυασμένη πίεση των υψηλών τιμών, των χαμηλών αποθεμάτων και των γεωπολιτικών κινδύνων καθιστά τον φετινό χειμώνα ιδιαίτερα κρίσιμο.
Και ακόμη περισσότερο, δημιουργεί τον φόβο ότι η ενεργειακή αναταραχή δεν θα περιοριστεί στους επόμενους μήνες, αλλά θα συνεχίσει να επιβαρύνει τη βιομηχανία, τα νοικοκυριά και τα δημόσια οικονομικά καθ’ όλη τη διάρκεια του 2027.
Για την Ευρώπη, το στοίχημα δεν είναι πλέον μόνο να περάσει τον χειμώνα χωρίς ελλείψεις. Είναι να αποφύγει μια νέα περίοδο μόνιμης απώλειας βιομηχανικής δραστηριότητας, οικονομικής ανταγωνιστικότητας και κοινωνικής συνοχής.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.