Ο Φρίντριχ Μερτς, καθισμένος δίπλα-δίπλα στον Ντόναλντ Τραμπ στο Οβάλ Γραφείο, παρέμεινε σιωπηλός την ώρα που ο πρόεδρος των ΗΠΑ εξαπέλυε φραστικές επιθέσεις κατά της Ισπανίας, κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κατηγορώντας τη για έλλειψη στήριξης στην αμερικανοϊσραηλινή επίθεση κατά του Ιράν.
Ο Γερμανός καγκελάριος στη συνέχεια συντάχθηκε με την κριτική του Αμερικανού προέδρου, επαναλαμβάνοντας τα σχόλια του Τραμπ ότι η Ισπανία υστερεί και στον νέο στόχο του ΝΑΤΟ για αμυντικές δαπάνες. «Η Ισπανία πρέπει να συμμορφωθεί», δήλωσε ο Μερτς.
Η απουσία της παραμικρής αντίδρασης υπέρ της Μαδρίτης αναδεικνύει τόσο τις αμφιβολίες του Μερτς για την αξία της ομοφωνίας στην ΕΕ όσο και την πρόθεσή του να κινηθεί χωρίς τη συναίνεση των Βρυξελλών, σημειώνει το Bloomberg. Από τότε που ανέλαβε τα καθήκοντά του τον περασμένο Μάιο, εκφράζει ολοένα και μεγαλύτερη απογοήτευση για μια γραφειοκρατία που, κατά την άποψή του, κρατά πίσω τη Γερμανία.
«Όταν πρόκειται για υπαρξιακά ζητήματα όπως η Γροιλανδία ή ο πόλεμος στο Ιράν, ο Μερτς παραμένει πρόθυμος να επιδιώξει ευρωπαϊκή ενότητα», δήλωσε η Σούντα Ντέιβιντ-Ουίλπ, αντιπρόεδρος εξωτερικών σχέσεων και ανώτερη αναλύτρια στο German Marshall Fund. «Όμως σε θέματα όπως η γραφειοκρατία και η μείωση των κανονιστικών ρυθμίσεων, είναι έτοιμος να συγκρουστεί με τις Βρυξέλλες για να διασφαλίσει την απόδοση της γερμανικής οικονομίας».
Διαφορετικές ατζέντες
Η ένταση μεταξύ κρατών και της Ένωσης δεν είναι νέα. Ωστόσο, το χρόνιο πρόβλημα εξισορρόπησης διαφορετικών ατζεντών γίνεται πλέον πιο οξύ, καθώς το ισχυρότερο κράτος-μέλος προβάλλει με μεγαλύτερη ένταση τις εθνικές του προτεραιότητες. Με τη διατάραξη της διατλαντικής συμμαχίας, τον πόλεμο στα ανατολικά σύνορα της Ευρώπης και τον κίνδυνο εμπλοκής στη σύγκρουση Τραμπ με το Ιράν, διακυβεύεται το ίδιο το μέλλον της ΕΕ ως γεωπολιτικής δύναμης.
Η ανυπομονησία του Μερτς ενδέχεται να φανεί στη σύνοδο κορυφής της Πέμπτης (19/3) στις Βρυξέλλες. Πέρα από το ότι θα είναι η πρώτη συνάντησή του με τον Ισπανό πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ μετά το περιστατικό στον Λευκό Οίκο, στην κορυφή της ατζέντας θα βρίσκεται ο πόλεμος στο Ιράν.
Παρότι συμμερίζεται τις ευρωπαϊκές επιφυλάξεις για την επίθεση, η αντίληψή του για την ΕΕ δεν απέχει πολύ από στοιχεία της «τραμπικής» κριτικής: υπερβολική αναποφασιστικότητα, υπερβολική μετανάστευση, υπερβολικοί κανόνες και υπερβολική έμφαση στη «ήπια ισχύ» σε έναν ολοένα πιο επικίνδυνο κόσμο.
«Πρέπει να βάλουμε ένα εμπόδιο στη λειτουργία αυτής της μηχανής στις Βρυξέλλες», είχε δηλώσει ο καγκελάριος σε Γερμανούς επιχειρηματίες τον περασμένο Σεπτέμβριο, κατηγορώντας τη γραφειοκρατία της ΕΕ για την αδυναμία της οικονομίας.
Η Ευρώπη θα πρέπει «να μάθει να μιλά τη γλώσσα της ισχύος», τόνισε ο Μερτς στις 29 Ιανουαρίου στη γερμανική Βουλή.
Προβλήματα στο εσωτερικό
Παρά τη σκληρή στάση απέναντι στις Βρυξέλλες, στο εσωτερικό της χώρας του βρίσκεται υπό πίεση, καθώς η δημοτικότητά του έχει υποχωρήσει σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα και η Ένωση Χριστιανοδημοκρατών δυσκολεύεται να αναχαιτίσει την άνοδο της ακροδεξιάς Εναλλακτικής για τη Γερμανία ενόψει εκλογών σε ανατολικό κρατίδιο.
Η στάση του αντικατοπτρίζει και τη δική του πολιτική μετατόπιση. Ξεκίνησε την πορεία του ως ευρωβουλευτής και, όταν εξελέγη καγκελάριος, ταξίδεψε αυθημερόν σε Παρίσι και Βαρσοβία, επιβεβαιώνοντας την προσήλωσή του στο ευρωπαϊκό όραμα. «Καθώς αντιμετωπίζουμε πόλεμο στην ήπειρό μας, σκληρό παγκόσμιο ανταγωνισμό, επιταχυνόμενη κλιματική και τεχνολογική αλλαγή και απειλές εμπορικού πολέμου, συμφωνήσαμε σε μια συνολική ατζέντα επανεκκίνησης της σχέσης μας», έγραφαν μαζί με τον Εμανουέλ Μακρόν.
Ωστόσο, οι φιλοδοξίες αυτές προσέκρουσαν γρήγορα στην πραγματικότητα. Ο Μερτς υπέστη σειρά πολιτικών αποτυχιών στις Βρυξέλλες, με πιο χαρακτηριστική την αποτυχία αξιοποίησης δεσμευμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων για τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας. Παράλληλα, συγκρούστηκε επανειλημμένα με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, παρά το γεγονός ότι προέρχονται από το ίδιο πολιτικό κόμμα.
Απέρριψε επίσης την πρότασή της για αύξηση του πολυετούς προϋπολογισμού της ΕΕ στα 2 τρισ. ευρώ και για νέους φόρους. «Για τη Γερμανία μπορώ να αποκλείσω αυτόν τον δρόμο», δήλωσε κατηγορηματικά.
Η ευρωπαϊκή πολιτική του Μερτς διαμορφώνεται πλέον από την πεποίθηση ότι η Ευρώπη —με τη Γερμανία στο επίκεντρο— πρέπει να επαναπροσδιοριστεί για να επιβιώσει σε ένα εχθρικό διεθνές περιβάλλον. Στην κορύφωση της κρίσης της Γροιλανδίας τον Ιανουάριο, συγκάλεσε μυστική σύσκεψη με στενούς συνεργάτες του για να χαράξει στρατηγική απέναντι στο αίσθημα παγκόσμιου χάους.
Νέο όραμα για την Ευρώπη
Έκτοτε, έχει οξύνει τη ρητορική του κατά των Βρυξελλών, τις οποίες θεωρεί απομεινάρι μιας άλλης εποχής. Αντίθετα, προωθεί ένα νέο όραμα για την Ευρώπη, βασισμένο περισσότερο σε κοινές πολιτισμικές ρίζες παρά στους υφιστάμενους θεσμούς.
«Έχουμε πιθανότητες επιβίωσης μόνο αν επανανακαλύψουμε τα πλεονεκτήματα του ευρωπαϊκού μας μοντέλου», δήλωσε σε προεκλογική ομιλία. «Αυτό το μοντέλο δεν είναι δημιούργημα γραφειοκρατίας, αλλά έχει βαθιές ρίζες στην ευρωπαϊκή ιστορία και συνδέεται με τον χριστιανισμό».
Το μοναδικό πολιτικό πλεονέκτημα για τον Μερτς είναι η δυνατότητα να μεταθέτει ευθύνες στις Βρυξέλλες, σημειώνει το Bloomberg, μια πρακτική που χρησιμοποιείται επί δεκαετίες από Ευρωπαίους πολιτικούς. «Η ΕΕ έχει γίνει υπερβολικά ρυθμιστική και γραφειοκρατική. Είναι πολύ αργή», δήλωσε.
Παράλληλα, άσκησε κριτική και για τη συμφωνία δασμών της φον ντερ Λάιεν με τον Τραμπ για τα οικονομικά προβλήματα της Γερμανίας. «Η γερμανική οικονομία θα υποστεί σημαντική ζημιά», υποστήριξε.
Αντί για τις παραδοσιακές ευρωπαϊκές δομές, επιδιώκει τη δημιουργία μικρότερων συμμαχιών, όπως με την Ιταλία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Στις 17 Ιουλίου επισκέφθηκε το Λονδίνο, όπου υπέγραψε με τον Κιρ Στάρμερ συμφωνία αμοιβαίας άμυνας, χαρακτηρίζοντάς τη «ιστορική στιγμή» και εκφράζοντας τη λύπη του για το Brexit.
Στις τοποθετήσεις του για την Ευρώπη, ο Μερτς αναφέρεται ολοένα και λιγότερο στην ΕΕ, σε αντίθεση με τους προκατόχους του Άνγκελα Μέρκελ και Όλαφ Σολτς —κάτι που επεσήμανε και ο Ισπανός υπουργός Εξωτερικών, μετά την απουσία στήριξης προς τη Μαδρίτη.
«Δεν μπορώ να φανταστώ τη Μέρκελ ή τον Σολτς να κάνουν τέτοιες δηλώσεις», ανέφερε ο Χοσέ Μανουέλ Αλμπάρες. «Τότε υπήρχε διαφορετικό, πιο φιλοευρωπαϊκό πνεύμα».
Διαβάστε ακόμη
Βερολίνο: Χάος για 50.000 επιβάτες στο αεροδρόμιο λόγω απεργίας (tweet)
Αλουμίνιο: Σε χαμηλό 4ετίας οι τιμές – Χαμηλή ζήτηση και γεμάτες αποθήκες στην Κίνα
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.