Ο Κέβιν Γουόρς κέρδισε τη μάχη για την ηγεσία της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Fed) προβάλλοντας έναν πιο «ήπιο δρόμο» για τα επιτόκια. Ωστόσο, λίγες μόλις εβδομάδες μετά την ανάληψη των καθηκόντων του, βρίσκεται αντιμέτωπος με μια εντελώς διαφορετική πραγματικότητα: πώς θα περιορίσει τις αυξανόμενες προσδοκίες για νέες αυξήσεις επιτοκίων, καθώς κορυφαίοι αξιωματούχοι της Fed προειδοποιούν ότι ο πληθωρισμός επιστρέφει δυναμικά.
Η πίεση αναμένεται να ενταθεί ακόμη περισσότερο μετά τα νέα στοιχεία που αναμένονται την Πέμπτη, τα οποία εκτιμάται ότι θα δείξουν πως ο βασικός δείκτης πληθωρισμού που παρακολουθεί στενά η Fed αυξήθηκε κατά 3,8% τον Απρίλιο σε ετήσια βάση — σχεδόν δύο ποσοστιαίες μονάδες πάνω από τον στόχο του 2%.
Το τέλος των προσδοκιών για μειώσεις επιτοκίων
Σύμφωνα με αναλυτές της αγοράς, το παράθυρο για μείωση επιτοκίων έχει ουσιαστικά κλείσει μετά το ενεργειακό σοκ που προκάλεσε ο πόλεμος με το Ιράν και η εκτόξευση των τιμών ενέργειας. Υπό αυτές τις συνθήκες, η διατήρηση των επιτοκίων στα τρέχοντα επίπεδα μπορεί να θεωρηθεί ακόμη και επιτυχία για τον Γουόρς. «Δεν υπάρχει καμία διάθεση για μειώσεις επιτοκίων», δήλωσε η επικεφαλής οικονομολόγος της Wolfe Research, Στέφανι Ροθ. «Η μεγαλύτερη πρόκληση για τον Γουόρς φέτος είναι να πείσει τις αγορές να απομακρύνουν τα σενάρια αυξήσεων επιτοκίων που έχουν αρχίσει να τιμολογούν».
Οι επόμενοι μήνες θεωρούνται κρίσιμοι για τον νέο πρόεδρο της Fed, καθώς ο τρόπος με τον οποίο θα διαχειριστεί τη δημόσια συζήτηση γύρω από τα επιτόκια θα καθορίσει τόσο το ύφος της ηγεσίας του όσο και την ικανότητά του να πείσει ότι προστατεύει την ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας. Παρά τις δημόσιες δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ ότι επιθυμεί μια ανεξάρτητη Fed υπό τον Γουόρς, η πολιτική πίεση για χαμηλότερα επιτόκια παραμένει εμφανής. Μόλις λίγες ώρες μετά την ορκωμοσία του νέου επικεφαλής της Fed, ο Τραμπ δήλωσε ότι αναμένει τα επιτόκια να μειωθούν «πολύ γρήγορα».
Η ενέργεια και η AI αναζωπυρώνουν τον πληθωρισμό
Η αλλαγή στις προσδοκίες των αγορών έρχεται σε μια περίοδο όπου οι τιμές ενέργειας εκτιμάται ότι θα παραμείνουν υψηλές για μήνες, ακόμη και αν τερματιστεί η σύγκρουση με το Ιράν. Παράλληλα, το τεράστιο επενδυτικό κύμα στην τεχνητή νοημοσύνη ενισχύει ευρύτερες πληθωριστικές πιέσεις στην οικονομία.
Το αποτέλεσμα είναι ολοένα και περισσότεροι αξιωματούχοι της Fed να εγκαταλείπουν τη ρητορική ότι η επόμενη κίνηση θα είναι μείωση επιτοκίων και να αρχίζουν να μιλούν ανοιχτά ακόμη και για πιθανότητα νέας σύσφιξης της νομισματικής πολιτικής — μια θεαματική ανατροπή σε σχέση με τις αρχές του έτους, όταν η πλειονότητα των στελεχών προέβλεπε περαιτέρω χαλάρωση μέσα στο 2026.
Παρόλα αυτά, αρκετοί οικονομολόγοι επισημαίνουν ότι η Fed απέχει ακόμη από το να εξετάζει άμεσα νέες αυξήσεις επιτοκίων. Η πιθανή αποκλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να δώσει χρόνο στους αξιωματούχους να αξιολογήσουν τις επιπτώσεις, ενώ η αμερικανική αγορά εργασίας συνεχίζει να χαρακτηρίζεται από χαμηλές προσλήψεις αλλά και χαμηλές απολύσεις — μια ισορροπία που περιορίζει την ανάγκη πιο επιθετικής πολιτικής.
«Το όριο για αύξηση επιτοκίων παραμένει υψηλότερο από το όριο για μειώσεις, ακόμη και πριν εμφανιστεί ο Κέβιν Γουόρς στη Fed», σημείωσε ο επικεφαλής οικονομολόγος της PGIM για τις ΗΠΑ, Ρόμπερτ Σόκιν.
Οι φόβοι για «κολλημένο» πληθωρισμό
Παρά τις επιφυλάξεις, ο πληθωρισμός έχει ήδη κινηθεί σε επίπεδα που ελάχιστοι ανέμεναν στις αρχές της χρονιάς. Ο δείκτης τιμών καταναλωτή του Απριλίου κατέγραψε τη μεγαλύτερη αύξηση από το 2023, οδηγώντας τους επενδυτές να εγκαταλείψουν τα στοιχήματα για μειώσεις επιτοκίων και να στραφούν πλέον σε σενάρια αυξήσεων.
Παράλληλα, οι μακροπρόθεσμες πληθωριστικές προσδοκίες επιδεινώνονται. Σύμφωνα με την έρευνα καταναλωτών του University of Michigan για τον Μάιο, οι Αμερικανοί καταναλωτές εκτιμούν πλέον ότι ο πληθωρισμός θα κινείται στο 3,9% σε ορίζοντα πέντε έως δέκα ετών, από 3,5% τον Απρίλιο — το υψηλότερο επίπεδο επτά μηνών.
«Αντί να προσπαθεί να χτίσει αφήγημα για μειώσεις επιτοκίων, ο Γουόρς θα χρειαστεί πλέον να αφιερώσει την ενέργειά του στο να αποκρούσει τις πιέσεις για αυστηρότερη πολιτική ή, τουλάχιστον, για διατήρηση των επιτοκίων στα τρέχοντα επίπεδα», δήλωσε ο οικονομολόγος της LH Meyer/Monetary Policy Analytics, Ντέρεκ Ταγκ.
Το δίλημμα της Fed και η κρίσιμη συνεδρίαση του Ιουνίου
Ορισμένοι αναλυτές θεωρούν ότι η ίδια η Fed έχει συμβάλει στη διατήρηση των πληθωριστικών πιέσεων. Ο επικεφαλής οικονομολόγος της Deutsche Bank για τις ΗΠΑ, Ματ Λουτσέτι, προειδοποίησε ότι η κεντρική τράπεζα ίσως μείωσε υπερβολικά τα επιτόκια το 2024 και το 2025, αφήνοντας τη νομισματική πολιτική υπερβολικά χαλαρή.
Το ζήτημα γίνεται ακόμη πιο κρίσιμο όταν ο πληθωρισμός αυξάνεται, καθώς ανεβάζει και το επίπεδο του λεγόμενου «ουδέτερου επιτοκίου» — δηλαδή του επιπέδου που ούτε ενισχύει ούτε περιορίζει την οικονομία. «Αν δεν κάνεις τίποτα, στην ουσία χαλαρώνεις τη νομισματική πολιτική», δήλωσε ο επικεφαλής του Andersen Institute for Finance & Economics, Φάμπιο Ναταλούτσι, ο οποίος έχει εργαστεί τόσο στη Fed όσο και στο International Monetary Fund.
Οι εσωτερικές εντάσεις στη Fed ενδέχεται να κορυφωθούν στη συνεδρίαση του Ιουνίου, όταν οι αξιωματούχοι θα μπορούσαν να αφαιρέσουν από την ανακοίνωσή τους την έως τώρα «προδιάθεση χαλάρωσης» της πολιτικής. Την ίδια στιγμή, θα παρουσιάσουν νέες προβλέψεις, οι οποίες αναμένεται να περιλαμβάνουν υψηλότερες εκτιμήσεις για τον πληθωρισμό και μετατόπιση του χρονοδιαγράμματος για πιθανές μειώσεις επιτοκίων στο μέλλον.
Χαρακτηριστική θεωρείται και η αλλαγή στάσης του διοικητή της Fed, Κρίστοφερ Γουόλερ, ο οποίος είχε υποστηρίξει έντονα τις μειώσεις επιτοκίων το 2024 και το 2025, αλλά πλέον θεωρεί ότι η Fed πρέπει να καταστήσει σαφές πως η επόμενη κίνηση μπορεί να είναι εξίσου εύκολα αύξηση όσο και μείωση. «Η πραγματικότητα είναι ότι ο πληθωρισμός έχει κολλήσει», δήλωσε η επικεφαλής οικονομολόγος της KPMG, Ντάιαν Σουόνκ. «Ο Γουόρς μπαίνει σε μια εντελώς νέα αφήγηση για τη Fed».
Διαβάστε ακόμη
Motor Oil: Εκτίναξη κερδών με οδηγό τα αεροπορικά καύσιμα και τη διύλιση στο α’ τρίμηνο
Αλλαγές σε όλα τα επιδόματα φέρνει το Μητρώο Παροχών
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.