Η εξόντωση του Αλί Λαριτζανί από το Ισραήλ, ενός έμπειρου Ιρανού πολιτικού γνωστού για τον πραγματισμό και τη μακρά του θητεία σε θέματα εθνικής ασφάλειας, αφήνει την ηγεσία της Ισλαμικής Δημοκρατίας εν μέσω πολέμου κυρίως στα χέρια σκληροπυρηνικών κύκλων, οι οποίοι εμφανίζονται λιγότερο πρόθυμοι να αναζητήσουν διπλωματική διέξοδο.
Ο Λαριτζανί υπήρξε για δεκαετίες κεντρικό πρόσωπο του ιρανικού κατεστημένου, αξιοποιώντας τις σχέσεις του με διαφορετικές πολιτικές τάσεις και ισχυρές προσωπικότητες, μεταξύ των οποίων και ο εκλιπών ανώτατος ηγέτης Αλί Χαμενεΐ, για να επηρεάζει κρίσιμες αποφάσεις. Είχε αναδειχθεί σε κορυφαίο αξιωματούχο εθνικής ασφάλειας, διαδραματίζοντας καθοριστικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, με πρόσφατες επαφές σε αραβικά κράτη του Κόλπου και στη Μόσχα με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν, λίγο πριν την έναρξη της σύγκρουσης.
Καθώς ο πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν κλιμακώνεται, εντείνονται οι ανησυχίες ότι η απώλεια μιας προσωπικότητας όπως ο Λαριτζανί μπορεί να δυσχεράνει τις προσπάθειες για μια ταχεία διπλωματική επίλυση. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, απέφυγε να σχολιάσει άμεσα τις συνέπειες της δολοφονίας.
Αναλυτές εκτιμούν ότι το Ισραήλ ενδέχεται να στοχεύει πρόσωπα που θα μπορούσαν να προωθήσουν πολιτική λύση στην κρίση. Από την πλευρά της, ισραηλινή κυβερνητική πηγή υποστήριξε ότι η επίλυση της σύγκρουσης προϋποθέτει την πλήρη αποδυνάμωση του ιρανικού θεοκρατικού καθεστώτος.
Μετά τη δολοφονία του Χαμενεΐ στην αρχή των εχθροπραξιών, ο Λαριτζανί είχε αναδειχθεί σε βασικό πυλώνα της ηγεσίας που διαχειρίζεται τη χώρα και τη στρατηγική του πολέμου. Το Ισραήλ τον είχε χαρακτηρίσει ως de facto ηγέτη του Ιράν, ένδειξη της αυξανόμενης επιρροής του.
Ο πόλεμος, που βρίσκεται πλέον στην τρίτη εβδομάδα του, δεν δείχνει σημάδια αποκλιμάκωσης. Επιθέσεις έχουν επεκταθεί και σε ενεργειακές υποδομές στον Περσικό Κόλπο, ενώ η ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών στα Στενά του Ορμούζ παραμένει κρίσιμη, με άμεσες επιπτώσεις στις διεθνείς τιμές ενέργειας.
Στις δημόσιες παρεμβάσεις του, ο Λαριτζανί είχε απορρίψει τις αμερικανικές πιέσεις για υποχώρηση, υπερασπιζόμενος παράλληλα τις επιθέσεις του Ιράν κατά κρατών του Κόλπου και επικρίνοντας τη στάση τους υπέρ ΗΠΑ και Ισραήλ. Παράλληλα, ωστόσο, θεωρούνταν από ξένους διπλωμάτες ως πιθανός δίαυλος επικοινωνίας για μελλοντικές διαπραγματεύσεις.
Μετά τον θάνατο του Χαμενεΐ, η εξουσία είχε αρχικά περάσει σε μεταβατικό συμβούλιο υπό τον πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν, στο οποίο συμμετείχαν επίσης ανώτατοι δικαστικοί και θρησκευτικοί αξιωματούχοι. Παράλληλα, ο Λαριτζανί, μαζί με σκληροπυρηνικούς παράγοντες, είχαν αναδειχθεί σε βασικούς πολιτικούς διαμορφωτές.
Ο Λαριτζανί ξεχώριζε ως η μοναδική προσωπικότητα του ανώτατου κύκλου εξουσίας με σαφείς δεσμούς με την πιο μετριοπαθή περίοδο της προεδρίας του Χασάν Ρουχανί και τη διπλωματική γραμμή που οδήγησε στη συμφωνία για τα πυρηνικά το 2015.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η απώλειά του ενισχύει περαιτέρω τους σκληροπυρηνικούς. Παράλληλα, εντείνονται τα ερωτήματα για τη διαδοχή του στη θέση-κλειδί του γραμματέα του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, με αυξημένες πιθανότητες να επιλεγεί πρόσωπο από το ίδιο ιδεολογικό στρατόπεδο.
Σε άμεσο επίπεδο, η απουσία του ενισχύει τη θέση του Καλιμπάφ, προέδρου του Κοινοβουλίου και πρώην διοικητή των δυνάμεων ασφαλείας, ο οποίος θεωρείται στενά συνδεδεμένος με τους Φρουρούς της Επανάστασης και υποστηρικτής σκληρής γραμμής στο εσωτερικό.
Την ίδια στιγμή, μετριοπαθείς πολιτικοί και διπλωμάτες, όπως ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, αλλά και πρόσωπα εκτός κυβέρνησης όπως ο Μοχάμαντ Τζαφάντ Ζαρίφ, ενδέχεται να περιθωριοποιηθούν περαιτέρω.
Όπως σημειώνουν ειδικοί, η απώλεια του Λαριτζανί στερεί από την Τεχεράνη έναν από τους λίγους παράγοντες που μπορούσαν να γεφυρώσουν το χάσμα μεταξύ στρατιωτικής δράσης και πολιτικής διαχείρισης. Το αποτέλεσμα, εκτιμούν, δεν είναι απλώς αποδυνάμωση, αλλά ένα σύστημα πιο άκαμπτο, λιγότερο συνεκτικό στρατηγικά και ενδεχομένως πιο επικίνδυνο.
Διαβάστε ακόμη
Οι 7 θρόνοι της ερήμου και οι βασιλικές δυναστείες των εμιράτων
Η μοναδική περιοχή στην Ελλάδα που δεν γερνάει
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.