Η απόφαση της γερμανικής κυβέρνησης να εγκαταστήσει ελέγχους στα σύνορα της υπό την πίεση της ροής των προσφύγων δημιουργεί τον κίνδυνο να ακολουθήσουν τον ίδιο δρόμο και άλλες χώρες, θέτοντας σε κίνδυνο μία απ’ τις θεμελιώδεις αρχές της ΕΕ.
Η αποκαλούμενη “Συνθήκη του Σένγκεν” – ένα σύστημα που επιτρέπει τον κόσμο να ταξιδεύει εντός 26 ευρωπαϊκών χωρών χωρίς διασυνοριακούς ελέγχους ή βίζα – αντιμετωπίζει τη μεγαλύτερη απειλή στην 20ετή ιστορία της, καθώς “ποδοπατιέται” απ’ τις εκατοντάδες χιλιάδες κόσμου που εγκαταλείπουν τις εμπόλεμες χώρες τους.
«Η Συνθήκη του Σένγκεν αποτελεί την ουσία της ΕΕ”, λέει ο Camino Mortera, ερευνητής στο Κέντρο για την ευρωπαϊκή μεταρρυθμιστική πολιτική” (Centre for European Reform Policy Group) με έδρα τις Βρυξέλλες. “Και άλλες χώρες μπορεί να ακολουθήσουν το παράδειγμα, όπως η Ουγγαρία”, συμπληρώνει, τονίζοντας “εάν όμως η Συνθήκη του Σένγκεν καταρρεύσει τότε σημαίνει ότι και η όλη ιδέα της ΕΕ πλέον δεν ισχύει”.
Έχοντας πληγεί από μία κρίση χρέους που ταρακούνησε το κοινό νόμισμα της η ιδέα της ΕΕ απειλείται τώρα απ’ την άφιξη μεταναστών απ’τ η Μ. Ανατολή και την Αφρική. Αν και η ελεύθερη διακίνηση ανθρώπων αποτελεί έναν από τους βασικούς κανόνες της ΕΕ, κάποιες εθνικές κυβερνήσεις έχουν εκφράσει την αγανάκτηση τους απ’ την ανικανότητα τους να ελέγξει τη ροή όσων αναζητούν άσυλο.
Η Γερμανία, που έχει πει ότι περιμένει για φέτος 800.000 μετανάστες, τέσσερις φορές περισσότερους απ’ ότι το 2014, εξελίσσεται στον απόλυτο προορισμό για πολλούς που δραπετεύουν από πληγείσες απ’ τον πόλεμο περιοχές.
Χθες η γερμανική κυβέρνηση είπε ότι οι οι έλεγχοι θα είναι έκτακτοι και θα επικεντρωθούν στα νότια σύνορα με την Ασία, όπου πολλοί απ’ τους πρόσφυγες καταφεύγουν προκειμένου να περάσουν απ’ την πλευρά της μεγαλύτερης οικονομίας της Ευρώπης.
Θα βοηθήσει να περιορίσει τη ροή προς τη Γερμανία και την επιστροφή σε μία κανονικά διαδικασία για την είσοδο στη χώρα”, δήλωσε ο υπ. Εσωτερικών της χώρας Thomas de Maiziere
Η κίνηση όμως μπορεί να πυροδοτήσει ανάλογες κινήσεις και από άλλες χώρες όπου η αύξηση του αντιμετανασταστευτικού συναισθήματος πιέζει τις κυβερνήσεις να περιορίσει τη ροή. Και απ’ ότι φαίνεται η Τσεχία, που επίσης μοιράζεται σύνορα με την Αυστρία, θα είναι η πρώτη που θα ακολουθήσει το γερμανικό παράδειγμα
Ο Τσέχος πρωθυπουργός Bohuslav Sobotka είπε ότι η κυβέρνηση του ήταν έτοιμη να λάβει επιπρόσθετα μέτρα ασφαλείας και ήδη αυξάνει την παρουσία της αστυνομίας στα νότια σύνορα της χώρας.
Νωρίτερα αυτό το μήνα και η ιταλική κυβέρνηση είχε πει ότι προσωρινά θα έθετε ελέγχους στα βόρεια σύνορα της.
Την ίδια ώρα η Ουγγαρία ολοκληρώνει το φράκτη 175 χλμ στα σύνορα της με τη Σερβία.
Η Συνθήκη του Σένγκεν, που πήρε το όνομα της από μία μικρή πόλη στο Λουξεμβούργο όπου οι ευρωπαϊκές χώρες την υπέγραψαν, τέθηκε σε ισχύ το 1995 και έχει απομακρύνει το μεγαλύτερο μέρος των διασυνοριακών ελέγχων στην Ευρώπη, επιτρέποντας τον κόσμο να ταξιδεύει εκατοντάδες μιλιά δια μέσω πολλών κρατών χωρίς καν να επιδείξουν το διαβατήριο τους. Οι περισσότερες χώρες της ΕΕ συμμετέχουν στη Συνθήκη – μεταξύ των εξαιρέσεων είναι η Βρετανία . . Επίσης συμμετέχουν και κάποια μη μέλη της ΕΕ, όπως η Ελβετία και η Νορβηγία.
Με βάση πάντως τη νομοθεσία που διέπει τη Συνθήκη, οι χώρες με τη δικαιολογία των “εθνικών λόγων” μπορούν προσωρινά να αναστέλλουν την ισχύ της επιβάλλοντας ελέγχους.
Για παράδειγμα η Γερμανία ενεργοποίησε αυτή τη ρήτρα όταν είχε φιλοξενήσει τη Σύνοδο Κορυφής του G7 νωρίτερα φέτος. Επίσης άλλες χώρες έχουν χρησιμοποιήσει αυτή τη ρήτρα φιλοξενώντας αθλητικά γεγονότα υψηλού κύρους.
Η ίδια η φύση της απόφασης, που ανακοινώθηκε σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα, μπορεί να προκαλέσει μία αλυσίδα αντιδράσεων μεταξύ των χωρών που συμμετέχουν στη Συνθήκη, Σύμφωνα με τον Pieter Cleppe, που ηγείται των γραφείων στις Βρυξέλλες του Open Europe think tank η Ελλάδα και η Ουγγαρία, οι χώρες δηλαδή όπου καταφθάνει ο μεγαλύτερος αριθμός των προσφύγων, είναι οι πιο πιθανές χώρες να ακολουθήσουν το παράδειγμα της Γερμανίας.
“Ο κίνδυνος είναι ότι αυτού του είδους η βραχυπρόθεσμη αναστολή της Συνθήκης να συμβαίνει ολοένα και πιο συχνά, κάτι που θα πλήξει σοβαρά το ευρωπαϊκό επιχειρείν που επωφελείται απ’ τα θετικά της ενιαίας αγοράς και των ανοικτών συνόρων”, σημειώνει. “Θα μπορούσε να εκληφθεί απ’ αυτούς που αντιτίθενται στην ΕΕ ως την αρχή της διάλυσης της”, προσθέτει.
Εδώ και χρόνια ευρωσκεπτικιστές πολιτικοί αποκήρρυσαν τη Συνθήκη του Σένγκεν, ισχυριζόμενοι ότι η ελεύθερη διακίνηση ανθρώπων εντός της Ευρώπης καθιστά αδύνατο τον περιορισμό της παράνομης μετανάστευσης και επιτρέπει σε εγκληματίες και τρομοκρατίες να ταξιδεύουν εύκολα διακινώντας όπλα σε όλη την ήπειρο.
Μάλιστα τονίζουν ότι η ανακοίνωση της γερμανικής κυβέρνησης σηματοδοτεί το τέλος του ονείρου της Ευρώπης χωρίς σύνορα.
“Η Συνθήκη του Σένγκερ δεν μπορεί να επιβιώσει τώρα”, ήταν το σχόλιο του Nigel Farage, του ηγέτη του βρετανικού κόμματος της ανεξαρτησίας.
“Αντίο Σένγκεν” ήταν το μήνυμα της Marine Le Pen, του γαλλικού Εθνικού Μετώπου στο twitter.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.