Η αληθινά κρίσιμη προθεσμία για την Ελλάδα είναι η ημέρα πληρωμής της ΕΚΤ

Η Ελλάδα έφτασε στην προθεσμία που δεν την “έπαιρνε” να χάσει και τελικά θα είναι σε θέση να πληρώσει τον λογαριασμό.

Η σημερινή είναι η μέρα που θα πρέπει να επιστρέψει στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα 4,2 δισ. ευρώ, καθώς λήγουν τα ομόλογα που αγόρασε η ΕΚΤ. Η συνειδητοποίηση αυτού του γεγονότος μπορεί τελικά να ήταν ο παράγοντας που ανάγκασε τον Αλέξη Τσίπρα να αποδεχτεί στις 13 Ιουλίου τη λιτότητα, – μια πολιτική που τόσο ο ίδιος, όσο και το εκλογικό σώμα είχαν προηγουμένως απορρίψει – προκειμένου να λάβει τα ρήματα που θα απέτρεπαν τη χρεοκοπία της χώρας του.

Κι ενώ η Ελλάδα αθέτησε πολλές ημερομηνίες και πολλές προθεσμίες στο παρελθόν, ωστόσο, η 20ή Ιουλίου πάντοτε παρέμενε η ημερομηνία ορόσημο της παραμονής ή της ρήξης. Οι κανονισμοί της ΕΕ απαγορεύουν στην ΕΚΤ να χρηματοδοτεί κυβερνήσεις, υπό την έννοια ότι μια χρεοκοπία θα την ανάγκαζε να αποσύρει τη στήριξή της από τις ελληνικές τράπεζες, κάνοντας κάτι παραπάνω σίγουρη την έξοδο της χώρας από το ευρώ.

“Το θέμα της αποπληρωμής της ΕΚΤ ήταν καθοριστικό, γιατί μια αθέτηση πληρωμής θα είχε ισχυρό αντίκτυπο στην προθυμία της ΕΚΤ να συνεχίσει να παρέχει ρευστότητα στις ελληνικές τράπεζες μέσω του μηχανισμού ELA”, αναφέρει ο Ken Wattret, οικονομολόγος της BNP Paribas στο Λονδίνο και προσθέτει: “Η ελληνική κυβέρνηση υποχώρησε όταν συνειδητοποίησε ότι η Ελλάδα θα ερχόταν αντιμέτωπη με μια εντελώς άτακτη, επίπονη έξοδο από τη νομισματική ένωση”.
Κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή οι πολιτικοί της Ευρωζώνης συμφώνησαν σε πακέτο βοήθειας ύψους 86 δισ. ευρώ κατά τη διάρκεια μιας μαραθώνιας, ολονύχτιας Συνόδου που τέλειωσε το πρωί της περασμένης Δευτέρας. Η ελληνική Βουλή ενέκρινε τα μέτρα λιτότητας που απαιτούνταν για την παροχή βοήθειας τις πρώτες ώρες της περασμένης Πέμπτης και η Ευρωζώνη έβαλε την υπογραφή της στο δάνειο – γέφυρα των 7 δισ. ευρώ.

Ο ELA με απόφαση Ντράγκι αυξήθηκε ώστε να μην καταρρεύσουν οι ελληνικές τράπεζες, οι οποίες ξαναλειτουργούν σήμερα μετά από τρεις εβδομάδες και θα παρέχουν βασικές υπηρεσίες.

Παράλληλα, ο Μάριο Ντράγκι αμέσως μετά την απόφαση για αύξηση του ELA, δήλωσε πεπεισμένος ότι η ΕΚΤ θα πάρει πίσω τα χρήματα που έδωσε για την αγορά ελληνικών ομολόγων.

“Οι πληροφορίες που έχω μου λένε ότι θα αποπληρωθούν (τα ομόλογα)”, είπε, προσθέτοντας ότι η ιδέα πως η Ελλάδα μπορεί να πάει σε στάση πληρωμών “δεν είναι στο τραπέζι”.

Ελάφρυνση χρέους

Οι πιο μακροπρόθεσμες προοπτικές για την ικανότητα της Ελλάδας να είναι “εντάξει στις υποχρέωσες της” προς τους πιστωτές της παραμένει κάτι ασαφές. Με την πορεία της ύφεσης, η αναλογία χρέος προς ΑΕΠ θα μπορούσε να εκτοξευτεί στο 200%, σύμφωνα με το ΔΝΤ, την ώρα που το χρέος των πιο ανεπτυγμένων οικονομιών βρίσκεται κάτω από το 100%.

Σύμφωνα με τον Ντράγκι είναι “αναμφισβήτητο ότι απαιτείται ελάφρυνση του χρέους” για την Ελλάδα και το πλέον κρίσιμο ερώτημα είναι ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος να επιτευχθεί αυτό σύμφωνα πάντα με τους κανόνες της Ευρωζώνης.

Στην έκθεση του ΔΝΤ που δημοσιοποιήθηκε την περασμένη εβδομάδα, η Ελλάδα χρειάζεται μια ελάφρυνση χρέους πολύ μεγαλύτερη από αυτό που οι Ευρωπαίοι είναι, μέχρι στιγμής, πρόθυμοι να δώσουν. Η επικεφαλής του Ταμείου, Κριστίν Λαγκάρντ, μιλώντας στο γαλλικό ραδιόφωνο Europe1, είπε ότι η συμφωνία για την Ελλάδα δεν είναι βιώσιμη, εκτός και να συνοδευτεί από ελάφρυνση χρέους.

Ενα κούρεμα στην ονομαστική αξία του χρέους δεν είναι πιθανή. Εξάλλου ο Γερμανός ΥΠΟΙΚ ξεκαθάρισε ότι “το κούρεμα χρέους δεν είναι συμβατό με την ευρωπαϊκή νομοθεσία”. Ο Φινλανδός πρωθυπουργός, Γιούχα Σιπίλα, είπε ότι η συζήτηση για κούρεμα του χρέους είναι άνευ σημασίας και ότι σημαντικό είναι να σταματήσει με κάποιον τρόπο η αύξηση του χρέους.

Σύμφωνα πάντως με τον οικονομικό αναλυτή του Bloomberg, Maxime Sbaihi, “ένα ονομαστικό κούρεμα στα δάνεια θα μπορούσε να μεταφραστεί, από νομικής πλευράς, ως δημοσιονομικές μεταβιβάσεις. Για να αποφευχθούν τα νομικά ζητήματα, η επέκταση της περιόδου χάριτος πέρα απο τα 30 χρόνια φαίνεται ως μια από τις μοναδικές εφαρμόσιμες λύσεις”.
Από την πλευρά του, ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν, Βλ. Ντομπρόβσκις, είπε ότι το κούρεμα αποκλείεται, αλλά λύσεις όπως τα χαμηλότερα επιτόκια ή η επιμήκυνση αποπληρωμής είναι στο τραπέζι.

“Η ελληνική κρίση έχει σίγουρα αποδείξει ότι έχει γίνει μισή δουλειά στη νομισματική ένωση”, αναφέρουν οι αναλυτές της JPMorgan , Gianluca Salford και Malcolm Barr. “TΗ αρχική ιδέα της Ευρωζώνης ως μια ομάδα από αυτάρκεις χώρες αξιολόγησης ΑΑΑ που βασίστηκε στο ιδανικό της σύγκλισης της σχέσης χρέος προς ΑΕΠ γύρω στο 60% δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ”.