Η επιχείρηση που διέταξε ο Ντόναλντ Τραμπ στη Βενεζουέλα έστειλε επίσης ένα σαφές μήνυμα στον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ: Το δυτικό ημισφαίριο δεν έχει χώρο για άλλη μια υπερδύναμη.
Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν κάνει παρόμοιες δηλώσεις μετά την ανατροπή του Μαδούρο. Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι ο Λευκός Οίκος «δε θα επιτρέψει το Δυτικό Ημισφαίριο να αποτελέσει βάση επιχειρήσεων για αντιπάλους, εχθρούς και ανταγωνιστές». Ο Μάικ Γουόλτς, απεσταλμένος των ΗΠΑ στα Ηνωμένα Έθνη, ήταν πιο ευθύς στην κριτική του προς το Πεκίνο: «Οι Κινέζοι κινούνται με απίστευτη επιθετικότητα στο Δυτικό Ημισφαίριο, στη Νότια Αμερική. Ο πρόεδρος Τραμπ και ο υπουργός Ρούμπιο αντιδρούν σθεναρά».
Πέρα από τις σκληρές δηλώσεις, ωστόσο, δεν είναι σαφές πώς ακριβώς η κυβέρνηση Τραμπ θα το επιτύχει. Το ABC ανέφερε την Τρίτη ότι ο Λευκός Οίκος απαίτησε από τη Βενεζουέλα να περιορίσει τις σχέσεις της με την Κίνα, τη Ρωσία, το Ιράν και την Κούβα, μεταξύ άλλων διακόπτοντας τους οικονομικούς δεσμούς. Ωστόσο, η μετάδοση τέτοιων απαιτήσεων σε μια μεγάλη και πολιτικά διαφορετική περιοχή θα αποδειχθεί πολύ πιο δύσκολη και θα προκαλέσει σημαντική αναταραχή.
Το εμπόριο αγαθών της Κίνας με τη Λατινική Αμερική έχει αυξηθεί από την αρχή του αιώνα, αυξανόμενο κατά περισσότερο από 40 φορές σε αυτό το διάστημα, φτάνοντας τα 518 δισεκατομμύρια δολάρια το 2024 — αμφισβητώντας την μακροχρόνια οικονομική κυριαρχία των ΗΠΑ στην περιοχή. Όλο και περισσότεροι κάτοικοι της περιοχής οδηγούν αυτοκίνητα BYD, χρησιμοποιούν smartphone Xiaomi και παραγγέλνουν ταξί και φαγητό από την Didi αντί για την Uber.
Η Κίνα έχει επίσης επενδύσει σημαντικά στη Λατινική Αμερική, με άμεσες ξένες επενδύσεις που ξεπέρασαν τα 180 δισεκατομμύρια δολάρια μέχρι το γ’ τρίμηνο του 2025, σύμφωνα με στοιχεία της ερευνητικής Rhodium Group. Η οικονομική επιρροή της Κίνας έχει ξεπεράσει αυτή των ΗΠΑ σε 14 από τις 33 χώρες της περιοχής από την αρχή του αιώνα, σύμφωνα με έρευνα του Bloomberg. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, αρκετές κυβερνήσεις, μεταξύ των οποίων η Ονδούρα και η Νικαράγουα, άλλαξαν τη διπλωματική τους αναγνώριση από την Ταϊβάν προς το Πεκίνο. Προς το παρόν, οι κυβερνήσεις σε ολόκληρη την περιοχή φαίνεται να αγνοούν τις απειλές του Λευκού Οίκου, κυρίως επειδή δε θεωρούν ότι οι εσωστρεφείς ΗΠΑ μπορούν να προσφέρουν μια εναλλακτική λύση στις κινεζικές επενδύσεις στην περιοχή.
Στη Βραζιλία, τη μεγαλύτερη οικονομία της Λατινικής Αμερικής, οι αξιωματούχοι που ασχολούνται με τις κινεζικές επενδύσεις θεώρησαν τις ενέργειες του Τραμπ ως μεμονωμένες για τη Βενεζουέλα.
Στο Μεξικό, ένας κορυφαίος γερουσιαστής που συμμετέχει στις εμπορικές διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ δήλωσε ότι η επιχείρηση στη Βενεζουέλα δεν αλλάζει τίποτα στην προσέγγισή του προς την Κίνα. Αυτή η άποψη επαναλήφθηκε από έναν διπλωμάτη στην Αργεντινή, όπου η κυβέρνηση του Προέδρου Χαβιέρ Μιλέι επιδιώκει καλές σχέσεις με το Πεκίνο, περιορίζοντας παράλληλα τη συμμετοχή της σε ευαίσθητους στρατιωτικούς ή πολιτικούς τομείς. Οι αξιωματούχοι του Περού έχουν τονίσει ότι οι αυξανόμενες οικονομικές σχέσεις με την Κίνα δεν έρχονται σε βάρος της μακροχρόνιας αμυντικής συνεργασίας με τις ΗΠΑ.
Στην Κολομβία, όπου ο Τραμπ προειδοποίησε τον Γκουστάβο Πέτρο — τον πρώτο αριστερό πρόεδρο της χώρας — να «προσέχει», οι ΗΠΑ έχουν ήδη απειλήσει τα έργα στα οποία συμμετέχουν κινεζικές εταιρείες, μετά την επίσημη συμμετοχή της κυβέρνησής του στην πρωτοβουλία «One Belt, One Road» του Σι Τζινπίνγκ. Ο Μαουρίσιο Χαραμίγιο, αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών της Κολομβίας, χαρακτήρισε τις απειλές του Τραμπ απαράδεκτες και προσέθεσε ότι η χώρα πρέπει να υπερασπιστεί την κυριαρχία της και το δικαίωμά της να ακολουθεί ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική.
Προς το παρόν, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα πόσο μακριά θα φτάσει ο Τραμπ για να ξεριζώσει την κινεζική επιρροή από τη Λατινική Αμερική. Οποιαδήποτε συγκεκριμένη κίνηση για την εφαρμογή της Στρατηγικής Εθνικής Ασφάλειας — κάτι που η ομάδα του Τραμπ έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι καθοδηγεί τις αποφάσεις της — απειλεί να σπείρει νέο χάος σε ολόκληρη την περιοχή και να ανοίξει νέους πιθανούς πυροσβεστικούς κώδωνας με την Κίνα.
Αν και μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η ευρύτερη εμπορική εκεχειρία μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας απειλείται, με τον Τραμπ και τον Σι να έχουν προγραμματίσει τέσσερις συναντήσεις φέτος, το Πεκίνο φάνηκε να έχει συγκλονιστεί από την ανατροπή του Μαδούρο και έχει δεσμευτεί να προστατεύσει τα συμφέροντά του στην περιοχή.
Η ανησυχία για την πρόσβαση της Κίνας σε πόρους ήταν μέρος των εκτιμήσεων του Τραμπ κατά την έγκριση της επιχείρησης κατά του Μαδούρο, σύμφωνα με αξιωματούχο του Λευκού Οίκου, ο οποίος προσέθεσε ότι ο πρόεδρος επικεντρώθηκε στην εξασφάλιση της κυριαρχίας στο Δυτικό Ημισφαίριο. Ωστόσο, ο αξιωματούχος προειδοποίησε ότι άλλοι παράγοντες — συμπεριλαμβανομένων των παράνομων ναρκωτικών και της μετανάστευσης — ήταν οι κύριες κινητήριες δυνάμεις πίσω από την απόφαση του προέδρου.
Από τη Διώρυγα του Παναμά και ένα λιμάνι βαθέων υδάτων στο Περού έως τα ορυχεία λιθίου των Άνδεων και τα πετρελαϊκά πεδία της Βενεζουέλας, οι κινεζικές εταιρείες έχουν επίσης ενσωματωθεί σε στρατηγικούς κλάδους σε όλη την περιοχή που συνορεύει με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Πολλές εξάγουν ή μεταφέρουν βασικά εμπορεύματα, όπως πετρέλαιο, σόγια και κρίσιμα ορυκτά όπως χαλκός και λίθιο, ενώ παράλληλα πραγματοποιούν επενδύσεις σε βασικές υποδομές, όπως το σύστημα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας της Βραζιλίας.
Το πώς ακριβώς ο Τραμπ θα μπορούσε να απομακρύνει την Κίνα από βασικές υποδομές στην περιοχή παραμένει ασαφές, αν και η Αργεντινή μπορεί να προσφέρει ένα πρότυπο. Ο κορυφαίος εξαγωγέας σόγιας και σογιέλαιου μπλόκαρε τον Δεκέμβριο μια κινεζική προσφορά για ένα 30ετές συμβόλαιο για την εκβάθυνση της κύριας πλωτής οδού της, προκειμένου να μεταφέρει τα προϊόντα της στον υπόλοιπο κόσμο. Μπλόκαρε επίσης έργα για την κατασκευή ενός κινεζικού διαστημικού τηλεσκοπίου στο Σαν Χουάν και ενός πυρηνικού σταθμού ηλεκτροπαραγωγής στο Μπουένος Άιρες. Ο Τραμπ αντάμειψε τον Μιλέι με $20 δισ., τα οποία βοήθησαν να εξασφαλιστεί η νίκη του κόμματός του στις ενδιάμεσες εκλογές του Οκτωβρίου.
Σε κάθε περίπτωση, αξιωματούχοι στην Κίνα συζητούν τώρα τρόπους προστασίας των επενδύσεών τους στο εξωτερικό.
Ο Γου Σινμπό, διευθυντής του Κέντρου Αμερικανικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Fudan στη Σαγκάη, ο οποίος έχει συμβουλεύσει την κινεζική κυβέρνηση, δήλωσε ότι το Πεκίνο πρέπει να παρέχει επαρκή αποτροπή τόσο στους τρομοκράτες όσο και σε χώρες όπως οι ΗΠΑ που ενδέχεται να θέλουν να στοχεύσουν τα κινεζικά συμφέροντα. Οποιαδήποτε κίνηση της κυβέρνησης Τραμπ να στοχεύσει τις κινεζικές επενδύσεις στην περιοχή απειλεί να επηρεάσει τις ευρύτερες σχέσεις και θα ωθήσει το Πεκίνο να ανταποδώσει, προσέθεσε.
Σημειωτέον πως ο Σι πέρυσι αξιοποίησε τον έλεγχο της Κίνας επί των σπάνιων γαιών για να αναγκάσει τον Τραμπ να υποχωρήσει από τους δασμούς άνω του 100% επί των κινεζικών προϊόντων, οδηγώντας σε εμπορική εκεχειρία μεταξύ των δύο ηγετών.
Διαβάστε ακόμη
Μεγαλώνει το IRIS: Eως 1.000 ευρώ την ημέρα και άνοιγμα στις επιχειρήσεις
Πάνος Μήτρου: «H Ελλάδα μπορεί και οφείλει να πρωταγωνιστεί στην καθαρή ναυτιλία»
“Οσα μου μαθαίνουν τα βουνά” – Ιστορίες ανάβασης στα πιο θεαματικά σημεία της Ελλάδας
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα