Ίσως πριν από έναν χρόνο δεν θα φαινόταν πιθανό, κι όμως, το Bitcoin έχει παγιδευτεί σε μία από τις βαθύτερες κρίσεις του, χωρίς να διαφαίνεται ξεκάθαρη διέξοδος. Το σημαντικότερο κρυπτονόμισμα στον κόσμο έχει υποχωρήσει πάνω από 40% από το ιστορικό υψηλό του, και το γνώριμο «εγχειρίδιο» δεν λειτουργεί: οι αγοραστές των διορθώσεων έχουν εξαφανιστεί και οι δυνάμεις, που συνήθως τροφοδοτούν μια ανάκαμψη, τώρα λειτουργούν αντίστροφα. Ο χρυσός παραμένει «καταφύγιο» για τους επενδυτές στις δύσκολες στιγμές. Τα stablecoins κυριαρχούν στις πληρωμές. Οι αγορές προβλέψεων κερδίζουν το παιχνίδι της κερδοσκοπίας.

Το παράδοξο είναι ότι τίποτα από αυτά δεν οφείλεται σε αποτυχία του συστήματος απέναντι στο Bitcoin, σημειώνει το Bloomberg. Η Ουάσιγκτον δεν υπήρξε ποτέ πιο φιλική. Η θεσμική υιοθέτηση δεν ήταν ποτέ βαθύτερη. Η Wall Street δεν είχε ποτέ τόσο μεγάλη έκθεση. Το Bitcoin πήρε ό,τι ζητούσε — και δεν ήταν αρκετό.

Αυτό σημαίνει ότι η καθοριστική μάχη αυτής της εποχής των crypto δεν αφορά την τιμή, αλλά τον σκοπό. Η πτώση αναγκάζει το Bitcoin να απαντήσει σε ένα ερώτημα που δεν χρειαζόταν να αντιμετωπίσει όταν οι τιμές ανέβαιναν: αν δεν είναι το καλύτερο «καταφύγιο», το καλύτερο μέσο πληρωμών ή το καλύτερο εργαλείο κερδοσκοπίας — τότε σε τι ακριβώς χρησιμεύει;

Το πρόβλημα του αφηγήματος

Σε αντίθεση με μετοχές ή εμπορεύματα, το Bitcoin δεν διαθέτει θεμελιώδη μεγέθη. Η αξία του βασίζεται σχεδόν αποκλειστικά στην πίστη — στη δύναμη των αφηγημάτων, που πείθουν νέους αγοραστές να συμμετάσχουν. Αυτά τα αφηγήματα αποδυναμώνονται. Οι ιδιώτες επενδυτές που μπήκαν στο ράλι, που τροφοδοτήθηκε από τον Τραμπ βρίσκονται πλέον βαθιά «μέσα» σε ζημιές.

«Νέοι χώροι κερδοσκοπίας, όπως οι αγορές προβλέψεων — και ακόμη και τα χρηματιστήρια εμπορευμάτων — αποσπούν την προσοχή από τις αγορές crypto», ανέφερε η Νοέλ Άτσεσον, συγγραφέας του newsletter Crypto is Macro Now. «Τώρα που το Bitcoin είναι “μακροοικονομικό περιουσιακό στοιχείο”, πρέπει να ανταγωνιστεί πολλές εναλλακτικές, οι περισσότερες από τις οποίες είναι ευκολότερες στην κατανόηση και στην παρουσίαση σε διαχειριστές, πελάτες ή διοικητικά συμβούλια».

Οι αποστασίες

Ένα σαφές σήμα ήρθε τον Νοέμβριο. Ο Τζακ Ντόρσι — επί χρόνια από τους πιο ένθερμους εταιρικούς υποστηρικτές του Bitcoin — ανακοίνωσε ότι το Cash App θα υποστηρίζει stablecoins. Για χρόνια, ο Ντόρσι αντιμετώπιζε τον «μαξιμαλισμό» του Bitcoin ως δόγμα. Η στροφή του έστειλε μήνυμα: ο αγώνας στις πληρωμές έχει προχωρήσει.

Στην Ουάσιγκτον, τα stablecoins βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο. Το διακομματικό Genius Act πέρασε με ευκολία. Οι ρυθμιστικές αρχές ενθαρρύνουν ανοιχτά τις υποδομές token με κάλυψη σε δολάρια. Ακόμη και εντός της crypto αγοράς, το Bitcoin δεν είναι πλέον ο μοναδικός πρωταγωνιστής. Η tokenization, τα παράγωγα μέσω blockchain και οι διασυνοριακές πληρωμές με stablecoins αναδύονται ως αξιόπιστες χρήσεις — χωρίς να απαιτούν το Bitcoin.

«Αν μη τι άλλο, η δραστηριότητα των stablecoins συνδέεται περισσότερο με το Ethereum ή άλλες αλυσίδες. Και τα stablecoins είναι για πληρωμές», δήλωσε ο Κάρλος Ντομίνγκο, συνιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της Securitize. «Δεν νομίζω ότι σήμερα κάποιος βλέπει το Bitcoin ως μηχανισμό πληρωμών».

Πώς έχασε το μυστήριο το Bitcoin

Ειρωνικά, η αποδόμηση του Bitcoin ξεκίνησε την περίοδο της ανόδου του. Το «bull run» του 2025 πυροδότησε κύμα θεσμικών υποδομών, που στόχευαν στην εδραίωση της νομιμοποίησής του. Αντί γι’ αυτό, του αφαίρεσαν το μυστήριο.

Το Bitcoin μοιάζει πλέον με κάθε άλλο χρηματοοικονομικό προϊόν της Wall Street: ένας κωδικός σε αναπτυσσόμενο μενού, πακεταρισμένος με options και προϊόντα μεταβλητότητας. Αυτό που κάποτε απαιτούσε βαθιά έρευνα, σήμερα απαιτεί απλώς έναν λογαριασμό σε χρηματιστηριακή.

Οι υποστηρικτές του επικαλούνται τη μηχανικά σχεδιασμένη σπανιότητα — το όριο των 21 εκατομμυρίων, τους κύκλους halving, τον ενσωματωμένο αποπληθωρισμό. Στις αγορές όμως, η σπανιότητα που μετρά δεν είναι μόνο της προσφοράς, αλλά της προσοχής. Και η προσφορά ανταγωνιστικών αφηγήσεων είναι πλέον σχεδόν απεριόριστη.

Altcoins, παράγωγα altcoins, tokenized μετοχές, δομημένα προϊόντα μόχλευσης. Η σπανιότητα είναι κωδικοποιημένη, αλλά η αφθονία κατασκευάζεται. Ακόμη και ο κώδικας τίθεται υπό αμφισβήτηση — η άνοδος της κβαντικής υπολογιστικής τροφοδοτεί φόβους ότι τα κρυπτογραφικά θεμέλια του Bitcoin ίσως να μην είναι αιώνια. Μακρινή απειλή, αλλά σε ένα περιουσιακό στοιχείο που ζει από την αφήγηση, ακόμη και η πιθανότητα διαβρώνει.

Δεν έγινε ποτέ «καταφύγιο»

Παρά τα χρόνια διαφήμισής του ως «ψηφιακός χρυσός», το Bitcoin απέτυχε στο σημαντικότερο μακροοικονομικό τεστ. Παρά τις γεωπολιτικές εντάσεις και τη διαρκή αδυναμία του δολαρίου, χρυσός και ασήμι κατέγραψαν έντονες ανόδους φέτος, ενώ τα crypto υποχώρησαν.

Τα στοιχεία ροών επιβεβαιώνουν την απόκλιση: τα ETF χρυσού στις ΗΠΑ προσέλκυσαν πάνω από 16 δισ. δολάρια το τελευταίο τρίμηνο, ενώ τα spot Bitcoin ETF κατέγραψαν εκροές περίπου 3,3 δισ. δολαρίων. Η κεφαλαιοποίηση του Bitcoin έχει μειωθεί κατά πάνω από 1 τρισ. δολάρια.

«Ο κόσμος συνειδητοποιεί ότι το Bitcoin είναι αυτό που πάντα ήταν — ένα καθαρά κερδοσκοπικό περιουσιακό στοιχείο», είπε ο Τομ Εσάι της Sevens Report. «Δεν αντικαθιστά τον χρυσό, δεν είναι ψηφιακός χρυσός, δεν προσφέρει την ίδια χρησιμότητα».

Χάθηκε η αξιοπιστία του μοντέλου

Το μοντέλο «ψηφιακού θησαυροφυλακίου» θεωρήθηκε εταιρική ταυτότητα του Bitcoin. Εταιρείες όπως η Strategy αγόρασαν μαζικά Bitcoin στο «bull run» και εξέδωσαν μετοχές έναντι των αποθεμάτων τους, δημιουργώντας έναν αυτοτροφοδοτούμενο κύκλο. Για ένα διάστημα, αυτό λειτούργησε. Τώρα ο κύκλος έχει αντιστραφεί — και μαζί του η αξιοπιστία του μοντέλου. Πολλές εταιρείες διαπραγματεύονται κάτω από την αξία των αποθεμάτων τους.

Στροφή στις αγορές προβλέψεων

Η κυριαρχία του Bitcoin στην κερδοσκοπική κουλτούρα φθίνει. Πλατφόρμες προβλέψεων όπως Polymarket και Kalshi, με δυαδικά αποτελέσματα και ταχεία εκκαθάριση, προσελκύουν το ίδιο κοινό που κάποτε κυνηγούσε meme coins.

«Οι αγορές προβλέψεων γίνονται η νέα μανία για τους ίδιους επενδυτές που απολαμβάνουν την κερδοσκοπική φύση των crypto», δήλωσε η Ροξάνα Ισλάμ της TMX VettaFi. Αυτό ίσως σημαίνει μικρότερο ενδιαφέρον για τα crypto — ή μετατόπιση σε πιο μακροπρόθεσμους επενδυτές.

Η αισιόδοξη πλευρά

Τίποτα από αυτά δεν σημαίνει, ότι έχει φτάσει το τέλος του Bitcoin. Παραμένει το πιο ρευστό ψηφιακό περιουσιακό στοιχείο, με βαθύτερα βιβλία εντολών και ευρύτερη κάλυψη από ανταγωνιστές. Έχει επιβιώσει από υπαρξιακές κρίσεις: Mt. Gox, απαγόρευση «εξόρυξης» στην Κίνα, κατάρρευση του 2022.

«Πάντα υπάρχει κάποιος που διασπείρει φόβο και αμφιβολία», είπε ο Νταν Μόρχεντ της Pantera Capital. «Είναι φυσική τάση όσων αμφισβητούν τη σημασία του ψηφιακού χρήματος».

Η αισιόδοξη υπόθεση δεν είναι ότι οι αφηγήσεις είναι άτρωτες, αλλά ότι είναι αρκετά ανθεκτικές ώστε να ξεπερνούν κάθε κρίση εμπιστοσύνης.

Η σταδιακή διολίσθηση

Η ιστορία όμως δείχνει ότι επιβίωση και σημασία δεν ταυτίζονται. Η μεγαλύτερη απειλή για το Bitcoin δεν είναι κάποιος ανταγωνιστής, αλλά η σταδιακή απώλεια προσοχής, κεφαλαίων και πεποίθησης. Το δίκτυο λειτουργεί. Το περιουσιακό στοιχείο υπάρχει. Όμως οι αφηγήσεις που του έδιναν βαρύτητα — ψηφιακός χρυσός, χρήμα ελευθερίας, θεσμικό αποθεματικό — φθείρονται ταυτόχρονα.

«Για πολλούς είναι σαν θρησκεία, και η θρησκευτική πίστη δύσκολα κλονίζεται», δήλωσε ο Μάικλ Ρόζεν της Angeles Investment Advisors. «Απλώς δεν είναι η δική μου θρησκεία».

Διαβάστε ακόμη

Έρχεται η πλατφόρμα που θα παρακολουθεί σε πραγματικό χρόνο κάθε όχημα που κυκλοφορεί στη χώρα

Jay-Z: Τα ρολόγια εκατομμυρίων που καθορίζουν το luxury status (pics)

Γιατί PepsiCo, Kraft Heinz και General Mills ρίχνουν τις τιμές στις ΗΠΑ

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα