Λίγο πριν από τα Χριστούγεννα, σε νυχτερινό παιχνίδι χόκεϊ επί πάγου στην Κόκκινη Πλατεία, ο Vladimir Putin σκόραρε ξανά και ξανά. Όχι ότι οι αντίπαλοί του προσπάθησαν πάρα πολύ σκληρά για να τον σταματήσουν. Ο αγώνας περιλάμβανε πολλούς από τους εμπίστους συνεργάτες του προέδρου, από πολιτικούς συμμάχους και πρώην σωματοφύλακες που προωθήθηκαν στην κυβέρνηση μέχρι και παλιούς φίλους που στην πορεία έγιναν εξαιρετικά πλούσιοι κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης Putin επί δυο δεκαετίες.
Το Κρεμλίνο εξασφάλισε ότι ο Putin, 65 ετών σήμερα, αντιμετωπίζει μια ακίνδυνη αντιπολίτευση στις προεδρικές εκλογές του Μαρτίου, καθώς επιδιώκει να παρατείνει τη διακυβέρνησή του μέχρι το 2024, με μια τέταρτη και πιθανώς τελευταία θητεία. Η μεγαλύτερη πρόκλησή του θα είναι να οικοδομήσει μια ομάδα και ένα σύστημα ικανό να διατηρήσει τον Πουτινισμό μετά την αποχώρησή του. “Ο μεγαλύτερος φόβος του Putin είναι ότι όλα θα καταρρεύσουν καθώς όλοι θα αρχίσουν να πολεμούν ο ένας τον άλλον”, λέει η Olga Kryshtanovskaya, κοινωνιολόγος που μελετά την κυρίαρχη ελίτ της Ρωσίας στο Κρατικό Πανεπιστήμιο Διοίκησης στη Μόσχα. “Είναι ένας τεράστιος κίνδυνος.”
Ο σχηματισμός θεσμών που λειτουργούν χωρίς αυτόν είναι ένα πρωτόγνωρος στόχος του πρώην αξιωματικού της KGB. Από τότε που ανέβηκε στην εξουσία το 2000, ο Putin επιβλήθηκε στους ολιγάρχες, έθεσε αυστηρότερους ελέγχους στους περιφερειακούς κυβερνήτες και μετέτρεψε το Κοινοβούλιο σε μια υπάκουη αίθουσα, που ακούει την δική του ηχώ. Με την άνοδο της οικονομίας εν μέσω αυξανόμενων τιμών πετρελαίου κατά τις δυο πρώτες του θητείες, πολλοί Ρώσοι, κουρασμένοι από το χάος που ακολούθησε την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, ήταν ευτυχείς να τον αφήσουν να κάνει όσα τον ευχαριστούν.
Τώρα, ο Putin κυβερνά χωρίς αμφισβήτηση στην κορυφή ενός ιδιαίτερα προσωποπαγούς συστήματος διακυβέρνησης. Ο βαθμός που η πολιτική του εγκρίνεται, έχει παραμείνει σταθερός πάνω από 80% μετά την προσάρτηση της Κριμαίας το 2014, ακόμα κι όταν η δημόσια δυσαρέσκεια για την εξασθενημένη οικονομική ανάπτυξη έχει αυξηθεί μετά τη μεγαλύτερη ύφεση του αιώνα. Ενώ οι φατρίες αναζητούν συγκριτικά πλεονεκτήματα σε σχέση με τη διαδοχή, ο ίδιος επιδιώκει να δημιουργήσει ένα πλαίσιο πιστών στην πολιτική του, που μπορούν να διαχειριστούν τη Ρωσία και να εγγυηθούν την ασφάλειά του μόλις εγκαταλείψει το αξίωμά του. “Ο Putin προσπαθεί να μετακινηθεί από ένα πολύ προσωπικό σύστημα διακυβέρνησης σε ένα πιο συλλογικό”, λέει ο Alexei Mukhin, επικεφαλής του Κέντρου Πολιτικών Πληροφοριών στη Μόσχα.