Νέο Κεφάλαιο άνοιξε στην κρίση της Ελλάδας μετά τη νέα επικράτηση του Τσίπρα

Οι Έλληνες ψηφοφόροι είχαν την ευκαιρία να απορρίψουν τον άνθρωπο που οδήγησε τη χώρα τους πιο κοντά από ποτέ στην έξοδο της απ’ την Ευρωζώνη. Ωστόσο αυτοί τον ενίσχυσαν.

Ο Αλέξης Τσίπρας και η συμμαχία του ΣΥΡΙΖΑ αναδείχθηκαν νικητές στη δεύτερη εκλογική διαδικασία εντός οκτώ μηνών με ποσοστά μάλιστα πολύ κοντά στην εμφατική νίκη του Ιανουαρίου που τον είχε φέρει στην εξουσία και στο ευρωπαϊκό σκηνικό. Ο ΣΥΡΙΖΑ, που έλαβε 35,5% των ψήφων έναντι 28,1% της ΝΔ, θα σχηματίσει συγκυβέρνηση με το ίδιο μικρό κόμμα που τον βοήθησε να κυβερνήσει και πριν.

Αν και η νίκη δείχνει να “κλειδώνει” την ισχύ του Τσίπρα στα ελληνικά πολιτικά πράγματα, αποκαλύπτει και τα παράδοξα μίας χώρας της οποίας η οικονομία είναι μία σκιά του εαυτού της στο προ κρίσης χρόνια και όπου παραμένουν σε ισχύ οι έλεγχοι στην εκροή καταθέσεων.

Αφού ήλθε στην εξουσία υποσχόμενος να βάλει τέλος στην λιτότητα και να αποκαταστήσει την “αξιοπρέπεια” ο Τσίπρας τώρα πρέπει να εφαρμόσει ένα πακέτο επιπρόσθετων περικοπών και αυξήσεων στη φορολογία το οποίο κατέληξε να συμφωνήσει σε αντάλλαγμα νέας ευρωπαϊκής βοήθειας ύψους 86 δισ ευρώ.

Το εκλογικό Σώμα ψήφισε να επιστρέψει στην εξουσία ένα κόμμα που “έθαψε τις υποσχέσεις του, άλλαξε πολιτική και προκάλεσε την κατάρρευση των ελληνικών τραπεζών, επαναφέροντας την ύφεση”, λέει ο Στάθης Καλύβας, καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο πανεπιστήμιο του Yale. Από την άλλη “αυτή η κυβέρνηση θα κληθεί να εφαρμόσει μία σειρά από αυστηρές δημοσιονομικές και δομικές μεταρρυθμίσεις που πριν είχαν απορριφθεί”, προσθέτει.

Θερμό καλοκαίρι

Οι Ελληνες αυτό το καλοκαίρι αντιμετώπισαν κάποιες απ’ τις χειρότερες στιγμές τους στην εξαετή χρηματοοικονομική κρίση καθώς ο Τσίπρας, πρώην ακτιβιστής του Κομουνιστικού Κόμματος, ξεκίνησε το “παιχνίδι του δειλού” (chicken game) με τους υπόλοιπους Ευρωπαίους ηγέτες γύρω απ’ τους όρους ενός νέου πακέτου διάσωσης, το τρίτο για τη χώρα απ’ το 2000.

Οι τράπεζες έκλεισαν, το εμπόριο “πάγωσε” και οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι ξεκίνησαν να μιλούν δημοσίως για έξοδο της Ελλάδας απ’ το ευρώ. Η κρίση επιλύθηκε μόνο όταν ο Τσίπρας υποχώρησε στις απαιτήσεις των δανειστών, συμφωνώντας σε ένα πακέτο όρων και προϋποθέσεων πιο σκληρών ακόμα και απ’ αυτό που οι Ελληνες ψηφοφόροι απέρριψαν στο δημοψήφισμα που είχε γίνει μόλις δύο εβδομάδες πριν.

Ως αποτέλεσμα αυτής της συμφωνίας η ισχύς του Τσίπρα πάνω σε θέματα φορολογίας, δαπανών και εποπτείας θα είναι ελάχιστη στην δεύτερη θητεία του στο Μέγαρο Μαξίμου.

Θεωρητικά όλες οι σημαντικές οικονομικές αποφάσεις θα γίνονται απ’ τους Ευρωπαίους υπουργούς Οικονομικών και Κεντρικούς Τραπεζίτες και οποιαδήποτε αμφισβήτηση τους θέτει σε κίνδυνο της στάσης των δόσεων της βοήθειας.
“Ο χώρος για σύγκρουση ή για επαναδιαπραγμάτευση της συμφωνίας είναι σχεδόν στο μηδέν”, λέει ο Brunello Rosa, αναλυτής της Roubini Global Economics. Μία αξιολόγηση από τους δανειστές της χώρας στην πρόοδο εφαρμογής του προγράμματος αναμένεται να γίνει πριν το τέλος της χρονιάς και άλλη μία την άνοιξη του 2016.

Πέραν της απάθειας των ψηφοφόρων, ο Τσίπρας δεν πλήρωσε κάποιο πολιτικό κόστος για τη στροφή του υπέρ της λιτότητας. Η συμμετοχή των ψηφοφόρων την Κυριακή έφθασε το 56% και ήταν η μικρότερη τουλάχιστον απ’ τη δεκαετία του ’90. Το εκλογικό αποτέλεσμα μάλιστα δε συνοδεύτηκε, όπως την προηγούμενη φορά, με πανηγυρισμούς. Ένα μικρό πλήθος παρακολούθησε το αποτέλεσμα σε μία μεγάλη οθόνη στην πλατεία Συντάγματος.

Η Ζωή Μακρυγιάννη, μία 20χρονη φοιτήτρια στην Αθήνα, εμφανίστηκε με άλλους οπαδούς του ΣΥΡΙΖΑ για να γιορτάσουν τη νίκη σε μία μικρότερη πλατεία κοντά στο Σύνταγμα.

“Περίμενα μία νίκη, αλλά όχι με τέτοια διαφορά”, λέει καθώς αγκαλιάζει τους φίλους της. “Εχουμε ένα πρόγραμμα διάσωσης και πρέπει να το εφαρμόσουμε. Το ερώτημα ήταν ποιος θα το έκανε με πιο δίκαιο τρόπο”.

Το ποσοστό που είχε ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν περιπου μία ποσοστιαία μονάδα κάτω σε σχέση με τις εκλογές του Ιανουαρίου. Η Λαϊκή Ενότητα, το κόμμα που προέκυψε απ’ τη διάσπαση του ΣΥΡΙΖΑ αντιδρώντας στη συμφωνία, δεν κατάφερε να λάβει το 3% για να εισέλθει στη Βουλή. Αυτή η ανταρσία είχε κοστίσει στο ΣΥΡΙΖΑ την κυβερνητική πλειοψηφία, εξωθώντας στις εκλογές.

Την ίδια ώρα οι αποχωρήσεις των βουλευτές βοήθησαν τον Τσίπρα να εξελιχθεί σε ένα πιο φιλικό πρόσωπο για τις χρηματαγορές. Τα ελληνικά κρατικά ομόλογα κατέγραψαν τις καλύτερες αποδόσεις τον περασμένο μήνα σε σχέση με τα υπόλοιπα ομόλογα της Ευρωζώνης και το ΧΑ επίσης κινήθηκε ανοδικά.

Αν και οι εκλογικές επιδόσεις του ΣΥΡΙΖΑ ήταν καλύτερες απ’ ότι περίμεναν οι δημοσκόποι, το κόμμα δεν κατάφερε να αποκτήσει τη δύναμη για αυτοδύναμη κυβέρνηση. Σχεδιάζει ωστόσο μία νέα συμμαχία με το δεξιό κόμμα των Ανεξάρτητων Ελλήνων, που έλαβε το 3,7% των ψήφων και 10 βουλευτικές έδρες.

Με μία αναμενόμενη πλειοψηφία στη Βουλή μόλις πέντε εδρών, 12 λιγότερων σε σχέση με πριν, ο συνασπισμός υπό το ΣΥΡΙΖΑ δεν θα έχει περιθώρια για λάθος.

Συμφωνία

Εάν ο Τσίπρας καταφέρει επίσης να κερδίσει τους Ευρωπαίους ηγέτες και το ΔΝΤ μπορεί να καταφέρει να ενισχύσει την χρηματοοικονομική θέση της χώρας. Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει εδώ και καιρό ζητήσει μία διαγραφή του δημοσίου χρέους ενώ οι πιστωτές είναι ανοικτοί μόνο στην προοπτική καλύτερων όρων αποπληρωμής.

Μία τέτοια διαδικασία θα είναι καλοδεχούμενοι απ’ τους Έλληνες που περνούν δύσκολα έχοντας δει την οικονομία τους να συρρικνώνεται κατά 25% απ’ το 2009.

Οι ψηφοφόροι έδειξαν ότι “θέλουν τον Τσίπρα που κάνει συμφωνίες με τους πιστωτές”, λέει ο Holger Schmieding, επικεφαλής οικονομολόγος στην Berenberg Bank στο Λονδίνο. “Εξακολουθούν να εμπιστεύονται τον Τσίπρα, παρά τα όσα έχουν γίνει”.