Ο Πάπας Λέων ΙΔ’ δήλωσε ότι η τεχνητή νοημοσύνη πρέπει να «αφοπλιστεί» ώστε να προστατευθεί η ανθρωπότητα από τους κινδύνους της, παίρνοντας θέση σε μια ολοένα εντονότερη παγκόσμια συζήτηση γύρω από το πόσο αυστηρά πρέπει οι κυβερνήσεις να ρυθμίσουν μια τεχνολογία που αναδιαμορφώνει τον κόσμο.
Σε μια ιστορική ομιλία προς τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία, η οποία συνοδεύτηκε από βίντεο με εικόνες από τη Βιομηχανική Επανάσταση, τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και την πτώση του Τείχους του Βερολίνου, ο ποντίφικας ζήτησε μια τεχνητή νοημοσύνη περισσότερο «φιλική προς τον άνθρωπο». Υποστήριξε ότι η τεχνολογία πρέπει να απελευθερωθεί από μονοπωλιακούς ελέγχους και να πάψει να χρησιμοποιείται ως εργαλείο γεωπολιτικής ή εμπορικής κυριαρχίας.
«Αφοπλισμός σημαίνει να αποδομηθεί η αντίληψη ότι η τεχνική ισχύς δίνει αυτόματα το δικαίωμα διακυβέρνησης», ανέφερε ο πάπας στη νέα εγκύκλιό του προς τους πιστούς, με τίτλο Magnifica humanitas. «Αφοπλισμός δεν σημαίνει απόρριψη της τεχνολογίας, αλλά αποτροπή του να κυριαρχήσει πάνω στην ανθρωπότητα».
Με τη δημόσια παρέμβασή του υπέρ της προστασίας του ανθρώπου στην εποχή της AI, ο πρώτος Αμερικανός πάπας στην ιστορία ενδέχεται να έρθει σε ανοιχτή σύγκρουση με τον Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος στηρίζει τη χαλαρή ρύθμιση της ταχέως εξελισσόμενης τεχνολογίας προκειμένου οι ΗΠΑ να διατηρήσουν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα απέναντι στην Κίνα.
Ο 70χρονος ποντίφικας παρεμβαίνει έτσι σε μια σφοδρή αντιπαράθεση γύρω από το πόσο πρέπει να περιοριστούν τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης, εν μέσω φόβων ότι μπορούν να προκαλέσουν χάος στο τραπεζικό σύστημα, να επιλέγουν στόχους στρατιωτικών επιθέσεων ή ακόμη και να αντικαταστήσουν ανθρώπους σε τεράστιο εύρος διαδικασιών λήψης αποφάσεων.
Η δημοσιοποίηση της εγκυκλίου «Magnifica humanitas», που στα λατινικά σημαίνει «μεγαλειώδης ανθρωπότητα», θεωρείται η σημαντικότερη παρέμβαση του πάπα από τότε που ανέλαβε την ηγεσία των 1,4 δισεκατομμυρίων Καθολικών πριν από έναν χρόνο. Οι εγκύκλιοι αποτελούν τον παραδοσιακό τρόπο με τον οποίο οι πάπες παρέχουν ηθική καθοδήγηση για τα μεγαλύτερα ζητήματα της εποχής τους, από την κλιματική κρίση έως τη μετανάστευση, όπως αναφέρει το Bloomberg.
Με μαθηματικό υπόβαθρο, ο Λέων ΙΔ’ προειδοποίησε ειδικά για τους κινδύνους της χρήσης υπολογιστικών συστημάτων στον πόλεμο και για την απώλεια ηθικών κριτηρίων, τονίζοντας ότι «κανένας αλγόριθμος δεν μπορεί να καταστήσει τον πόλεμο ηθικά αποδεκτό».
«Η AI δεν αφαιρεί την εγγενή απανθρωπιά της σύγκρουσης· αντιθέτως μπορεί να οδηγήσει σε συγκρούσεις ταχύτερα και να τις καταστήσει ακόμη πιο απρόσωπες», δήλωσε ο πάπας. Προειδοποίησε επίσης ότι κάποιοι ενδέχεται να θεωρήσουν τον ένοπλο πόλεμο «αποτελεσματικό τρόπο αποπροσανατολισμού από εσωτερικά προβλήματα και κυνικό εργαλείο διαχείρισης κρίσεων».
Οι δηλώσεις του έρχονται τη στιγμή που η παρουσίαση του Mythos από την Anthropic —ενός εργαλείου AI που μπορεί να εντοπίζει άγνωστα κενά ασφαλείας σε πληροφοριακά συστήματα— έχει προκαλέσει παγκόσμια ανησυχία τους τελευταίους μήνες.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε και το γεγονός ότι το Βατικανό κάλεσε τον συνιδρυτή της Anthropic Κρίστοφερ Όλα, ειδικό στη μηχανική μάθηση, να συμμετάσχει στις σχετικές συζητήσεις. Η εταιρεία πίσω από το chatbot Claude έχει συγκρουστεί με την κυβέρνηση Τραμπ για τη χρήση της τεχνολογίας της σε πολεμικές και παρακολουθητικές εφαρμογές.
«Χρειαζόμαστε περισσότερους θεσμούς —θρησκευτικές κοινότητες, κοινωνία πολιτών, ακαδημαϊκούς, κυβερνήσεις— να κάνουν αυτό που έκανε εδώ η Αυτού Αγιότητα: να αντιμετωπίσουν σοβαρά το ζήτημα, να το εξετάσουν σε βάθος και να κατευθύνουν τις εξελίξεις προς μια καλύτερη πορεία», δήλωσε ο Όλα μετά την παρουσίαση του πάπα. «Χρειαζόμαστε ενημερωμένους επικριτές που θα λένε στις εταιρείες πότε αποτυγχάνουμε. Χρειαζόμαστε ηθικές φωνές που δεν θα λυγίζουν μπροστά στα οικονομικά κίνητρα».
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς, καθολικός στο θρήσκευμα και στενά συνδεδεμένος με τον δισεκατομμυριούχο της Silicon Valley Πίτερ Τιλ —πρώιμο επενδυτή της OpenAI— άφησε να εννοηθεί ότι η ένταση γύρω από το θέμα ήδη κλιμακώνεται. Πρόσφατα, ο Λέων ΙΔ’ και ο Τραμπ συγκρούστηκαν και για τη στάση του πάπα απέναντι στον πόλεμο με το Ιράν.
«Όταν ο ηγέτης της μεγαλύτερης χριστιανικής κοινότητας στον κόσμο μιλά για ένα τόσο σοβαρό θέμα, είναι βέβαιο ότι θα επηρεάσει τη συζήτηση και είμαι σίγουρος ότι θα περιέχει πολλές ενδιαφέρουσες ιδέες», δήλωσε ο Βανς στις 19 Μαΐου. «Με κάποιες πιθανότατα θα συμφωνήσω και με κάποιες όχι».
Ο Πίτερ Τιλ είχε βρεθεί στη Ρώμη νωρίτερα φέτος για κλειστές διαλέξεις γύρω από την έννοια του Αντίχριστου. Σε απάντηση, ο σύμβουλος του Βατικανού πατήρ Πάολο Μπεναντί επιτέθηκε στις φιλελεύθερες απόψεις του Τιλ, χαρακτηρίζοντάς τες σε άρθρο γνώμης «συστηματική πράξη αίρεσης».
Η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία έχει γίνει ολοένα πιο ενεργή στη δημόσια συζήτηση γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη, υποστηρίζοντας ότι ένα τόσο ισχυρό εργαλείο απαιτεί κανόνες για την προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και του κοινού καλού.
Για τον Λέοντα ΙΔ’, βασική πηγή έμπνευσης αποτελεί ο Πάπας Λέων ΙΓ’, ο οποίος καθοδήγησε την Εκκλησία κατά την πρώτη Βιομηχανική Επανάσταση και συνέγραψε την εγκύκλιο Rerum Novarum. Ο σημερινός πάπας όχι μόνο επέλεξε το όνομα «Λέων» προς τιμήν του προκατόχου του του 19ου αιώνα, αλλά επιχειρεί να συνδέσει άμεσα τη βιομηχανική ανατροπή που προκάλεσε τότε η μηχανική παραγωγή με όσα επιφέρει σήμερα η AI στην εργασία.
«Θέλει να διασφαλίσει ότι όσα θα συμβούν με την AI δεν θα καθορίζονται μόνο από την οικονομία ή από το πόσο πλούσιοι μπορούν να γίνουν κάποιοι δισεκατομμυριούχοι και ότι θα υπάρχουν σαφή όρια στον τρόπο χρήσης της», δήλωσε ο πατήρ Τόμας Ρις.
Από αναφορές για chatbots που ωθούν χρήστες στην αυτοκτονία έως αποκαλυπτικές προβλέψεις για μαζική ανεργία, η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί ένα βαθιά διχαστικό και συναισθηματικά φορτισμένο θέμα. Παρ’ όλα αυτά, το ύφος του Λέοντα ΙΔ’ παραμένει πιο ήπιο σε σχέση με εκείνο του Πάπας Φραγκίσκος, ο οποίος το 2024 είχε απευθυνθεί στους ηγέτες της G7 προειδοποιώντας τους να μην χάσουν τον έλεγχο της AI.
«Σήμερα, ανάμεσα στα αγαθά που προορίζονται για όλους, πρέπει να συμπεριλάβουμε και νέες μορφές ιδιοκτησίας, όπως οι πατέντες, οι αλγόριθμοι, οι ψηφιακές πλατφόρμες, οι τεχνολογικές υποδομές και τα δεδομένα», έγραψε ο πάπας.
Ο κίνδυνος, καταλήγει, εμφανίζεται όταν η τεχνολογία «αρχίζει να υπαγορεύει τι έχει αξία και τι μπορεί να απορριφθεί», μετατρέποντας «τους ανθρώπους σε απλά γρανάζια ενός συστήματος που κινείται διαρκώς προς ακόμη μεγαλύτερη αποδοτικότητα».
Διαβάστε ακόμη
Αγορά εργασίας: Η Γερμανία βλέπει το οικονομικό της μοντέλο να πιέζεται από απολύσεις και ύφεση
Xclusiv Shipbroking: Το Ελ Νίνιο φέρνει ισχυρό ανοδικό κύκλο στη ναυλαγορά ξηρού φορτίου (tweet)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα