Η Ρωσία εμφανίζεται ενοχλημένη από τις αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις κατά του Ιράν, ωστόσο διαθέτει περιορισμένα περιθώρια ουσιαστικής στήριξης προς το Ιράν. Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με πέντε πρόσωπα που γνωρίζουν τις εσωτερικές εκτιμήσεις του Κρεμλίνου, διακρίνει και πιθανά οφέλη για τον πόλεμο που διεξάγει ο Βλαντίμιρ Πούτιν στην Ουκρανία.
Η αυξημένη ζήτηση για πυραύλους αντιαεροπορικής άμυνας από χώρες του Κόλπου που βρίσκονται υπό την απειλή ιρανικών επιθέσεων ενδέχεται να περιορίσει τα διαθέσιμα αποθέματα για την Ουκρανία. Παράλληλα, εάν η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή παραταθεί, οι αμερικανικές πωλήσεις όπλων προς το Κίεβο μπορεί να επιβραδυνθούν.
Ο Βλαντίμιρ Πούτιν, σε βάρος του οποίου εκκρεμεί ένταλμα σύλληψης από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για φερόμενα εγκλήματα πολέμου στην Ουκρανία, καταδίκασε τη δολοφονία του ανώτατου ηγέτη του Ιράν Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, κάνοντας λόγο για «κυνική παραβίαση κάθε κανόνα ανθρώπινης ηθικής και διεθνούς δικαίου».
Στην ανακοίνωσή του απέφυγε να κατονομάσει ευθέως το Ισραήλ ή τον Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ. Τη Δευτέρα επικοινώνησε με ηγέτες χωρών του Κόλπου, όπως η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, το Μπαχρέιν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ζητώντας άμεσο τερματισμό των εχθροπραξιών.
Στην ανατολική και νότια Ουκρανία το μέτωπο παραμένει σε μεγάλο βαθμό στάσιμο. Η Ρωσία, ωστόσο, έχει εξαπολύσει εκτεταμένες επιθέσεις με πυραύλους και drones κατά ενεργειακών υποδομών, εν μέσω ενός από τους ψυχρότερους χειμώνες των τελευταίων ετών, επιχειρώντας να κάμψει το ηθικό του ουκρανικού πληθυσμού.
Ο Πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει επανειλημμένα καλέσει τους συμμάχους του να ενισχύσουν την παροχή αντιαεροπορικών πυραύλων για την προστασία των πολιτών. Προειδοποίησε μάλιστα ότι ένας παρατεταμένος πόλεμος στη Μέση Ανατολή «αναμφίβολα θα επηρεάσει την προμήθεια» αυτών των οπλικών συστημάτων. Την Τρίτη συνομίλησε με τον Πρόεδρο των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων Σεΐχη Μοχάμεντ μπιν Ζαγιέντ, με αντικείμενο τις ιρανικές επιθέσεις με drones και τη συνεργασία για την ενίσχυση της άμυνας.
Ο θάνατος του Χαμενεΐ συνιστά τρίτο σοβαρό στρατηγικό πλήγμα για το Κρεμλίνο μέσα σε λιγότερο από 18 μήνες, μετά την ανατροπή του Μπασάρ αλ Άσαντ στη Συρία και τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο από αμερικανικές δυνάμεις. Την ίδια στιγμή, η κομμουνιστική κυβέρνηση της Κούβας δυσκολεύεται να αντέξει την αμερικανική οικονομική πίεση με περιορισμένη ρωσική στήριξη.
Οι εξελίξεις αυτές προστίθενται στη σταδιακή αποδυνάμωση της ρωσικής επιρροής στον μετασοβιετικό χώρο από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, καθώς χώρες του Καυκάσου και της Κεντρικής Ασίας στρέφονται προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Κίνα, την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Τουρκία για στενότερες σχέσεις.
Παρά το πλήγμα για το κύρος της Μόσχας, η άνοδος των τιμών της ενέργειας ενδέχεται να προσφέρει δημοσιονομική ανάσα. Μόλις πριν από μία εβδομάδα, η ρωσική κυβέρνηση εξέταζε σημαντική υποβάθμιση της πρόβλεψης ανάπτυξης για το 2026, εξαιτίας της πτώσης εσόδων και των μεγάλων εκπτώσεων στο ρωσικό πετρέλαιο. Οι κυρώσεις της Δύσης είχαν διαμορφώσει προσδοκίες για παρατεταμένη περίοδο με τιμές ακόμη και στα 40 δολάρια το βαρέλι.
Την Τρίτη, το διεθνές benchmark Brent ξεπέρασε τα 85 δολάρια το βαρέλι για πρώτη φορά από τον Ιούλιο του 2024, καθώς η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή αναστάτωσε τις αγορές ενέργειας και ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών δήλωσε ότι η χώρα του θα κάνει «ό,τι χρειαστεί» για να επιτύχει τους στόχους της στο Ιράν. Οι εκπτώσεις στο ρωσικό πετρέλαιο που δεν διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ προς αγορές όπως η Ινδία και η Κίνα ενδέχεται να περιοριστούν, ενισχύοντας τα έσοδα του Κρεμλίνου.
Ωστόσο, αναλυτές επισημαίνουν ότι η άνοδος των τιμών μπορεί να αποδειχθεί βραχυπρόθεσμη και ότι οι προοπτικές των ρωσικών πετρελαϊκών εταιρειών παραμένουν εύθραυστες.
Παρά τις έντονες δηλώσεις, η Ρωσία διαθέτει περιορισμένα μέσα επιρροής. Ο Πούτιν και ο Ιρανός Πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν υπέγραψαν πέρυσι νέο σύμφωνο στρατηγικής συνεργασίας, χωρίς όμως ρήτρα αμοιβαίας άμυνας, σε αντίθεση με τη συμφωνία που είχε συναφθεί με τον ηγέτη της Βόρειας Κορέας Κιμ Γιονγκ Ουν. Μετά την ισραηλινή επίθεση σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις τον Ιούνιο, ο Πούτιν είχε δηλώσει ότι η Τεχεράνη δεν είχε ζητήσει αμυντική συνδρομή.
Η φθορά του ρωσικού στρατού στην Ουκρανία, έπειτα από πέντε χρόνια πολέμου, περιορίζει περαιτέρω τις δυνατότητες παροχής βοήθειας. Επιπλέον, η αποτυχία των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-300 που έχουν παραδοθεί στο Ιράν να αποτρέψουν τις επιθέσεις αποτελεί πλήγμα για το κύρος της Μόσχας.
Παράλληλα, Ρωσία και Ουκρανία προετοιμάζονται για νέο γύρο συνομιλιών υπό αμερικανική διαμεσολάβηση, αν και η ένταση στη Μέση Ανατολή καθιστά απίθανη τη διεξαγωγή τους στο Αμπού Ντάμπι, όπως είχε συμβεί σε προηγούμενες συναντήσεις.
Σύμφωνα με αναλυτές, ο Πούτιν αποφεύγει να κατηγορήσει προσωπικά τον Ντόναλντ Τραμπ, καθώς επιδιώκει λειτουργικές σχέσεις με την Ουάσιγκτον για να προωθήσει τους στόχους του στην Ουκρανία. Η αμφισβήτηση της νομιμότητας των αμερικανικών ενεργειών στο Ιράν μπορεί, υπό μία έννοια, να εξισώσει στα μάτια ορισμένων τις ρωσικές ενέργειες στην Ουκρανία με εκείνες των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η σύγκρουση έχει εντείνει τη ρωσική καχυποψία απέναντι στις ΗΠΑ. Ρώσοι αναλυτές εκτιμούν ότι τέτοιες κινήσεις ενισχύουν την πεποίθηση πως οι παραχωρήσεις σπάνια οδηγούν σε διαρκή συμβιβασμό, γεγονός που ενδέχεται να καταστήσει τη Μόσχα λιγότερο πρόθυμη για υποχωρήσεις στο ουκρανικό ζήτημα.
Την ίδια στιγμή, άλλοι ειδικοί θεωρούν ότι ο πόλεμος στο Ιράν δύσκολα θα επηρεάσει την ικανότητα της Ρωσίας να συνεχίσει τις επιχειρήσεις στην Ουκρανία, καθώς η παραγωγή ιρανικών drones τύπου Shahed έχει σε μεγάλο βαθμό τοπικοποιηθεί. Δυτική στρατιωτική εκτίμηση ανέφερε ότι από τα τέλη του 2021 η Ρωσία έχει δαπανήσει πάνω από 4 δισ. δολάρια για ιρανικό στρατιωτικό εξοπλισμό, κυρίως βαλλιστικούς και αντιαεροπορικούς πυραύλους.
Η τύχη του Χαμενεΐ επαναφέρει στη Μόσχα μνήμες δυτικών παρεμβάσεων για αλλαγή καθεστώτων, όπως στη Λιβύη το 2011 με την ανατροπή του Μουαμάρ Καντάφι. Ο ίδιος ο Πούτιν είχε δηλώσει πέρυσι ότι δεν επιθυμεί καν να συζητήσει το ενδεχόμενο δολοφονίας του Ιρανού ηγέτη.
Παρά τους γεωπολιτικούς κραδασμούς, η κεντρική προτεραιότητα της ρωσικής εξωτερικής πολιτικής παραμένει ο πόλεμος στην Ουκρανία. Αυτό εξηγεί και τη μετρημένη δημόσια στάση απέναντι στον Ντόναλντ Τραμπ, σε μια περίοδο που η Μόσχα σταθμίζει προσεκτικά κάθε κίνηση.
Διαβάστε ακόμη
Άλμα 20% για το φυσικό αέριο – «Πέταξε» η τιμή στην Ευρώπη λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.