Η SpaceX κατέθεσε δημόσια τα απαραίτητα έγγραφα για αυτό που ενδέχεται να εξελιχθεί στη μεγαλύτερη αρχική δημόσια προσφορά μετοχών στην ιστορία, αποκαλύπτοντας δισεκατομμύρια ζημιών αλλά και ένα σύστημα μετοχών υπερενισχυμένης ψήφου που επιτρέπει στον Έλον Μασκ να διατηρεί τον πλήρη έλεγχο της εταιρείας.
Η εταιρεία πυραύλων, δορυφόρων και τεχνητής νοημοσύνης δίνει στον δισεκατομμυριούχο επιχειρηματία τη δυνατότητα να συγκεντρώνει περισσότερες ψήφους από οποιονδήποτε άλλο μέτοχο, ενώ του υπόσχεται και τεράστιες ανταμοιβές — ακόμη και έως 1 δισ. μετοχές — εφόσον πετύχει τους στόχους που έχουν τεθεί, σύμφωνα με την κατάθεση της Τετάρτης στην αμερικανική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς.
Μεταξύ των στόχων που θα πρέπει να επιτύχει ο 54χρονος Μασκ περιλαμβάνεται η δημιουργία ανθρώπινης αποικίας στον Άρη με τουλάχιστον 1 εκατομμύριο κατοίκους. Πριν από αυτό, η SpaceX καλείται να κάνει πραγματικότητα το όραμα για data centers στο Διάστημα, το οποίο η ίδια περιγράφει ως μέρος της μεγαλύτερης δυνητικής αγοράς στην ιστορία, ύψους 28,5 τρισ. δολαρίων.
Το βασικό ερώτημα για τους επενδυτές είναι αν οι φιλοδοξίες του Μασκ για τη SpaceX δικαιολογούν αποτίμηση που μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 2 τρισ. δολάρια, ειδικά όταν συγκρίνονται με οικονομικά στοιχεία που μοιάζουν μικροσκοπικά σε σχέση με αυτά τα μεγέθη. Η SpaceX εμφάνισε καθαρές ζημιές 4,28 δισ. δολαρίων με έσοδα 4,69 δισ. δολαρίων στο πρώτο τρίμηνο, έναντι καθαρών ζημιών 528 εκατ. δολαρίων και εσόδων περίπου 4 δισ. δολαρίων ένα χρόνο νωρίτερα, σύμφωνα με την κατάθεση.
Το σχέδιο του Μασκ για μια δημόσια εγγραφή πρωτοφανούς μεγέθους αναμένεται να αλλάξει τόσο τις δημόσιες όσο και τις ιδιωτικές αγορές, εφόσον στεφθεί με επιτυχία. Μια τόσο μεγάλη εισαγωγή στο χρηματιστήριο — και πιθανή άνοδος της μετοχής στη συνέχεια — θα μπορούσε να περιορίσει τις ανησυχίες για το κατά πόσο οι ιδιωτικές εταιρείες με χαμηλή ρευστότητα έχουν φτάσει σε υπερβολικές αποτιμήσεις μέσω των γύρων χρηματοδότησης venture capital.
Η εισαγωγή, η οποία στοχεύει να αντλήσει έως και 75 δισ. δολάρια, παρουσιάζει μια εταιρεία που αναπτύσσεται με ταχύτητα αλλά παράλληλα «καίει» τεράστια ποσά μετρητών. Για να επενδύσουν στο όραμα του Μασκ, οι επενδυτές θα πρέπει να πιστέψουν ότι η SpaceX μπορεί να εξασφαλίσει σημαντικό μερίδιο της αγοράς που στοχεύει, αποδεχόμενοι παράλληλα ότι δεν θα μπορούν να τον απομακρύνουν ακόμη κι αν τα πράγματα εξελιχθούν αρνητικά.
Ώριμη startup
Η κατάθεση της SpaceX περιγράφει έναν όμιλο με βαθμό ωριμότητας σχεδόν πρωτόγνωρο για εταιρεία πριν από IPO. Συνολικά, η SpaceX κατέγραψε έσοδα 18,7 δισ. δολαρίων το 2025, έναντι 14 δισ. δολαρίων την προηγούμενη χρονιά. Την ίδια περίοδο, η εταιρεία πέρασε από κέρδη 791 εκατ. δολαρίων το 2024 σε ζημιές 4,94 δισ. δολαρίων το 2025.
Μέχρι στιγμής, το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων της προέρχεται από τη δορυφορική υπηρεσία διαδικτύου Starlink, η οποία αντιστοιχούσε περίπου στα δύο τρίτα των πωλήσεων κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026.
Οι συνδρομητές της υπηρεσίας Starlink σχεδόν διπλασιάστηκαν τα τελευταία χρόνια, από 2,3 εκατ. το 2023 σε 4,4 εκατ. το 2024 και σε 8,9 εκατ. το 2025. Τα έσοδα από αυτές τις δραστηριότητες ανήλθαν στα 4,42 δισ. δολάρια πέρυσι, έναντι 2 δισ. δολαρίων έναν χρόνο πριν.
Την έκδοση αναλαμβάνουν οι Goldman Sachs, Morgan Stanley, Bank of America, Citigroup και JPMorgan, μαζί με ακόμη 18 τράπεζες. Η εταιρεία, γνωστή επίσημα ως Space Exploration Technologies Corp., επέλεξε το Nasdaq και το Nasdaq Texas για το ντεμπούτο της με το σύμβολο SPCX.
Η επίσημη προώθηση της δημόσιας εγγραφής, κατά την οποία η SpaceX θα αποκαλύψει τους προτεινόμενους όρους διάθεσης των μετοχών, αναμένεται να ξεκινήσει ακόμη και στις 4 Ιουνίου, ενώ η τιμολόγηση της προσφοράς θα μπορούσε να γίνει ήδη από τις 11 Ιουνίου, σύμφωνα με το Bloomberg.
Παρότι η SpaceX κυριαρχεί στον κλάδο των διαστημικών μεταφορών και αποτελεί βασικό πάροχο εκτοξεύσεων πυραύλων τόσο για τη NASA όσο και για το Πεντάγωνο, η συγκεκριμένη δραστηριότητα εξακολουθεί να είναι ζημιογόνα σε λειτουργικό επίπεδο, σύμφωνα με την κατάθεση.
Για το τρίμηνο που ολοκληρώθηκε στις 31 Μαρτίου, ο διαστημικός τομέας κατέγραψε έσοδα 619 εκατ. δολαρίων και λειτουργικές ζημιές 662 εκατ. δολαρίων. Έναν χρόνο νωρίτερα, ο ίδιος τομέας είχε εμφανίσει έσοδα 4 δισ. δολαρίων και λειτουργικές ζημιές 657 εκατ. δολαρίων.
Οι φιλοδοξίες της εταιρείας για τη δημιουργία data centers σε τροχιά παραμένουν μεγάλες. Η SpaceX σχεδιάζει να εκτοξεύει κάθε χρόνο 100 γιγαβάτ υπολογιστικής ισχύος AI μέσω δορυφόρων που θα τροφοδοτούνται με ηλιακή ενέργεια — ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο ένα πέμπτο της συνολικής ετήσιας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας των ΗΠΑ το 2025, σύμφωνα με την κατάθεση.
Με διαφορά, ο πιο απαιτητικός τομέας σε κεφάλαια είναι η τεχνητή νοημοσύνη. Από τις τεράστιες κεφαλαιουχικές δαπάνες της SpaceX, που σχεδόν διπλασιάστηκαν στα 20,74 δισ. δολάρια πέρυσι, περισσότερο από το μισό κατευθύνθηκε σε δαπάνες που σχετίζονται με τη δραστηριότητα AI — έναν σχετικά νέο τομέα για την εταιρεία μετά την εξαγορά της xAI φέτος.
Οι ζημιές από τις δραστηριότητες AI αυξήθηκαν στα 6,36 δισ. δολάρια πέρυσι, από 1,56 δισ. δολάρια το 2024, σύμφωνα με την κατάθεση.
Η εταιρεία επιδιώκει να ενισχύσει περαιτέρω την παρουσία της στην τεχνητή νοημοσύνη και μέσω εξαγορών, όπως η συμφωνία ύψους 60 δισ. δολαρίων για την startup AI Cursor. Η SpaceX διατηρεί δικαίωμα εξαγοράς μέσα σε χρονικό παράθυρο 30 ημερών που ξεκινά λίγο μετά τη δημόσια εγγραφή της, επιβεβαιώνοντας προηγούμενο δημοσίευμα του Bloomberg.
Σε περίπτωση που οποιαδήποτε από τις δύο εταιρείες αποχωρήσει από τη συμφωνία, η Cursor δικαιούται αποζημίωση υπαναχώρησης 1,5 δισ. δολαρίων σε μετρητά, καθώς και «αναβαλλόμενη αμοιβή υπηρεσιών» 8,5 δισ. δολαρίων βάσει της συμφωνίας υπολογιστικής ισχύος, σύμφωνα με την κατάθεση.
Τα σχέδια για το Starship
Από τα data centers στο διάστημα μέχρι την αποστολή ανθρώπων στη Σελήνη και τον Άρη, κανένα τμήμα της εταιρείας δεν θεωρείται πιο κρίσιμο από τον γιγαντιαίο πύραυλο Starship. Το Starship, που προβάλλεται ως ο ισχυρότερος πύραυλος που έχει κατασκευαστεί ποτέ, αποτελεί βασικό πυλώνα των φιλόδοξων σχεδίων του Μασκ, με την κατάθεση να προειδοποιεί ότι πιθανές καθυστερήσεις ή αποτυχίες στην ανάπτυξή του μπορεί να δημιουργήσουν κινδύνους για το μέλλον της εταιρείας.
Το όχημα δεν είναι ακόμη πλήρως λειτουργικό και έχει αντιμετωπίσει δύσκολη περίοδο δοκιμών, καθώς αρκετές πτήσεις του Starship κατέληξαν σε εκρήξεις μέσα στο 2025. Ο Μασκ έχει κατά το παρελθόν δηλώσει ότι στόχος του είναι οι πύραυλοι να μπορούν να ανεφοδιάζονται σε τροχιά και να μεταφέρουν 100 έως 150 τόνους φορτίου στο διάστημα.
Το Starship της SpaceX προορίζεται επίσης να αποτελέσει πλήρως επαναχρησιμοποιήσιμο σύστημα εκτόξευσης, με ολόκληρο τον πύραυλο να επιστρέφει άθικτος στη Γη μετά από κάθε αποστολή — κάτι που δεν έχει επιτευχθεί ποτέ μέχρι σήμερα.
Η εταιρεία αναφέρει ότι, αν το Starship χρειαστεί απροσδόκητες τροποποιήσεις σχεδιασμού ή επιπλέον δοκιμές, αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε σημαντικά πρόσθετα κόστη και να την αναγκάσει να «ανακατανείμει κρίσιμους πόρους από άλλα projects».
Τι αναφέρει το Bloomberg Intelligence
«Το S-1 δείχνει ότι ο τομέας εκτοξεύσεων είναι ζημιογόνος, όπως περιμέναμε, λόγω των υψηλών δαπανών έρευνας και ανάπτυξης. Η κατάθεση υποδεικνύει επιτάχυνση της ανάπτυξης του Starship, κάτι που θα αυξήσει περαιτέρω τις ταμειακές εκροές. Ο στόχος του Μασκ να μειώσει το κόστος του Starship — στα 185 δολάρια ανά κιλό από το ιστορικό μέσο κόστος της NASA των 18.500 δολαρίων — είναι το κλειδί για τη στρατηγική των data centers στο διάστημα και των δορυφορικών δικτύων χαμηλής τροχιάς.» σημείωσε Τζορτζ Φέργκιουσον, ανώτερος αναλυτής άμυνας της Bloomberg Intelligence
Η SpaceX ανέφερε επίσης ότι οι δορυφόροι νέας γενιάς Starlink δεν μπορούν να εκτοξευθούν με τους πυραύλους Falcon 9 και Falcon Heavy, ούτε μπορούν αυτά τα οχήματα να μεταφέρουν τις αναβαθμισμένες εκδόσεις Starlink που έχουν σχεδιαστεί για απευθείας σύνδεση με smartphones.
Η δημόσια εγγραφή της SpaceX θα μπορούσε να αποφέρει τεράστια κέρδη στους πρώτους επενδυτές της εταιρείας. Ωστόσο, σύμφωνα με την κατάθεση, ο μεγαλύτερος ωφελημένος αναμένεται να είναι ο ίδιος ο Μασκ.
Ο Μασκ κατέχει σήμερα το 12,3% των μετοχών Κατηγορίας A και το 93,6% των μετοχών Κατηγορίας B της εταιρείας, γεγονός που του δίνει το 85,1% της συνολικής δύναμης ψήφου. Επειδή οι μετοχές Κατηγορίας B διαθέτουν 10 ψήφους η καθεμία, ο Μασκ θα συνεχίσει να ελέγχει την εταιρεία και μετά την IPO.
Μετά τον Μασκ, ο μεγαλύτερος μέτοχος εμφανίζεται να είναι ο Αντόνιο Γκράσιας, ιδρυτής της Valor Equity Partners, με ποσοστό 7,3% στις μετοχές Κατηγορίας A. Το μεγαλύτερο μέρος αυτού του ποσοστού συνδέεται με επενδυτικά funds της Valor, ενώ η προσωπική συμμετοχή του Γκράσιας δεν είναι απολύτως ξεκάθαρη.
Μία εντυπωσιακή απουσία από την κατάθεση είναι η λεπτομερής περιγραφή της συμμετοχής της Alphabet, μητρικής της Google, η οποία κατείχε το 6,11% της εταιρείας του Μασκ στα τέλη του 2025, σύμφωνα με ρυθμιστική γνωστοποίηση τον Απρίλιο. Με αποτίμηση 2 τρισ. δολαρίων, ένα τέτοιο ποσοστό θα άξιζε περίπου 122 δισ. δολάρια, σύμφωνα με υπολογισμούς του Bloomberg.
Μεγάλο μέρος της επιτυχίας της δημόσιας εγγραφής θα εξαρτηθεί από τη συμμετοχή των μικροεπενδυτών, οι οποίοι ενδέχεται να αποκτήσουν έως και το 30% των μετοχών της IPO, σύμφωνα με το Bloomberg. Η SpaceX σχεδιάζει να διαθέσει μετοχές μέσω των Charles Schwab, Fidelity, Robinhood και SoFi, καθώς και μέσω της E*TRADE by Morgan Stanley.
Οι αμφιβολίες γύρω από τον Μασκ
Στοιχεία της κατάθεσης, όπως η μετοχική δομή και οι οικονομικές αποκαλύψεις — αλλά και η υπερφιλόδοξη ρητορική — αναμένεται να προσφέρουν νέα επιχειρήματα στους επικριτές του Μασκ.
Μεγάλα συνταξιοδοτικά ταμεία έχουν επικρίνει τη δομή διπλής κατηγορίας μετοχών της SpaceX, η οποία δίνει στον Μασκ ουσιαστικό δικαίωμα βέτο ακόμη και σε ενδεχόμενη απομάκρυνσή του. Τα συνταξιοδοτικά ταμεία της Πολιτείας και της πόλης της Νέας Υόρκης, καθώς και το California Public Employees’ Retirement System, κάλεσαν τη SpaceX να αναθεωρήσει τη δομή αυτή, ενώ το συνδικαλιστικό επενδυτικό advisory group SOC Investment Group ζήτησε από την SEC να εξετάσει πιο προσεκτικά τις οικονομικές γνωστοποιήσεις της εταιρείας.
Άλλοι αμφισβητούν κατά πόσο τα οικονομικά στοιχεία δικαιολογούν μια αποτίμηση που θα μπορούσε να καταστήσει τη SpaceX μία από τις μεγαλύτερες εισηγμένες εταιρείες στον κόσμο. Με αξία 2 τρισ. δολαρίων, η SpaceX θα ξεπερνούσε σχεδόν όλες τις εταιρείες του δείκτη S&P 500 και θα άξιζε περισσότερο ακόμη και από την Tesla, την οποία επίσης διοικεί ο Μασκ.
Ορισμένοι αναλυτές θεωρούν δύσκολο να δικαιολογηθούν ακόμη και οι προηγούμενες αποτιμήσεις άνω των 1,25 τρισ. δολαρίων, με βάση τα οικονομικά στοιχεία που έδειχναν ότι τα περισσότερα έσοδα προέρχονται από το Starlink, ενώ η xAI «καίει» περίπου 1 δισ. δολάρια τον μήνα.
Ένας ακόμη κρίσιμος παράγοντας για την επιτυχία της IPO θα είναι αν οι πάροχοι δεικτών, όπως οι S&P Dow Jones Indices και FTSE Russell, αποφασίσουν να ακολουθήσουν το Nasdaq και να αλλάξουν τους κανόνες για το πόσο γρήγορα μπορούν πολύ μεγάλες IPO, όπως αυτή της SpaceX, να ενταχθούν σε βασικούς χρηματιστηριακούς δείκτες.
Τα funds που παρακολουθούν τον δείκτη S&P 500 υποχρεούνται να αγοράζουν νέες μετοχές που προστίθενται στον δείκτη, ενώ περίπου 24 τρισ. δολάρια συνδέονται μόνο με αυτόν τον δείκτη, σύμφωνα με την Bloomberg Intelligence.
Διαβάστε ακόμη
Η γυναίκα που μετέτρεψε το πλυσταριό της σε μικρό αρτοποιείο
«Ανακαινίζω – Νοικιάζω»: Η Κύπρος δείχνει τον δρόμο – Τι λείπει από την ελληνική στεγαστική πολιτική
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα