Στην ευρωπαϊκή αγορά μακροπρόθεσμων ομολόγων, ένας κάποτε πιστός και με βαθιά τσέπη πελάτης πρόκειται να αρχίσει να «χτυπά ξένες πόρτες».
Το ολλανδικό συνταξιοδοτικό σύστημα, αξίας 1,6 τρισεκατομμυρίων ευρώ υφίσταται μια σημαντική μεταμόρφωση με στόχο να καταστεί πιο βιώσιμο για έναν γηράσκοντα πληθυσμό. Τα κεφάλαια θα επενδύσουν περισσότερο σε πιο ριψοκίνδυνα περιουσιακά στοιχεία και λιγότερο σε ομόλογα.
Η μεγάλη αλλαγή, που σχεδιάζεται εδώ και χρόνια, απέχει πλέον λίγες εβδομάδες, με την πρώτη μεγάλη δόση να λαμβάνει χώρα την 1η Ιανουαρίου. Σύμφωνα με την ING Bank NV, τότε θα μετακινηθούν περιουσιακά στοιχεία αξίας περίπου 550 δισεκατομμυρίων ευρώ. Οι υπερβολικές κινήσεις ενέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο σε μια περίοδο κατά την οποία πολλοί συμμετέχοντες στην αγορά τείνουν να απουσιάζουν από τα γραφεία τους.
Η τεράστια κλίμακα του φαινομένου σημαίνει ότι οι κεντρικοί τραπεζίτες και οι ρυθμιστικές αρχές ανησυχούν για το πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση. Πρόκειται επίσης για ένα τεράστιο ζήτημα για τις κυβερνήσεις, καθώς οι περιορισμένοι οικονομικοί πόροι και η αύξηση των δημόσιων δαπανών σημαίνουν ότι χρειάζονται απεγνωσμένα μεγάλους αγοραστές για να απορροφήσουν το χρέος τους.
Εν τω μεταξύ, τα hedge funds και οι διαχειριστές περιουσιακών στοιχείων έχουν σχεδιάσει πώς θα αποκομίσουν κέρδη για το μεγαλύτερο μέρος του έτους. Πολλοί έχουν απαλλαγεί από την έκθεση σε μακροπρόθεσμα ομόλογα και έχουν επικεντρωθεί σε στρατηγικές που θα αποδώσουν αν αυτά συνεχίσουν να υποαποδίδουν σε σχέση με τα βραχυπρόθεσμα ομόλογα.
Το ολλανδικό σύστημα είναι ένας κολοσσός στην αγορά σταθερού εισοδήματος, κατέχοντας περίπου το 65% των κρατικών ομολόγων των συνταξιοδοτικών ταμείων της Ευρωζώνης, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Το μέγεθος αυτό σχετίζεται με το γεγονός ότι τα επαγγελματικά συνταξιοδοτικά προγράμματα είναι υποχρεωτικά για τους περισσότερους εργαζομένους.
Επειδή αυτά τα ταμεία ήταν τα λεγόμενα προγράμματα καθορισμένων παροχών, βασίζονταν σε μεγάλο βαθμό σε μακροπρόθεσμα περιουσιακά στοιχεία για να εξασφαλίσουν επαρκή ρευστότητα για την πληρωμή των συνταξιούχων στο μέλλον.
Ωστόσο, η γήρανση του πληθυσμού και η μείωση των γεννήσεων σημαίνουν ότι γίνεται όλο και πιο δύσκολο να καλυφθούν αυτά τα έξοδα και τα ταμεία μετατρέπονται σε ένα σύστημα όπου οι πληρωμές θα εξαρτώνται από τις εισφορές και τις αποδόσεις των επενδύσεων.
Τα ταμεία θα στραφούν περισσότερο προς επικίνδυνα περιουσιακά στοιχεία και θα μειώσουν την έκθεση σε ομόλογα για άτομα των οποίων η συνταξιοδότηση απέχει πολύ, ενώ η ισορροπία θα μετατοπιστεί καθώς οι πελάτες γερνούν. Θα χρειαστούν λιγότερες αντισταθμίσεις επιτοκίου, και οι αντισταθμίσεις που θα εφαρμόσουν θα έχουν μικρότερη διάρκεια.
Με έναν τόσο μεγάλο αγοραστή να μετατρέπεται σε πωλητή, το τελικό αποτέλεσμα είναι πιθανό να είναι υψηλότερες αποδόσεις σε ομόλογα μακροπρόθεσμης διάρκειας και μια πιο απότομη καμπύλη swaps. Ωστόσο, η πορεία προς την επίτευξη αυτού του στόχου ενδέχεται να είναι ασταθής.
Μόλις τα ολλανδικά ταμεία μεταβούν σε νέες συμβάσεις, θα έχουν ένα χρόνο για να προσαρμόσουν τα χαρτοφυλάκιά τους, σε μια προσπάθεια να μειώσουν τον κίνδυνο δημιουργίας εμποδίων. Αυτό έχει δημιουργήσει μεγάλη αβεβαιότητα σχετικά με το ακριβές μέγεθος της ροής που θα βιώσει η αγορά και το πότε θα συμβεί αυτό.
Ορισμένα συνταξιοδοτικά ταμεία έχουν αναγνωρίσει ότι θα ακολουθήσουν μια προσέγγιση «βλέποντας και κάνοντας». Η προσδοκία της ολλανδικής μετάβασης, καθώς και τα διογκούμενα δημοσιονομικά ελλείμματα, έχουν κάνει το στοίχημα για μια πιο απότομη καμπύλη αποδόσεων μία από τις αγαπημένες συναλλαγές της αγοράς φέτος. Οι αποδόσεις των ολλανδικών και γερμανικών 30ετών ομολόγων αυξήθηκαν στα υψηλότερα επίπεδα από το 2011 στα τέλη της περασμένης εβδομάδας.
Δεδομένου του ποσού των χρημάτων, υπάρχει ακόμη και κίνδυνος απότομης κίνησης προς την αντίθετη κατεύθυνση. Εάν η δραστηριότητα των ολλανδικών συνταξιοδοτικών ταμείων είναι απογοητευτική ή εάν άλλοι μακροοικονομικοί παράγοντες, όπως η προοπτική αύξησης των επιτοκίων στην Ευρωζώνη, επανέλθουν στο προσκήνιο, αυτό θα βλάψει τα μεγάλα στοιχήματα για απότομη αύξηση των αποδόσεων και θα ωθήσει τους επενδυτές να αποσυρθούν γρήγορα από τη συναλλαγή.
Πολλοί αναμένουν ότι η μεγαλύτερη κίνηση θα συμβεί στην καμπύλη των επιτοκίων του ευρώ. Η Insight Investment είναι τοποθετημένη έτσι ώστε να έχει μεγαλύτερη κλίση από την καμπύλη των γερμανικών αποδόσεων. Άλλοι, όπως η JPMorgan Asset Management, συνεχίζουν να αποφεύγουν την έκθεση σε μακροπρόθεσμα ευρωπαϊκά ομόλογα.
Ορισμένοι θεωρούν την πώληση ευρωπαϊκών κρατικών ομολόγων ως ευκαιρία αγοράς. Η UBS Asset Management υποστηρίζει ότι τα μακροπρόθεσμα γερμανικά ομόλογα φαίνονται ήδη ελκυστικά και ότι οι αποδόσεις ενδέχεται να κορυφωθούν τον Ιανουάριο, δεδομένης της σημαντικής προσφοράς από όλη την Ευρώπη.
Σύμφωνα με τους αναλυτές της Citigroup Inc., οι χώρες της Ευρωζώνης αναμένεται να εκδώσουν συνολικά 687 δισ. ευρώ σε κρατικά ομόλογα το 2026. Μόνο τον Ιανουάριο θα εκδοθούν ομόλογα αξίας σχεδόν 120 δισ. ευρώ.
Καθώς τα ολλανδικά ταμεία αναπροσαρμόζουν τα επενδυτικά τους χαρτοφυλάκια, οι υπηρεσίες διαχείρισης κρατικού χρέους σε όλη την Ευρώπη έχουν πλήρη επίγνωση της επικείμενης ανισορροπίας μεταξύ προσφοράς και ζήτησης για μακροπρόθεσμα ομόλογα και προσαρμόζονται σε αυτήν. Η Ολλανδία στρέφει το πρόγραμμα δανεισμού της προς βραχύτερες λήξεις, ενώ η Αυστρία δήλωσε ότι είναι επίσης έτοιμη να τροποποιήσει τη στρατηγική της, όπως τόνισε το Bloomberg.
Διαβάστε ακόμη
Χρηματιστήρια 2026: Προοπτικές, κίνδυνοι και το μεγάλο στοίχημα της ανόδου
Δημήτρης Μαζαράκης (Εθνική Ασφαλιστική): Στόχος να γίνει εθνικός πρωταθλητής της ιδιωτικής ασφάλισης
H γενιά των Singles: Γιατί οι εργένηδες γύρω μας είναι περισσότεροι από ποτέ
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα