Την αποκαθήλωση του Άσαντ εξετάζει ο Πούτιν παρά το γεγονός ότι τον εξοπλίζει

Η Ρωσία στέλνει μηνύματα στις ΗΠΑ και τη Σ. Αραβία ότι ίσως επιτρέψει την αποκαθήλωση του ηγέτη της Συρίας Μπασάρ Αλ Ασάντ καθώς αναζητά ένα κοινό μέτωπο κατά του Ισλαμικού Κράτους και παράλληλα να διατηρήσει την επιρροή της στην περιοχή, αναφέρουν αξιωματούχοι και ηγέτες της Συριακής αντιπολίτευσης.

Αξιωματούχοι απ’ τις τρεις χώρες, καθώς και απ’ την αντιπολίτευση, ισχυρίζονται πως διαπραγματεύονται τους πιθανούς όρους της παραίτησης Άσαντ τουλάχιστον απ’ τον περασμένο Ιούνιο, όταν ο Πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν φιλοξένησε το γιο του Βασιλιά Σ. Αραβίας Σαλμάν, πρίγκηπα Μοχάμεντ. Σημειώνεται ότι η Σ. Αραβία αποτελεί τον κύριο εχθρό του Άσαντ στην ευρύτερη περιοχή ενώ η Ρωσία ο πιο στενός σύμμαχος. Έκτοτε η ρωσική διπλωματία έχει φέρει στη Μόσχα αξιωματούχους “κλειδιά” απ’ όλη τη Μ. Ανατολή για συζητήσεις.

Όπως κάθε πτυχή του πολέμου στη Συρία η πολιτική της Ρωσίας δεν είναι απλή. Αμερικανοί και Ρώσοι αξιωματούχοι λένε ότι εξετάζουν ένα μεταβατικό σχέδιο που θα πάρει απ’ τα χέρια του Άσαντ την εξουσία ενώ την ίδια ώρα ο ίδιος θα παραμείνει προσωρινός Πρόεδρος.

“Υπάρχει μια σύγκλιση λόγω της απειλής της ISIS», σχολιάζει ο Paul Salem, αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου Μέσης Ανατολής στην Ουάσιγκτον. «Η σύγκλιση αυτή δεν υπήρχε όταν η διπλωματία προσπάθησε να βρει μία λύση δύο χρόνια πριν», προσθέτει.

Ωστόσο την ίδια ώρα η Ρωσία ενισχύει τη στρατιωτική βοήθεια στη Συρία, που φιλοξενεί και τη μοναδική εκτός των συνόρων της παλαιάς Σοβιετικής Ένωσης ναυτική βάση των Ρώσων. Όπως σημειώνουν Αμερικανοί αξιωματούχοι, παραμένει το μεγάλο ερώτημα για το εάν ο Πούτιν στην πραγματικότητα είναι έτοιμος να δει τον Άσαντ να περιορίζεται και, εάν ναι, εάν μπορεί να τον πείσει να αποχωρήσει με ήρεμο τρόπο.

Οι Αμερικανικές κατασκοπευτικές Αρχές έχουν συμπεράνει ότι η Ρωσία είναι έτοιμη να ξεκινήσει τις δικές της πτήσεις μαχητικών αεροσκαφών από μία νέα αεροπορική βάση στη Συρία. Αμερικανοί αξιωματούχοι σημειώνουν ότι ο Πούτιν ποντάρει ότι μία αυξανόμενη ρωσική στρατιωτική παρουσία είτε θα βοηθήσει τον Άσαντ να παραμείνει στην εξουσία ή θα δώσει περισσότερα μέσα στη Ρωσία για να επηρεάσει το αποτέλεσμα της κρίσης στην περίπτωση που ο Σύριος ηγέτης εκδιωχθεί.

Η ISIS ελέγχει σχεδόν τη μισή χώρα ενώ οι αντάρτες που υποστήριζονται από τις ΗΠΑ, τη Σ. Αραβία, την Τουρκία και το Κατάρ κερδίζουν έδαφος, αφήνοντας μόνο το ένα πέμπτο της έκτασης της χώρας υπό τον έλεγχο του καθεστώτος, σύμφωνα με τον Amos Gilad, Ισραηλινό αξιωματούχο. Σε αυτή την περιοχή βέβαια βρίσκεται το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού της χώρας καθώς και τα αστικά κέντρα “κλειδιά”, όπως η πρωτεύουσα Δαμασκός.

Στην περίπτωση που ο Πούτιν συνεχίσει να κλιμακώνει τη βοήθεια του προς τον Άσαντ, τότε οι Σαουδάραβες, που είναι καχύποπτοι για τις προθέσεις του Ρώσου ηγέτη, θα απαντήσουν με την ενίσχυση της βοήθειας τους προς τους αντάρτες, σύμφωνα με τον Jamal Khashoggi, πρώην σύμβουλος της κυβέρνησης της Σ. Αραβίας.

“Το γεγονός ότι οι Ρώσοι στέλνουν στρατιωτικούς στη Συρία τώρα αποδεικνείει ότι δεν είναι διπλωματία, αλλά πόλεμος”, λέει.

Δημοσίως η Ρωσία στέκεται μακρυά απ’ τις θέσεις που εκφράζουν οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοι τους στη Συρία. Ερωτηθείς εάν η Ρωσία θα αποδεχόταν την παραμονή του Άσαντ στην προεδρία της χώρας μόνο συμβολικά, ο εκπρόσωπος του Κρεμβλίνου Dmitry Peskov δήλωσε ότι “μόνο ο λαός της Συρίας μπορεί να αποφασίσει για τη μοίρα της Συρίας, όχι οι ξένες χώρες”.

Ωστόσο εάν το χάσμα μικραίνει στο παρασκήνιο, τότε αυτό εν πολλοίς γίνεται για το Ισλαμικό Κράτος. Ο Πούτιν ήλθε στην εξουσία πολεμώντας τους ισλαμιστές αυτονομιστές στον Καύκασο και έχει ένα λόγο να φοβάται την άνοδο των τζιχαντιστών στη Συρία. Μάλιστα η Elena Suponina, ειδική στα θέματα Μ. Ανατολής με έδρα τη Μόσχα εκτιμά ότι περίπου 1.000 ρωσόφωνοι πολεμούν με το ISIS σήμερα, κάτι που αυξάνει σημαντικά την απειλή για χτυπήματα τους εντός της ρωσικής επικράτειας.

Ο Πούτιν ενδιαφέρεται περισσότερο στην καταπολέμηση του ISIS και τη διατήρηση της επιρροής του στη Μ. Ανατολή απ’ το να ενισχύει απλά έναν αδύναμο σύμμαχο, σύμφωνα με την Soufan Group, μία εταιρεία συμβούλων ασφαλείας που διοικείται από έναν πρώην αξιωματούχο του FBI με εξειδίκευση στα αντιτρομοκρατικά μέτρα.

Η προσέγγιση ΗΠΑ – Ρωσίας μπορεί να βοηθήσει στη διαμόρφωση ενός νέου Οδικού χάρτη για τη Συρία που προσπαθεί να προωθήσει ο ειδικός απεσταλμένος του ΟΗΕ, Staffan de Mistura.

Το σχέδιο, όπως έγραφε η εφημερίδα Al-Hayat με έδρα το Λονδίνο, θα περιλαμβάνειτον περιορισμό του ρόλου του Άσαντ αποκλειστικά και μόνο στο “πρωτόκολο”.

Το Ιράν, ο μοναδικός άλλος σύμμαχος του Άσαντ πέραν της Ρωσίας, θα αναγκαστεί να ακολουθήσει τη γραμμή Πούτιν εάν αυτός “νίψει τα χείρας του” για τον Άσαντ, λέει ο Mustafa Alani, διευθυντής Μελετών Εθνικής Ασφάλειας και Τρομοκρατίας στο Gulf Research Center στο Ντουμπάι. Όπως λέει το Ιράν εξαρτάται απ’ τη διπλωματία του Κρεμλίνου, ιδίως μετά τη συμβολή της Μόσχας στην επίτευξη της συμφωνίας για το πυρηνικό πρόγραμμα που έβγαλε απ’ το περιθώριο την Τεχεράνη.