Ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένει οικονομικές συμφωνίες και μια «εκρηκτική» υποδοχή στην Κίνα. Όταν όμως φθάσει στο Πεκίνο σήμερα το βράδυ για τη Σύνοδο Κορυφής με τον Σι Τζινπίνγκ, θα βρεθεί απέναντι σε έναν πιο ισχυρό και γεωπολιτικά ενισχυμένο κινέζο ηγέτη, τη στιγμή που ο ίδιος πιέζεται από τον πόλεμο με το Ιράν και τις επιπτώσεις του στην παγκόσμια οικονομία.
Η επίσκεψη αποτελεί το πρώτο ταξίδι του Τραμπ στο εξωτερικό μετά την εμπλοκή των ΗΠΑ στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Οι δύο ηγέτες θα συναντηθούν στο Μέγαρο του Λαού, θα παραστούν σε επίσημο δείπνο και θα συνεχίσουν τις συνομιλίες τους σε πρωινό τσάι την επόμενη ημέρα.
Στην ατζέντα βρίσκονται το εμπόριο, οι δασμοί, η Ταϊβάν και φυσικά ο πόλεμος με το Ιράν.
Η Κίνα αποκτά στρατηγικό ρόλο λόγω Ιράν και πετρελαίου
Καθώς ο πόλεμος εισέρχεται στον τρίτο μήνα του, η Κίνα εμφανίζεται να διαθέτει ιδιαίτερη επιρροή ως ο μεγαλύτερος αγοραστής ιρανικού πετρελαίου και στρατηγικός εταίρος της Τεχεράνης.
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, αναγνώρισε αυτή τη δυναμική όταν κάλεσε δημόσια το Πεκίνο να συμβάλει στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, το κλείσιμο των οποίων έχει προκαλέσει το μεγαλύτερο σοκ στην παγκόσμια προσφορά πετρελαίου στη σύγχρονη ιστορία.
Οι ΗΠΑ έχουν ήδη στοχοποιήσει κινεζικά διυλιστήρια και εταιρείες που παρέχουν δορυφορικές εικόνες στο Ιράν, καθώς ο Τραμπ εντείνει την πίεση προς την Τεχεράνη για συμφωνία.
Ωστόσο, η Ουάσιγκτον καλείται να ισορροπήσει τις κινήσεις αυτές απέναντι στο ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί του Πεκίνου: τις σπάνιες γαίες, τις αποκαλούμενες «χρυσές βίδες» της παγκόσμιας βιομηχανίας, τις οποίες η Κίνα χρησιμοποίησε πέρυσι απέναντι στους αμερικανικούς δασμούς.
Σύμφωνα με τον αναλυτή του Eurasia Group και πρώην διπλωμάτη Τζέρεμι Τσαν, ο Σι Τζινπίνγκ εισέρχεται στη σύνοδο με αυτοπεποίθηση, θεωρώντας ότι έχει πλέον κατανοήσει πλήρως τον τρόπο λειτουργίας του Τραμπ.
Όπως σημείωσε, οι ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου στις ΗΠΑ αυξάνουν την πίεση στον Αμερικανό πρόεδρο, καθώς οι υψηλές τιμές καυσίμων απειλούν τον έλεγχο των Ρεπουμπλικανών στο Κογκρέσο.
«Ο Τραμπ χρειάζεται περισσότερα από αυτή τη σύνοδο απ’ ό,τι ο Σι. Και ο Σι το γνωρίζει», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η Ταϊβάν στο επίκεντρο των εντάσεων
Για το Πεκίνο, το βασικό ζήτημα παραμένει η Ταϊβάν, την οποία το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας θεωρεί μέρος της επικράτειάς του, παρότι δεν την έχει κυβερνήσει ποτέ.
Ο Σι είχε προειδοποιήσει τον Τραμπ νωρίτερα φέτος να κινηθεί προσεκτικά στο θέμα των εξοπλισμών προς την Ταϊβάν, μετά το αμερικανικό πακέτο όπλων ύψους 11 δισ. δολαρίων.
Σύμφωνα με τον κοσμήτορα της Σχολής Διεθνών Σπουδών του Πανεπιστημίου της Ναντζίνγκ, Ζου Φενγκ, η Κίνα θα πιέσει τον Τραμπ να αλλάξει τη στάση του απέναντι στην Ταϊβάν, καθώς πρόκειται για το πιο ευαίσθητο και θεμελιώδες ζήτημα των κινεζικών συμφερόντων.
Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι σκοπεύει να συζητήσει με τον Σι τις αμερικανικές πωλήσεις όπλων προς την Ταϊβάν, ενώ ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο επανέλαβε ότι η πολιτική των ΗΠΑ παραμένει αμετάβλητη.
Παρά ταύτα, πρώην Αμερικανοί αξιωματούχοι εκφράζουν φόβους ότι ο Τραμπ ενδέχεται να υιοθετήσει πιο ήπια στάση κατά τη διάρκεια των συνομιλιών.
Σπάνιες γαίες, τεχνολογία και μεγάλες επιχειρήσεις
Στην αποστολή του Τραμπ συμμετέχουν στελέχη από τους τομείς της τεχνολογίας, της χρηματοοικονομικής, της αεροδιαστημικής και της αγροτικής παραγωγής.
Ανάμεσά τους βρίσκονται ο Έλον Μασκ της Tesla και ο διευθύνων σύμβουλος της Nvidia, Τζένσεν Χουανγκ, ο οποίος προστέθηκε την τελευταία στιγμή στην αποστολή.
Ο Τραμπ δήλωσε μέσω social media ότι θα ζητήσει από τον Σι να «ανοίξει» περισσότερο την Κίνα, ώστε οι αμερικανικές επιχειρήσεις να μπορέσουν να επεκτείνουν τις δραστηριότητές τους.
Οι δύο πλευρές αναμένεται να συζητήσουν την παράταση της εμπορικής εκεχειρίας, αγορές αμερικανικών αγροτικών προϊόντων και αεροσκαφών από την Κίνα, αλλά και τη συνεργασία για τη διακίνηση φαιντανύλης.
Η ισορροπία ισχύος που αλλάζει
Παρακολουθήστε τα «τρία B» — δηλαδή τις αγορές αμερικανικής σόγιας (soy bean), βοδινού κρέατος (beef) και αεροσκαφών Boeing από την Κίνα, αναφέρει ο επικεφαλής οικονομολόγος Ασίας της Bloomberg Economics, Τσανγκ Σου. Μαζί αντιστοιχούν περίπου στο 12% των αμερικανικών εξαγωγών προς την Κίνα και ο Τραμπ πιθανότατα επιθυμεί το Πεκίνο να αυξήσει περαιτέρω τις αγορές του. Σε συνδυασμό με τους κινεζικούς περιορισμούς στις εξαγωγές σπάνιων γαιών, αυτό αποτελεί έναν ισχυρό μοχλό πίεσης για τον Σι Τζινπίνγκ.
Το Πεκίνο διαθέτει επίσης εργαλεία πίεσης — συμπεριλαμβανομένων πιο σύνθετων στρατιωτικών κινήσεων και κυρώσεων — σε περίπτωση που οι ΗΠΑ εντείνουν την πίεση γύρω από την Ταϊβάν, σύμφωνα με τον απόστρατο ανώτερο συνταγματάρχη του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού, Ζου Μπο.
Υπογραμμίζοντας τους κινδύνους για το αμερικανικό επιχειρείν, ο διευθύνων σύμβουλος της Micron Technology Inc., Sanjay Mehrotra, αναμένεται να ταξιδέψει αυτή την εβδομάδα με τον Τραμπ στην Κίνα, παρότι η εταιρεία του βρέθηκε αντιμέτωπη με κινεζικές κυρώσεις το 2023.
Ο Σι Τζινπίνγκ έχει ήδη επαναφέρει δύο εμπορικά εργαλεία τον τελευταίο μήνα. Αρχικά, το Πεκίνο μπλόκαρε την εξαγορά της startup τεχνητής νοημοσύνης Manus από τη Meta Platforms Inc. έναντι 2 δισ. δολαρίων, σε μια πρωτοφανή χρήση κανονιστικού μηχανισμού που δημιουργήθηκε το 2020 από την Εθνική Επιτροπή Ανάπτυξης και Μεταρρυθμίσεων της Κίνας.
Λίγες ημέρες αργότερα, η Κίνα διέταξε για πρώτη φορά τις εταιρείες της να αγνοήσουν αμερικανικές κυρώσεις σε επιχειρήσεις που συναλλάσσονται με ιρανικό πετρέλαιο.
Στην αποστολή του Τραμπ θα συμμετέχει και η Ντίνα Πάουελ Μακόρμικ της Meta, γεγονός που υποδηλώνει ότι το συγκεκριμένο ζήτημα ενδέχεται να αποτελέσει μέρος των συνομιλιών.
«Η καθυστερημένη εντολή ακύρωσης της εξαγοράς της Manus από τη Meta δείχνει σε ποιο βαθμό το Πεκίνο θεωρεί ότι πλέον κρατά εκείνο τα ισχυρά χαρτιά», δήλωσε ο Ντέξτερ Ρόμπερτς του Atlantic Council.
Ο ίδιος εκτιμά ότι η Κίνα θα συνδέσει πιο άμεσα την πρόσβαση των ΗΠΑ σε προηγμένα chips με τις εξαγωγές σπάνιων γαιών, αγορά στην οποία το Πεκίνο διαθέτει οικονομική επιρροή ύψους 1,2 τρισ. δολαρίων, σύμφωνα με τη Bloomberg Economics.
Όταν Τραμπ και Σι συναντήθηκαν πριν από έξι μήνες στη Νότια Κορέα για να συμφωνήσουν εμπορική εκεχειρία διάρκειας ενός έτους, οι δασμοί βρίσκονταν στο επίκεντρο. Έκτοτε, όμως, η δυνατότητα του Τραμπ να χρησιμοποιεί δασμούς ως εργαλείο πίεσης περιορίστηκε μετά από απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ, ενώ το αφήγημα οικονομικής ισχύος του υπονομεύθηκε από την άνοδο των τιμών καυσίμων.
Η Κίνα, από την πλευρά της, αντιμετωπίζει επίσης σοβαρές οικονομικές δυσκολίες και παραμένει περιορισμένη από τις αμερικανικές απαγορεύσεις πρόσβασης σε προηγμένα chips, τα οποία είναι κρίσιμα για τον ανταγωνισμό στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης.
Παραμένει επίσης ασαφές πόση επιρροή διαθέτει πραγματικά το Πεκίνο πάνω στο Ιράν ώστε να συμβάλει στον τερματισμό του πολέμου.
Αυτό που γίνεται πάντως ολοένα πιο ξεκάθαρο, καθώς Τραμπ και Σι ετοιμάζονται να ανταλλάξουν χειραψία στο Πεκίνο, είναι ότι η ισορροπία ισχύος ανάμεσα στις δύο υπερδυνάμεις μεταβάλλεται.
«Μπαίνουμε σε μια νέα κανονικότητα», δήλωσε ο ιδρυτής του ερευνητικού οργανισμού Center for China and Globalization στο Πεκίνο, Henry Wang Huiyao. «Αυτό σημαίνει ότι τόσο οι ΗΠΑ όσο και η Κίνα αναγνωρίζουν πλέον πως η Κίνα δεν είναι η ίδια χώρα που ήταν πριν από δέκα χρόνια, όταν ο Τραμπ πραγματοποίησε την πρώτη του επίσκεψη».
Διαβάστε ακόμη
Πλασματικά έτη: Ποιοι κερδίζουν έως 300 ευρώ στη σύνταξη και πότε αξίζει η εξαγορά
KAFEA TERRA: Η στρατηγική μεταμόρφωση πίσω από τον freddo espresso
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα