Ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει το ενδεχόμενο περιορισμένων στρατιωτικών πληγμάτων κατά του Ιράν, με στόχο να αυξήσει την πίεση προς την Τεχεράνη για την υπογραφή νέας πυρηνικής συμφωνίας. Ωστόσο, μια τέτοια κίνηση ενδέχεται να έχει τα αντίθετα αποτελέσματα, πυροδοτώντας έναν νέο αποσταθεροποιητικό κύκλο έντασης στη Μέση Ανατολή.
Το Πεντάγωνο έχει αναπτύξει ισχυρές στρατιωτικές δυνάμεις στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένων δύο αεροπλανοφόρων, μαχητικών αεροσκαφών και αεροσκαφών ανεφοδιασμού, παρέχοντας στον Τραμπ τη δυνατότητα να διατάξει είτε περιορισμένες είτε εκτεταμένες επιχειρήσεις κατά του Ιράν.
Ασαφή μηνύματα για τη νέα συμφωνία
Παρά τη στρατιωτική κινητοποίηση, ο Τραμπ και άλλοι αξιωματούχοι της κυβέρνησής του έχουν διατυπώσει αντικρουόμενες θέσεις σχετικά με το τι ακριβώς επιδιώκουν από μια νέα συμφωνία με την Τεχεράνη. Ειδικοί σε θέματα Ιράν εκτιμούν ότι βομβαρδισμοί εν μέσω διαπραγματεύσεων θα μπορούσαν να εκτροχιάσουν κάθε προσπάθεια συνεννόησης και να προκαλέσουν θανατηφόρο κύκλο αντιποίνων.
Ανώτερος κυβερνητικός αξιωματούχος της περιοχής, που μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας, εκτίμησε ότι η Τεχεράνη πιθανότατα θα αποχωρούσε από τις συνομιλίες σε περίπτωση αμερικανικού πλήγματος.
«Δεν πρόκειται να επιτύχει διπλωματική συμφωνία με τους Ιρανούς αν τους επιτεθεί ξανά», δήλωσε η Μπάρμπαρα Σλάβιν από το Stimson Center στην Ουάσιγκτον. Ακόμη και η απειλή στρατιωτικής δράσης, είπε, «θα τους καταστήσει λιγότερο πρόθυμους να κλείσουν συμφωνία».
Διορία 10-15 ημερών και ερωτήματα για το αποτέλεσμα
Ο Τραμπ έχει θέσει διορία 10 έως 15 ημερών, ωστόσο παραμένει ασαφές τι θα μπορούσε να επιτύχει ένας νέος γύρος αεροπορικών επιδρομών. Τον Ιούνιο, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έπληξαν εκτενώς πυρηνικές εγκαταστάσεις και αντιαεροπορικά συστήματα του Ιράν, με τον πρόεδρο να δηλώνει τότε ότι «βασικές εγκαταστάσεις εμπλουτισμού έχουν πλήρως και ολοκληρωτικά καταστραφεί».
Ενδεχόμενη στόχευση ιρανικών βαλλιστικών πυραύλων εγκυμονεί τον κίνδυνο άμεσης εκτόξευσής τους κατά αμερικανικών ή συμμαχικών στόχων πριν καταστραφούν.
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, έχει επανειλημμένα πιέσει για αμερικανικά πλήγματα κατά του Ιράν και πρόσφατα μετέβη στην Ουάσιγκτον, ζητώντας αυστηρότερες απαιτήσεις στις συνομιλίες Λευκού Οίκου–Τεχεράνης.
Σε ερώτηση για το μήνυμά του προς τον ιρανικό λαό, ο Τραμπ απάντησε: «Πρέπει να διαπραγματευτούν μια δίκαιη συμφωνία. Πρέπει να διαπραγματευτούν».
Ο ειδικός απεσταλμένος για τη Μέση Ανατολή, Στιβ Γουίτκοφ, δήλωσε στο Fox News ότι ο «μηδενικός εμπλουτισμός» αποτελεί αδιαπραγμάτευτη προϋπόθεση για οποιαδήποτε συμφωνία. «Και πρέπει να πάρουμε πίσω το υλικό», ανέφερε, υποστηρίζοντας ότι το Ιράν βρίσκεται «πιθανώς μία εβδομάδα μακριά από υλικό κατάλληλο για βιομηχανικής κλίμακας κατασκευή βόμβας».
Πρόσθεσε ότι ο Τραμπ απορεί γιατί η Τεχεράνη δεν έχει υποχωρήσει υπό το βάρος της αμερικανικής στρατιωτικής ισχύος.
Κίνδυνος παρατεταμένης σύγκρουσης
Αν και ο Τραμπ έχει δείξει προτίμηση σε σύντομες στρατιωτικές επιχειρήσεις — όπως σε Υεμένη, Συρία και Νιγηρία, καθώς και στην επιχείρηση σύλληψης του Νικολάς Μαδούρο στη Βενεζουέλα — ένα πλήγμα στο Ιράν θα μπορούσε να οδηγήσει σε παρατεταμένη εμπλοκή.
Η Μπέκα Βάσερ από το Bloomberg Economics σημείωσε ότι οι περιορισμένες αεροπορικές και πυραυλικές επιθέσεις είναι ελκυστικές πολιτικά, αλλά συχνά εξελίσσονται σε «μακροχρόνιες και δαπανηρές επιχειρήσεις».
Αντικρουόμενα μηνύματα από την Ουάσιγκτον
Η μεταβαλλόμενη αμερικανική ρητορική καθιστά δύσκολη την ερμηνεία των προθέσεων. Οι αρχικές απειλές Τραμπ συνδέονταν με τις διαδηλώσεις στο Ιράν τον Δεκέμβριο και Ιανουάριο, οι οποίες καταπνίγηκαν βίαια.
Ο Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο έχει ζητήσει να περιληφθούν στη συμφωνία παραχωρήσεις για το βαλλιστικό πρόγραμμα, τη στήριξη σε ένοπλες οργανώσεις όπως οι Χούθι και τη μεταχείριση διαδηλωτών, με την Τεχεράνη να απορρίπτει τη διεύρυνση της ατζέντας.
Ο Τραμπ φαίνεται πλέον να επιδιώκει μια περιορισμένη πυρηνική συμφωνία, παρότι κατά την πρώτη του θητεία είχε αποχωρήσει από τη συμφωνία του 2015 της κυβέρνησης Ομπάμα, γεγονός που μειώνει την πιθανότητα ουσιαστικών ιρανικών παραχωρήσεων.
Οι έμμεσες διαπραγματεύσεις επικεντρώνονται σε τεχνικές πτυχές του πυρηνικού προγράμματος, όπως ο αριθμός και το επίπεδο εμπλουτισμού ουρανίου. Σύμφωνα με ιρανικά μέσα, οι ΗΠΑ φέρονται να έχουν αποδεχθεί ως «κόκκινη γραμμή» τη συνέχιση εμπλουτισμού.
Επίδειξη ισχύος ή προάγγελος πλήγματος;
Παραμένει ασαφές αν ο Τραμπ θα διατάξει πράγματι πλήγματα ή αν η συγκέντρωση δυνάμεων λειτουργεί ως διαπραγματευτικό εργαλείο. Η δημόσια ανάπτυξη στρατιωτικών μέσων, με ενεργοποιημένους πομποδέκτες στα αεροσκάφη, εκτιμάται ως σκόπιμο μήνυμα αποτροπής.
Ένα προληπτικό πλήγμα θα μπορούσε να στοχεύσει ιρανικές πυραυλικές συστοιχίες, μειώνοντας τον κίνδυνο για αμάχους.
Παρά την αποδυνάμωση του Ιράν από προηγούμενα πλήγματα και την εσωτερική αναταραχή, η χώρα διατηρεί δυνατότητα αντιποίνων, μέσω βαλλιστικών πυραύλων μικρού και μεσαίου βεληνεκούς ή μέσω περιφερειακών συμμάχων της.
«Αυτή τη στιγμή προσπαθούν να κερδίσουν χρόνο», δήλωσε ο Ντένις Ρος, πρώην απεσταλμένος του Προέδρου Μπιλ Κλίντον. «Οι Ιρανοί σηματοδοτούν ότι θα υπάρξει μακρύς πόλεμος, γνωρίζοντας ότι ο Τραμπ δεν θέλει έναν τέτοιο πόλεμο. Καμία πλευρά δεν θέλει σύγκρουση».
Διαβάστε ακόμη
Μετά την Ύδρα, άρωμα Χόλιγουντ και στην Πάρο (pic)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.