Ο Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ ανακοίνωσε ότι σχεδιάζει να παραχωρήσει στους δημάρχους του Ηνωμένου Βασιλείου μερίδιο από τα έσοδα του φόρου εισοδήματος που παράγονται στις περιοχές τους, στο πλαίσιο της προσπάθειάς του να μεταφέρει μεγαλύτερο μέρος της πολιτικής και οικονομικής εξουσίας μακριά από το Γουάιτχολ.
Ο Μπέρναμ, ο οποίος διαδέχθηκε τον Κιρ Στάρμερ στην πρωθυπουργία την προηγούμενη εβδομάδα, έχει θέσει την αποκέντρωση στην κορυφή της πολιτικής του ατζέντας. Όπως υποστηρίζει, η παραχώρηση περισσότερων φορολογικών πόρων στις τοπικές αρχές θα δημιουργήσει ισχυρότερα κίνητρα για την ανάπτυξη των περιφερειακών οικονομιών και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.
Οι πλήρεις λεπτομέρειες του σχεδίου, ωστόσο, δεν αναμένεται να παρουσιαστούν πριν από τον φθινοπωρινό προϋπολογισμό.
«Οι φόροι θα παραμένουν στις τοπικές κοινωνίες»
«Με βάση τα σχέδιά μας, μεγαλύτερο μέρος των φόρων που συγκεντρώνονται σε μια κοινότητα θα παραμένει σε αυτή την κοινότητα», δήλωσε ο Μπέρναμ.
Όπως πρόσθεσε, οι τοπικοί ηγέτες θα αποκτήσουν σταδιακά τις εξουσίες και τους οικονομικούς πόρους που χρειάζονται για να βελτιώσουν τις δημόσιες συγκοινωνίες, να κατασκευάσουν κατοικίες και να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας.
Η κυβέρνηση διευκρίνισε, πάντως, ότι οι νέες αρμοδιότητες δεν θα επιτρέπουν στους δημάρχους να μοιράζουν κατά βούληση επιστροφές φόρων στους κατοίκους των περιοχών τους.
Η πρόταση Χούτσεν για επιστροφές φόρων
Ο Συντηρητικός δήμαρχος της περιοχής Τις Βάλεϊ, Μπεν Χούτσεν, είχε δηλώσει ότι θα επιδίωκε να αξιοποιήσει τις νέες εξουσίες ώστε να καταστήσει την περιοχή του πιο ελκυστική για κατοίκους και επιχειρήσεις.
Όπως ανέφερε, θα ήθελε να δημιουργήσει ένα νέο πρόγραμμα επιστροφής φόρων, μέσω του οποίου μέρος των χρημάτων θα επέστρεφε απευθείας στις τσέπες των πολιτών.
Η πρώτη υπουργός Επικρατείας και καγκελάριος του Δουκάτου του Λάνκαστερ, Λουίζ Χέιγκ, ξεκαθάρισε ότι είναι μάλλον απίθανο να επιτραπεί στους δημάρχους μια τέτοια πρωτοβουλία χωρίς προηγούμενη έγκριση από τις κεντρικές φορολογικές αρχές.
«Δεν είναι αυτός ο τρόπος με τον οποίο προορίζονται να χρησιμοποιηθούν αυτές οι εξουσίες και οι πόροι», δήλωσε. Όπως εξήγησε, η κυβέρνηση αναμένει ότι τα χρήματα θα επενδύονται σε δημόσιες υπηρεσίες και αναπτυξιακά έργα που θα ωφελούν το σύνολο της τοπικής κοινωνίας.
Συνέχεια της πολιτικής της Ρέιτσελ Ριβς
Το σχέδιο του Μπέρναμ αποτελεί συνέχεια πρωτοβουλίας που είχε ήδη ανακοινώσει η πρώην υπουργός Οικονομικών, Ρέιτσελ Ριβς.
Η Ριβς είχε ζητήσει από τα στελέχη του υπουργείου Οικονομικών να καταρτίσουν έναν οδικό χάρτη για τη δημοσιονομική αποκέντρωση, ο οποίος θα περιλάμβανε και την παραχώρηση μέρους του φόρου εισοδήματος στις περιφέρειες.
Η ίδια σχεδίαζε να παρουσιάσει τις σχετικές προτάσεις το φθινόπωρο, πριν από την αλλαγή στην ηγεσία της κυβέρνησης.
Ο ρόλος του «Νο 10 του Βορρά»
Ο συντονισμός της νέας πολιτικής θα γίνεται από το «Νο 10 του Βορρά», το νέο παράρτημα της Ντάουνινγκ Στριτ που δημιούργησε ο Μπέρναμ στο Μάντσεστερ.
Η νέα δομή συμβολίζει την πρόθεση του πρωθυπουργού να περιορίσει τη συγκέντρωση της εξουσίας στο Γουέστμινστερ και να μεταφέρει περισσότερες αποφάσεις στις περιφέρειες.
Η κυβερνητική ανακοίνωση δεν διευκρίνισε ποιο ποσοστό των εσόδων από τον φόρο εισοδήματος θα παραμένει στους δημάρχους. Επίσης, δεν έγινε σαφές εάν όλες οι περιφέρειες θα λαμβάνουν το ίδιο ποσοστό ή εάν θα προβλέπεται μεγαλύτερη ενίσχυση για τις φτωχότερες περιοχές, όπου τα τοπικά φορολογικά έσοδα είναι χαμηλότερα.
Δεν ανακοινώθηκε, επίσης, συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την πλήρη εφαρμογή του μέτρου.
Περισσότερα έσοδα από τους φόρους επιχειρήσεων
Από την επόμενη άνοιξη, οι δήμαρχοι αναμένεται να αρχίσουν να διατηρούν μεγαλύτερο ποσοστό από τους λεγόμενους business rates, δηλαδή τους φόρους που επιβάλλονται στα εμπορικά και επαγγελματικά ακίνητα.
Ο Μπεν Χούτσεν, παρότι υποστηρίζει την ενίσχυση της δημοσιονομικής αποκέντρωσης, επέκρινε την έλλειψη συγκεκριμένων λεπτομερειών στην ανακοίνωση του Μπέρναμ.
Όπως δήλωσε, η διακυβέρνηση μέσω διαρκών διαβουλεύσεων δεν μπορεί να εξασφαλίσει την ταχύτητα των αλλαγών που ζητούν οι πολίτες. Πρόσθεσε ότι η δημοσιονομική αποκέντρωση πρέπει να βρίσκεται στο επίκεντρο των σχεδίων για την ενίσχυση περιοχών όπως το Τίσαϊντ, αλλά χαρακτήρισε απογοητευτικό το γεγονός ότι οι δήμαρχοι θα πρέπει να περιμένουν μήνες για τις τελικές αποφάσεις.
Φόβοι για διεύρυνση των περιφερειακών ανισοτήτων
Το Συντηρητικό Κόμμα προειδοποίησε ότι το σχέδιο ενδέχεται να ενισχύσει περαιτέρω τις περιφερειακές ανισότητες.
Ο εκπρόσωπος των Συντηρητικών για θέματα Οικονομικών, Μελ Στράιντ, υποστήριξε ότι, εάν οι περιοχές με ισχυρότερη ανάπτυξη καταλήξουν να λαμβάνουν και περισσότερη χρηματοδότηση, τότε μπορεί να χάσουν πόρους ακριβώς οι περιφέρειες που αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες οικονομικές δυσκολίες.
Όπως σημείωσε, μια τέτοια εξέλιξη θα ήταν αντίθετη με τον διακηρυγμένο στόχο του Μπέρναμ για περιορισμό των ανισοτήτων.
Μία από τις πιο συγκεντρωτικές οικονομίες
Το Ηνωμένο Βασίλειο συγκαταλέγεται στις πιο δημοσιονομικά συγκεντρωτικές χώρες στον κόσμο. Μόλις το 5% των φορολογικών εσόδων και περίπου το 20% των αποφάσεων για τις δημόσιες δαπάνες ελέγχονται σε τοπικό επίπεδο.
Ο Μπέρναμ έχει δεσμευθεί ότι θα τερματίσει την πολιτική κουλτούρα που δίνει πάντα προτεραιότητα στο Γουάιτχολ.
Κατά τη θητεία του ως δήμαρχος του Ευρύτερου Μάντσεστερ, η οποία ολοκληρώθηκε τον προηγούμενο μήνα με την επιστροφή του στη Βουλή των Κοινοτήτων, είχε επανειλημμένα συγκρουστεί με την κεντρική κυβέρνηση για αποφάσεις που αφορούσαν τις δημόσιες δαπάνες.
«Οι τοπικές κοινωνίες γνωρίζουν καλύτερα»
Ο νέος υπουργός Οικονομικών, Τζον Χίλι, ο οποίος διαδέχθηκε τη Ρέιτσελ Ριβς, δήλωσε ότι οι άνθρωποι που γνωρίζουν καλύτερα ποιες δεξιότητες χρειάζονται οι επιχειρήσεις, ποιες συγκοινωνιακές υποδομές απαιτούνται και πού μπορούν οι επενδύσεις να έχουν το μεγαλύτερο αποτέλεσμα είναι εκείνοι που ζουν στις ίδιες τις περιοχές.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η μεταρρύθμιση του φόρου εισοδήματος θα εξασφαλίσει ότι οι τοπικές κοινωνίες θα επωφελούνται άμεσα όταν οι οικονομίες τους αναπτύσσονται.
Θα παραμείνει ο μηχανισμός εξισορρόπησης
Με βάση το σημερινό σύστημα, ο φόρος εισοδήματος εισπράττεται από το υπουργείο Οικονομικών και στη συνέχεια μέρος των χρημάτων επιστρέφει στις τοπικές αρχές μέσω επιχορηγήσεων που κατανέμονται κεντρικά.
Η κυβέρνηση διευκρίνισε ότι το νέο σχέδιο θα εξακολουθήσει να περιλαμβάνει έναν μηχανισμό δημοσιονομικής εξισορρόπησης, ώστε η χρηματοδότηση των περιφερειών να παραμένει δίκαιη και να βασίζεται στις πραγματικές τοπικές ανάγκες και όχι αποκλειστικά στο ύψος των φόρων που συγκεντρώνονται σε κάθε περιοχή.
Παράλληλα με τη δημοσιονομική αποκέντρωση, η προηγούμενη κυβέρνηση είχε ανακοινώσει και σχέδια που θα επιτρέπουν στους δημάρχους να επιβάλλουν τουριστικό φόρο. Η σχετική διαβούλευση ολοκληρώθηκε τον Φεβρουάριο και η νομοθετική ρύθμιση αναμένεται να παρουσιαστεί το φθινόπωρο.
Οι τοπικές αρχές στην Αγγλία ελέγχουν ήδη ορισμένες πηγές τοπικών εσόδων, όπως ο δημοτικός φόρος και μέρος των φόρων που επιβάλλονται στα επαγγελματικά ακίνητα.
Διαβάστε ακόμη
Από το κελί στη σουίτα: Πρώην μοναστήρια γίνονται μπουτίκ ξενοδοχεία
Ενοίκια: Τέλος στις πληρωμές με μετρητά από 1η Οκτώβρη
Τα σουπερμάρκετ έγιναν τουριστικά αξιοθέατα για τους ταξιδιώτες
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ