Η αμερικανική χρηματιστηριακή αγορά βρίσκεται σήμερα στο επίκεντρο μιας έντονης αντιπαράθεσης μεταξύ δύο στρατοπέδων επενδυτών. Οι «ταύροι» (bulls) βλέπουν μπροστά τους μια νέα εποχή ανάπτυξης, την οποία τροφοδοτούν η τεχνολογία, η τεχνητή νοημοσύνη και η εξαιρετική κερδοφορία μεγάλων επιχειρήσεων.
Στην αντίπερα όχθη, σύμφωνα με το Bloomberg, οι «αρκούδες» (bears) προειδοποιούν ότι η αγορά έχει παρασυρθεί από υπερβολική αισιοδοξία και ότι η άνοδος των αποτιμήσεων θυμίζει φαινόμενα φούσκας.
Η πραγματικότητα, ωστόσο, πιθανότατα βρίσκεται ανάμεσα στα δύο άκρα. Το πιο πιθανό σενάριο δεν είναι ούτε μια περίοδος ανεξέλεγκτων κερδών ούτε μια επικείμενη κατάρρευση, αλλά μια φυσιολογική διόρθωση μετά από μια παρατεταμένη περίοδο ισχυρών επιδόσεων.
Οι δύο διαφορετικές αναγνώσεις της αγοράς
Η διαφωνία μεταξύ των δύο πλευρών αποτυπώνεται κυρίως στον τρόπο με τον οποίο αξιολογούν τις αποτιμήσεις των μετοχών.
Οι αισιόδοξοι επενδυτές εστιάζουν στη δυναμική των εταιρικών κερδών. Ο S&P 500 έχει καταγράψει σημαντική αύξηση κερδοφορίας και οι προβλέψεις για τις μεγάλες αμερικανικές επιχειρήσεις παραμένουν ισχυρές. Με βάση τις εκτιμήσεις των επόμενων 12 μηνών, ο δείκτης τιμής προς κέρδη κινείται σε επίπεδα που δεν θεωρούνται ακραία από τους υποστηρικτές της ανόδου.
Αντίθετα, οι πιο επιφυλακτικοί επενδυτές χρησιμοποιούν διαφορετικά εργαλεία αξιολόγησης. Εξετάζουν τις αποτιμήσεις σε μεγαλύτερο ιστορικό βάθος, συγκρίνοντας τις σημερινές τιμές με τον μέσο όρο των κερδών πολλών ετών, προσαρμοσμένο στον πληθωρισμό.
Αυτή η προσέγγιση δημιουργεί μια πολύ πιο απαισιόδοξη εικόνα, καθώς δείχνει ότι οι μετοχές εμφανίζονται ακριβότερες σε σχέση με το ιστορικό τους.
Η άνοδος των κερδών δεν μπορεί να συνεχιστεί για πάντα
Η βασική αιτία της αισιοδοξίας είναι η εντυπωσιακή πορεία των εταιρικών αποτελεσμάτων. Τα κέρδη των μεγάλων αμερικανικών επιχειρήσεων αυξήθηκαν πολύ ταχύτερα από τον ιστορικό μέσο όρο, ενισχυμένα από την υψηλή ζήτηση για τεχνολογικές υπηρεσίες, την παραγωγικότητα και τις επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη.
Ωστόσο, η ιστορία των αγορών δείχνει ότι περίοδοι εξαιρετικά υψηλής ανάπτυξης των κερδών συνήθως δεν διαρκούν επ’ αόριστον.
Ο S&P 500 έχει καταγράψει στο παρελθόν αρκετές περιόδους διψήφιας αύξησης κερδών. Στις περισσότερες περιπτώσεις, μετά από ένα ισχυρό ανοδικό σερί ακολούθησε επιβράδυνση. Αυτό δεν σήμαινε απαραίτητα κρίση, αλλά επιστροφή σε πιο φυσιολογικούς ρυθμούς.
Η τρέχουσα περίοδος ισχυρής ανάπτυξης έχει ήδη διαρκέσει περισσότερο από τον μέσο όρο αντίστοιχων κύκλων του παρελθόντος, γεγονός που αυξάνει τις πιθανότητες μιας προσωρινής υποχώρησης.
Η διόρθωση δεν σημαίνει απαραίτητα κατάρρευση
Μια επιβράδυνση των κερδών συνήθως επηρεάζει και τις τιμές των μετοχών, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε πτώση οδηγεί σε χρηματιστηριακή κρίση.
Στις περισσότερες ιστορικές περιπτώσεις, οι διορθώσεις που συνδέθηκαν με κύκλους υποχώρησης της κερδοφορίας ήταν περιορισμένες και προσωρινές. Οι μεγάλες καταρρεύσεις της αγοράς συνδέθηκαν κυρίως με σοβαρές οικονομικές αναταράξεις, όπως η χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 ή μεγάλες ενεργειακές κρίσεις.
Η σημερινή εικόνα διαφέρει. Παρά το γεγονός ότι οι αποτιμήσεις είναι αυξημένες, η αγορά στηρίζεται σε επιχειρήσεις με ισχυρή κερδοφορία, σημαντική καινοτομία και παγκόσμια παρουσία.
Η συζήτηση για πιθανή φούσκα τεχνητής νοημοσύνης παραμένει έντονη, όμως η σύγκριση με την εποχή των dot-com δεν είναι απόλυτη. Οι εταιρείες που οδηγούν σήμερα την άνοδο διαθέτουν πραγματικά έσοδα, κέρδη και επιχειρηματικά μοντέλα.
Η αγορά συχνά προειδοποιεί πριν από τα οικονομικά στοιχεία
Ένα από τα πιο σημαντικά χαρακτηριστικά των χρηματιστηρίων είναι ότι συχνά προεξοφλούν τις εξελίξεις. Οι τιμές των μετοχών μπορούν να υποχωρήσουν πριν εμφανιστεί η επιβράδυνση στα οικονομικά αποτελέσματα ή να ανακάμψουν πριν ολοκληρωθεί μια περίοδος αδυναμίας.
Για τον λόγο αυτό, οι επενδυτές δεν μπορούν να βασίζονται μόνο στα στοιχεία που έχουν ήδη δημοσιευτεί. Η αγορά επιχειρεί να αποτιμήσει το μέλλον.
Η πρόσφατη υποχώρηση του S&P 500 δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη αλλαγής τάσης. Μικρές διορθώσεις είναι συνηθισμένες, ενώ η εποχικότητα του Σεπτεμβρίου συχνά συνδέεται με αυξημένη μεταβλητότητα.
Το πιθανότερο σενάριο για την επόμενη περίοδο
Η ιστορική εμπειρία δείχνει ότι οι κύκλοι μεγάλης αύξησης κερδών κάποια στιγμή επιβραδύνονται. Αυτό όμως δεν οδηγεί αναγκαστικά σε μεγάλη κρίση.
Η αμερικανική αγορά μπορεί να περάσει από μια περίοδο προσαρμογής, όπου οι προσδοκίες των επενδυτών θα γίνουν πιο ρεαλιστικές και οι αποτιμήσεις θα επανέλθουν σε πιο ισορροπημένα επίπεδα.
Οι ταύροι πιθανότατα θα χρειαστεί να αποδεχθούν ότι η εκρηκτική ανάπτυξη δεν μπορεί να συνεχιστεί για πάντα. Οι αρκούδες, από την άλλη, ίσως χρειαστεί να περιμένουν περισσότερο για μια μεγάλη ανατροπή.
Η ιστορία των αγορών, σύμφωνα πάντα με το Bloomberg δείχνει ότι η πιο συνηθισμένη εξέλιξη μετά από μια περίοδο υπερβολικής αισιοδοξίας δεν είναι η κατάρρευση, αλλά μια υγιής διόρθωση που επιτρέπει στον επόμενο κύκλο ανάπτυξης να διαμορφωθεί.
Διαβάστε ακόμη
Πότε συμφέρουν οι 72 δόσεις και πότε ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός (πίνακας)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ