Ανησυχούν οι αγορές από τις εξελίξεις για το χρέος στις ΗΠΑ – Τα “εφιαλτικά” σενάρια από μια στάση πληρωμών

(upd)

Το εφιαλτικό σενάριο μίας στάσης πληρωμών από τη μεγαλύτερη οικονoμία του κόσμου γίνεται όλο και πιο ορατό, καθώς η κρίσιμη ημερομηνία της 17ης Οκτωβρίου πλησιάζει, χωρίς η κυβέρνηση Ομπάμα να έχει βρει ακόμα με τους Ρεπουμπλικανούς τη χρυσή τομή για το θέμα της αύξησης του ορίου χρέους. Μετά από 8 ημέρες λουκέτου ο John Boehner δήλωσε σήμερα πρόθυμος να διαπραγματευτεί θέματα του προϋπολογισμού με τον πρόεδρο Ομπάμα χωρίς όρους. “Δεν έχουμε κόκκινες γραμμές”, τόνισε, ο Ρεπουμπλικάνος βουλευτής του Οχάιο μιλώντας σε δημοσιογράφους, όπως μεταδίδει το CNBC.

Λίγο αργότερα όμως, ο πρόεδρος των ΗΠΑ επανέλαβε την πάγια θέση του ότι δεν διαπραγματεύεται με τους Ρεπουμπλικανούς του Κογκρέσου ούτε για περικοπές στον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό ούτε για την αύξηση του ορίου στο ομοσπονδιακό ύψος δανεισμού.

Ενδεικτικό είναι το σχόλιο του Λευκού Οίκου, που ανέφερε ότι  «θα συζήτησουμε για το χρέος δανεισμού αφού έχει αρθεί το λουκέτο στο Δημόσιο».

Οι ηγέτες των Ρεπουμπλικάνων στη Βουλή των Αντιπροσώπων παρουσίασαν σήμερα πρόταση για τη δημιουργία 20μελούς, δικομματικής επιτροπής, αρμόδιας να κάνει προτάσεις για την αύξηση του ορίου του ομοσπονδιακού χρέους.

Σύμφωνα με την πρόταση η Βουλή των Αντιπροσώπων θα ορίσει 10 μέλη στην επιτροπή και η Γερουσία τα υπόλοιπα 10.

Ανώτερο στέλεχος των Δημοκρατικών στη Γερουσία απέρριψε την πρόταση των Ρεπουμπλικάνων για τη συγκεκριμένη επιτροπή.

«Συνεχίζουν να εφευρίσκουν τεχνάσματα. Έχουμε δοκιμάσει τη δημιουργία τέτοιας επιτροπής και στο παρελθόν και έχει αποτύχει», δήλωσε ο γερουσιαστής Charles Schumer.

Και το 2011, τα δύο μεγάλα αμερικανικά κόμματα δεν είχαν καταφέρει να συμφωνήσουν στο θέμα του ορίου, ωστόσο την τελευταία κυριολεκτικά στιγμή βρέθηκε λύση και αποφεύχθηκε το αδιέξοδο.

Η αθέτηση πληρωμών (default) είναι ένα άγνωστο φαινόμενο για την αμερικανική οικονομία εδώ και τρεις αιώνες περίπου και συγκεκριμένα από το 1790. Αν και πολλοί αναλυτές καθησυχάζουν για τους κινδύνους που συνεπάγεται μία στάση πληρωμών από τις ΗΠΑ, την πλέον φερέγγυα χώρα του κόσμου, η πραγματικότητα είναι ότι η κρίση που θα ξεσπάσει, θα ξεπεράσει ακόμα και τη θύελλα που σκόρπισε στις αγορές η κατάρρευση της Lehman Brothers το 2008.

Στη δίνη της κρίσης θα βρεθούν οι μετοχές και τα κρατικά ομόλογα, ενώ από την αναταραχή δεν θα γλιτώσουν ούτε τα νομίσματα και κυρίως το αμερικανικό δολάριο. Αναστάτωση αναμένεται να επικρατήσει και στις αγορές εμπορευμάτων. Οι τιμές του πετρελαίου ενδέχεται να πάρουν την ανηφόρα, ενώ ο χρυσός ίσως κερδίσει και πάλι τη λάμψη του, σκαρφαλώνοντας σε υψηλότερα επίπεδα.

Πως αντιδρούν οι αγορές

Νευρικότητα και νέες απώλειες στη Wall Street σήμερα ενώ χθες ο  ο δείκτης – βαρόμετρο της αμερικανικής χρηματιστηριακής αγοράς, ο S&P 500, έκλεισε σε χαμηλό 4 εβδομάδων. Μεγάλες απώλειες και για τον τεχνολογικό δείκτη Nasdaq που χάνει άνω του 1,7% στις 3.705 μονάδες, ενώ ο Dow συνεχίζεται να απομακρύνεται από το ψυχολογικό όριο των 15.000 μονάδων. 

Απώλειες κατέγραψαν και οι ευρωπαϊκές αγορές, καθώς οι επενδυτές παρακολουθούν με ανησυχία τις εξελίξεις.

Εντωμεταξύ η οικονομική εμπιστοσύνη στις ΗΠΑ υποχώρησε ακόμα περισσότερο την περασμένη εβδομάδα φθάνοντας στα επίπεδα μετά την κατάρρευση της Lehman Brothers στις 15 Σεπτεμβρίου 2008 .

Πάντως, ο δείκτης CBOE volatility, γνωστός και ως ο δείκτης φόβου, δεν έχει φθάσει ακόμα στα υψηλά των 20 μονάδων και παραμένει ακόμη χαμηλότερα από τα επίπεδα του Ιουνίου, όταν οι συζητήσεις για το “ταπερινγ” της Fed είχαν προκαλέσει ισχυρές απώλειες στις αγορές.

Οι κρίσιμες ημερομηνίες

Αν και στην κοινή γνώμη έχει επικρατήσει η άποψη ότι η ημερομηνία-κλειδί είναι η 17η Οκτωβρίου, η ουσία είναι ότι το κρίσιμο διάστημα είναι αργότερα και ειδικότερα από τις 22 Οκτωβρίου ώς την 1η Νοεμβρίου. Αυτό συμβαίνει γιατί στις 17 Νοεμβρίου, το κράτος θα έχει στην άκρη 30 δισ. δολάρια και βεβαίως τα έσοδα που συγκεντρώνει κάθε ημέρα από τη φορολογία. Δηλαδή, θα έχει περιθώριο 2 εβδομάδων μέχρι να ξεμείνει από ρευστό.

Το ύψος των αμερικανικών κρατικών ομολόγων που είναι σε κυκλοφορία στις αγορές, ανέρχεται στα 12 τρισ. δολάρια ή 23 φορές περισσότερο από τα 517 δισ. δολάρια που είχε η Lehman, όταν «έσκασε» στις 15 Σεπτεμβρίου 2008. Η Fed κατέχει 2,1 τρισ. δολάρια, η Κίνα 1,28 και η Ιαπωνία 1,14 τρισ. δολάρια.

Ακόμα και αν  η αμερικανική κυβέρνηση ανασχεδιάσει τις ημερομηνίες πληρωμών των κουπονιών των ομολόγων, και πάλι εκτιμάται ότι την 1η Νοεμβρίου δεν θα έχει τα απαραίτητα κεφάλαια ώστε να διευθετήσει όλες τις πληρωμές. Μόνο τη συγκεκριμένη ημέρα θα πρέπει να πληρώσει 55 δισ. δολάρια για το πρόγραμμα Medicare, τις συντάξεις και τους μισθούς στρατιωτικών.

Μία ριζοσπαστική λύση που προτείνουν οι αναλυτές είναι ο Αμερικανός πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα να αγνοήσει το θέμα του ορίου χρέους, κάτι όμως που θα έχει και συνταγματικές επιπλοκές.

Πόσο κοστίζει το shutdown

Το μερικό κλείσιμο της αμερικανικής κυβέρνησης είχε ως αποτέλεσμα να κλείσουν και οι πύλες αξιοθέατων, όπως το Grand Canyon ή ο ποταμός Colorado με συνέπεια δεκάδες μεγάλες και μικρές επιχειρήσεις να χάνουν κάθε μέρα έσοδα χιλιάδων δολαρίων. Αυτή είναι και η εικόνα σε μικρογραφία της κατάστασης που αντιμετωπίζει εν γένει η μεγαλύτερη οικονομία παγκοσμίως, την ώρα που το “λουκέτο” της κυβέρνησης διανύει ήδη την όγδοη ημέρα.

Μιλώντας με αριθμούς, το δημοσιονομικό αδιέξοδο που αντιμετωπίζουν οι ΗΠΑ κόστισε 1,6 δισ. δολάρια την περασμένη εβδομάδα από την παραγωγή, σύμφωνα με την εταιρεία ερευνών διεθνών αγορών IHS.  Εκτιμάται δε ότι οι απώλειες για την οικονομία  των 15,7 τρισ. δολαρίων θα ανέρχονται σε 160 εκατ. δολάρια κάθε εργάσιμη ημέρα.