Γιατί η Αθήνα έχει το φθηνότερο Big Mac

Η τιμή του, με βάση τις νέες μεθόδους, αποτελεί ένδειξη της επιτυχίας ή μη της δημοσιονομικής προσαρμογής– Γιατί η μείωση των τιμών δεν κάνει καλό στην Ελλάδα

Όταν οι κλασικοί οικονομικοί δείκτες αποτυγχάνουν να αποτυπώσουν την πραγματικότητα για την πορεία μίας οικονομίας, τότε έρχεται ένα burger να δώσει τη λύση. Μπορεί να ακούγεται σουρεάλ, ωστόσο, η μέθοδος του «burgernomics» έχει αποδειχθεί αρκετά έγκυρη.

Τι είναι τα burgernomics; Αποτελούν μια έγκυρη προσέγγιση σχετικά με το ποιο νόμισμα πρόκειται να ανατιμηθεί και ποιο να υποτιμηθεί! Το Big Mac είναι προϊόν της αλυσίδας Mac Donald’s, η τιμή του οποίου έχει οριστεί ως μέτρο σύγκρισης των ισοτιμιών παγκοσμίως.

Δηλαδή, συγκρίνεται η τιμή του συγκεκριμένου αγαθού, το οποίο παρασκευάζεται κατά τον ίδιο τρόπο και πωλείται σε 120 χώρες. Μάλιστα, η τιμή του αποτελεί ένδειξη της επιτυχίας ή μη της δημοσιονομικής προσαρμογής των χωρών της Ευρωζώνης. Η τιμή του Big Mac στις ΗΠΑ, δηλαδή, συγκρίνεται με την τιμή πώλησης σε κάποια άλλη χώρα και οι μελετητές εξετάζουν αν ένα νόμισμα μιας χώρας είναι υπερτιμημένο ή υποτιμημένο έναντι του δολαρίου, με βάση την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών. Σημειώνεται ότι από τον Ιούλιο του 2011, ο Economist συλλέγει τιμές των «Big Macs» σε χώρες της ζώνης του Ευρώ.

Τι δείχνουν για την Ελλάδα τα burgers

Ιδού ένα καλό νέο για την Ελλάδα. Το φθηνότερο Big Mac στην ευρωζώνη μπορεί να το αγοράσει κάποιος στην Αθήνα! Ωστόσο, τον Ιούλιο του 2011 το φθηνότερο Big Mac ήταν στην Εσθονία έναντι 2,2 ευρώ, όταν την ίδια περίοδο στην χώρα μας στοίχιζε 3,4 €. Σήμερα στην Εσθονία το Big Mac έχει 2,7€. Η τιμή του στην Ελλάδα μειώθηκε δραματικά από τα 3,3 ευρώ στα 2,6 ευρώ, το χρονικό διάστημα Ιανουάριος 2013 με Ιούνιο 2013.

Αυτό σημαίνει ότι η εσωτερική μείωση των τιμών για την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών προϊόντων επετεύχθη, καθώς η επικρατούσα άποψη, προκειμένου η Ευρωζώνη να μπορέσει να επανέλθει σε μακροοικονομική ισορροπία είναι να πραγματοποιηθεί διαρθρωτική αναπροσαρμογή στις οικονομίες με τρόπο, ώστε να μπορέσει να ανακτήσουν την ανταγωνιστικότητά τους και να μειώσουν τα επίπεδα χρέους τους.  Είναι όμως αυτό καλό;  Τα πρόσφατα στοιχεία στην Ελλάδα δείχνουν ότι μπορεί οι τιμές να μειώνονται σημαντικά, αλλά η ανεργία σημειώνει μεγάλη αύξηση αντί να μειώνεται, αφού πέφτει και το κόστος εργασίας, με την παραγωγική διαδικασία να μην αυξάνεται. Επομένως, η συνταγή αυτή, κυρίως στην Ελλάδα, φαίνεται ότι δεν αποδίδει.

Ο δείκτης τιμών καταναλωτή στην Ελλάδα υποχώρησε 1,1% τον Σεπτέμβριο σε ετήσια βάση, με αποτέλεσμα να βρεθεί σε αρνητικό έδαφος το 12μηνο Οκτωβρίου 2012 – Σεπτεμβρίου 2013. Αυτό θα μπορούσε να θεωρηθεί θετικό, αλλά για τις χώρες με υψηλά χρέη δεν είναι. Ο αποπληθωρισμός συμβάλλει στην αύξηση του δημοσίου χρέους ως προς το ΑΕΠ και αυξάνει τα πραγματικά επιτόκια δανεισμού.

Στην Ιταλία και το Βέλγιο, η τιμή μειώθηκε κατά €0,10. Οι τιμές αναπροσαρμόστηκαν προς τα πάνω στη Φινλανδία, η Γαλλία και η Εσθονία.

Δηλαδή, από τα παραπάνω στοιχεία εξάγεται το συμπέρασμα ότι η Φινλανδία και η Γαλλία έχουν γίνει πλέον οι δύο πιο ακριβές χώρες, ενώ η Ελλάδα είναι η φθηνότερη χώρα. Αρκετά ακριβό είναι στην Ιταλία, αν και, σε σχέση με τον Ιανουάριο του 2013, η τιμή του Big Mac είχε μειωθεί από 3,85 ευρώ τον Ιανουάριο σε 3,75 ευρώ τον Ιούνιο. Επομένως, η προσαρμογή επιδρά όχι μόνο στο κόστος εργασίας ανά μονάδα προϊόντος, αλλά και στις πραγματικές τιμές, κάτι που αποτυπώνει και την ύπαρξη ύφεσης στη χώρα. Διότι, οι τιμές στη Γερμανία, Γαλλία, Φιλανδία, Σουηδία κλπ δεν έχουν σημειώσει μεταβολή ή έχουν αυξηθεί.

Η θεωρία και η πράξη

Η διαμόρφωση του δείκτη Big Mac σχετίζεται με τη θεωρία της ισοτιμίας αγοραστικής δύναμης. Σύμφωνα με την αυτή, οι τιμές και οι συναλλαγματικές ισοτιμίες θα πρέπει να προσαρμοστούν σε μακροπρόθεσμο επίπεδο, έτσι ώστε πανομοιότυπα καλάθια εμπορεύσιμων αγαθών να κοστίζουν το ίδιο σε όλες τις χώρες, η οποία συγκρίνει «καλάθια» της νοικοκυράς και υπηρεσίες ανάμεσα σε χώρες. Από αυτή τη σύγκριση προκύπτουν οι ισοτιμίες των νομισμάτων και κατ’ επέκταση οι κινήσεις των επιτοκίων.

Η μελέτη από τον δείκτη Big Mac δείχνει ότι η προσαρμογή των τιμών στις χώρες της Ευρωζώνης συνεχίζεται, αλλά οι αυξήσεις των τιμών στη Γαλλία, χωρίς αύξηση των τιμών στη Γερμανία δείχνουν ότι η Γαλλία μπορεί να χάσει το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα από τη Γερμανία, κάτι που σημαίνει μέτρα…

Ε.Σ