«Κύμα» αυξήσεων φόρων στη Ναυτιλία

Του Μηνά Τσαμόπουλου

Αλλαγή της φορολογίας και αύξηση των φόρων στη ναυτιλιακή βιομηχανία προωθεί η Κυβέρνηση με στόχο την άντληση εσόδων

Σε πρώτη φάση θα τροποποιηθεί ο νόμος για την φορολόγηση των υπό ελληνική σημαία πλοίων ενώ  μέσω νομοσχεδίου θα φορολογηθούν και τα υπό ξένη σημαία πλοία.
Σύμφωνα με το άρθρο 26, επιβάλλεται φόρος σε όλα τα πλοία υπό ξένη σημαία, των οποίων η διαχείριση γίνεται από ημεδαπές ή αλλοδαπές εταιρείες εγκατεστημένες στην Ελλάδα.
Το θέμα της συμβολής του ελληνικού εφοπλισμού στην αύξηση των φορολογικών εσόδων της Ελλάδας αποτέλεσε και αντικείμενο διαλόγου ανάμεσα στην Ένωση Ελλήνων Εφοπλιστών τόσο με τον πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά όσο και με τον Αλέξη Τσίπρα.

Ο πρόεδρος της Ε.Ε.Ε., Θόδωρος Βενιάμης, είχε δηλώσει στη συνάντηση με τον πρωθυπουργό ότι « ο εφοπλιστικός κόσμος συναισθανόμενος την κρισιμότητα των στιγμών, αλλά και τη μοναδική ευκαιρία που έχει η χώρα να ανακάμψει και να αναπτυχθεί, ανταποκρίνεται πλήρως στις προκλήσεις, δηλώνει παρών και συμβάλλει στην προσπάθεια μέσα από τα φορολογικά έσοδα που τόσο έχει ανάγκη ο τόπος».

Ο πρόεδρος της Κ.Ο του ΣΥΡΙΖΑ-ΕΚΜ , συζήτησε πρόσφατα  με  τους Έλληνες εφοπλιστές τη φορολόγησης των ναυτιλιακών επιχειρήσεων και την αύξηση των εσόδων από αυτές.
Το θέμα της αλλαγής του φορολογικού συστήματος των ναυτιλιακών εταιρειών με βάση την Ελλάδα είναι στην ατζέντα της Τρόϊκας.  Μία από τις αιτίες  είναι η  κόντρα του ελληνικού εφοπλισμού με τον γερμανικό που προκάλεσε  αλυσιδωτές αντιδράσεις. Παράλληλα  γερμανικά ΜΜΕ στρέφονται σε βάρος των Ελλήνων εφοπλιστών
Στα μέσα  του περασμένου Νοεμβρίου το Spiegel σε άρθρο του με τίτλο  «Πώς ζουν οι πλούσιοι Έλληνες» στήνει στον…τοίχο μεγάλα εφοπλιστικά ονόματα για τον χλιδάτο  τρόπο που ζουν,  την ίδια ώρα που ο κόσμος ματώνει οικονομικά για να βγει η  χώρα από το αδιέξοδο.
Στις αρχές του περασμένου Δεκεμβρίου άλλο γερμανικό δημοσίευμα έκανε  αναφορά για το «ακαταδίωκτο» σε ό,τι αφορά το φορολογικό καθεστώς των Ελλήνων. Παράλληλα το καθεστώς φορολόγησης των ναυτιλιακών εταιρειών που έχουν έδρα στην Ελλάδα καθώς και όλες οι φοροαπαλλαγές, 58 συνολικά τον αριθμό βρίσκονται  στο  μικροσκόπιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής . Θέμα που αποτέλεσε σημείο τριβής του πολιτικού κόσμου της χώρας με τον ελληνικό εφοπλισμό  μέσα στο 2012 και τώρα αποτελεί αντικείμενο έρευνας από τη Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού της Ε.Ε.
Στο μεταξύ, εντατικούς ελέγχους  στο εισερχόμενο ναυτιλιακό συνάλλαγμα έχουν αρχίσει οι εφορίες με στόχο να δουν αν νόμιμα εισήχθη στην Ελλάδα και αν υπάρχουν τα προβλεπόμενα παραστατικά άρα μπορεί να καλύψει τεκμήρια ύψους πολλών εκατομμυρίων ευρώ.
Όπως έχει αποκαλύψει στα αρχές Αυγούστου  το «Πρώτο ΘΕΜΑ»,  έχει ανοίξει «ο ασκός του Αιόλου» προκειμένου να εντοπιστούν τεράστια κεφάλαια που οι έχοντες και κατέχοντες δεν μπορούν να δικαιολογήσουν και βάσει των οποίων έχουν κάνει διάφορες αγορές.

Είναι πολλοί εκείνοι που δηλώνουν μεγάλα μερίσματα από ναυτιλιακές εταιρείες αλλά δεν έχουν τα απαραίτητα χαρτιά για να τα δικαιολογήσουν. Οπότε οι εφορίες είτε δεν το δέχονται που σημαίνει ότι δεν μπορούν να καλύψουν τα τεκμήρια είτε το φορολογούν. Φορολογία που φθάνει πολλά εκατομμύρια ευρώ. Και να σκεφτεί κανείς ότι μόνο το 2011 το ναυτιλιακό συνάλλαγμα έφθασε τα 14 δισεκατομμύρια ευρώ και τα τελευταία 11 χρόνια τα 154 δισεκατομμύρια ευρώ.

Τα υπό ξένη  σημαία πλοία

Η κυβέρνηση μέσω νομοσχεδίου του υπουργείου Ναυτιλίας και Αιγαίου, τροποποιώντας το άρθρο 26 του νόμου 27/1975, με το οποίο απαλλάσσονταν από κάθε φόρο τα συγκεκριμένα πλοία, βρήκε τον τρόπο να φέρει μπροστά στον γκισέ των κρατικών ταμείων  το 75% των ελληνικών συμφερόντων πλοίων που ναι μεν είναι εγγεγραμμένα σε ξένα νηολόγια όμως οι πλοιοκτήτριες εταιρείες έχουν έδρα την Ελλάδα, 

Σύμφωνα με έρευνα της Petrofin SA μειώθηκε ο αριθμός των ναυτιλιακών εταιρειών που έχουν έδρα την Ελλάδα. Δραστηριοποιούνται πλέον 718 εταιρείες , που είναι κατά 44 λιγότερες σε σύγκριση με το 2011, ποσοστό μείωσης 5,77%.

Η οικονομική κρίση που πλήττει τα περισσότερα κράτη και τη ναυτιλιακή οικονομία αυτών έχει ως αποτέλεσμα σύμφωνα με τους θεωρητικούς της οικονομίας να συγκεντρώνεται η ναυτιλιακή βιομηχανία σε λιγότερα χέρια.

Από το 2005 και μετά οι ναυτιλιακές εταιρείες αυξήθηκαν από 690 στις 762 το 2011 απόρροια της καλής ναυλαγοράς.
Φέτος σημειώθηκε η τέταρτη μεγαλύτερη σε αριθμό μείωση ναυτιλιακών εταιρειών. Ο αριθμός των εταιρειών έπεσε στο επίπεδο του 2006 ενώ ο αριθμός των μικρών εταιρειών στο επίπεδο του 2004.

Περισσότερο «κτυπήθηκαν» από την κρίση οι μικρές εταιρείες που είχαν 1 με 2 πλοία. Μειώθηκαν κατά 38 τον αριθμό, ποσοστό 10,86% καταδεικνύοντας ότι η ελληνική ναυτιλιακή βιομηχανία είχε αναπτυχθεί υπέρμετρα.
Οι εταιρείες με στόλο από 9 έως 15 πλοία μειώθηκαν κατά 16,9%. Οι μεσαίου μεγέθους εταιρείες είτε ανέβηκαν κατηγορία αποκτώντας περισσότερα πλοία είτε έπεσαν κατηγορία.
Ο ελληνόκτητος στόλος μειώθηκε κατά 3% και αριθμεί 137 πλοία λιγότερα από πέρυσι. Τον Οκτώβριο του 2012, αριθμούσε 4.577 πλοία, έναντι 4.714 πλοίων το 2011 και 4.655 πλοίων το 2010.
Η φορολόγηση

Όσο αφορά στη φορολόγηση των υπό ξένη σημαία πλοίων στο άρθρο 26 του νομοσχεδίου αναφέρεται ότι «ο φόρος υπολογίζεται με τα ίδια κριτήρια, συντελεστές και κλιμάκια που ισχύουν σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος νόμου και τις εκδιδόμενες, δυνάμει του άρθρου 13 του νόμου 2687/1953, πράξεις, για τα πλοία που νηολογήθηκαν υπό ελληνική σημαία κατά το προηγούμενο έτος από το έτος επιβολής του φόρου του παρόντος άρθρου». Η ισχύς του μέτρου αρχίζει από την 1η Ιανουαρίου 2013.

Σε περίπτωση που η πλοιοκτήτρια εταιρεία αλλάξει τη διαχειρίστρια εταιρεία, στην οποία έχει αναθέσει τη διαχείριση του υπό ξένη σημαία πλοίου της, η διαχειρίστρια εταιρεία ευθύνεται για τη καταβολή του φόρου που αναλογεί στο χρονικό διάστημα κατά το οποίο ασκούσε τη διαχείριση του συγκεκριμένου πλοίου.

Από το ποσό του φόρου για τα πλοία με ξένη σημαία εκπίπτει ο φόρος χωρητικότητας (tonnage tax) η οποιαδήποτε παρόμοια επιβάρυνση που αποδεδειγμένα καταβλήθηκε για το πλοίο υπό ξένη σημαία και μέχρι του ποσού του φόρου που οφείλεται στην Ελλάδα.

Ο φόρος «βαρύνει τους αλλοδαπούς πλοιοκτήτες ή πλοιοκτήτριες εταιρείες για τα πλοία υπό ξένη σημαία, τα οποία έχουν τεθεί υπό τη διαχείριση ημεδαπών ή αλλοδαπών εταιρειών, οι οποίες είναι εγκατεστημένες στην Ελλάδα, οι οποίες είναι αλληλέγγυα υπόχρεες με τις πλοιοκτήτριες εταιρείες για τη καταβολή του εν λόγω φόρου».

Υπό ελληνική σημαία
Στο μεταξύ, αναμένεται η φορολογική μεταρρύθμιση για την αλλαγή των όσων ισχύουν στη φορολόγηση των υπό ελληνική σημαία πλοίων που υπάγονται  στο σύστημα tonnage tax. Αναμένεται αύξηση του φόρου και σε αυτή την κατηγορία. Το υπουργείο Οικονομικών υπολογίζει ότι  τα συνολικά φορολογικά έσοδα από τις ναυτιλιακές εταιρείες να ξεπεράσουν σε ετήσια βάση τα 100 εκατ. ευρώ.