Τουρκία – Ισραήλ: Σύσφιξη σχέσεων με στόχο το φυσικό αέριο

Ένα νέο γεωπολιτικό παιχνίδι ισορροπιών έχει ξεκινήσει και λαμβάνει χώρα στην Νοτιοανατολική Μεσόγειο.
Η συμφιλίωση της Τουρκίας και του Ισραήλ είναι μια διαδικασία εύθραυστη και ο ρόλος του Υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, Τζον Κέρι, καθοριστικός. Ήταν αυτός που προέτρεψε τις δύο πλευρές να αποκαταστήσουν τις διπλωματικές τους σχέσεις. Ο Πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου ζήτησε συγγνώμη από τον Τούρκο ομόλογό του Ταγίπ Ερντογάν για την επίθεση το 2010 ισραηλινών κομάντο στο πλοίο «Μαβί Μαρμαρά» που προσπαθούσε να σπάσει το εμπάργκο στη Γάζα, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους εννέα Τούρκοι. Αν γίνουν κινήσεις καλής θέλησης – αποζημιώσεις για τους εννέα Τούρκους που σκοτώθηκαν από τις ισραηλινές δυνάμεις , ανταλλαγή πρέσβεων και αποφευχθούν οι υψηλοί τόνοι– τότε μια σειρά σημαντικών αλλαγών θα μπορούσε να σημειωθεί και να επηρεάσει την οικονομική ζωή πολλών χωρών.

Διεθνείς αναλυτές κάνουν λόγο για αποκατάσταση των οικονομικών σχέσεων μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ.  Ένα από τα σημάδια των εξελίξεων αυτών ήταν η εμφάνιση του Μάικλ Λότερμ, ειδικού απεσταλμένου για τα ενεργειακά του ισραηλινού υπουργείου Εξωτερικών, σε διάσκεψη για το πετρέλαιο και το αέριο, η οποία πραγματοποιήθηκε την εβδομάδα που πέρασε στην Άγκυρα. Στη  ομιλία και τα σχόλια του, το μήνυμα ήταν ξεκάθαρο: η πόρτα του Ισραήλ είναι ανοιχτή σε μια συμφωνία. Τόνισε τους «μακροχρόνιους ιστορικούς δεσμούς και τα ισχυρά αμοιβαία συμφέροντα» Ισραήλ και Τουρκίας, απέρριψε την ιδέα ότι η πολιτική ένταση μπορεί να οδηγήσει την Άγκυρα να κλείσει τον αγωγό μεταξύ των δύο χωρών και παρατήρησε ότι ένας αγωγός προς την Τουρκία θα ήταν «χαμηλού κόστους όταν τον συγκρίνεις με άλλες επιλογές» προκειμένου να εξαχθεί το αέριο σε πιο μακρινούς προορισμούς. «Γι’ αυτόν τον λόγο συζητάμε», είπε.
Αυτό σημαίνει ότι το Ισραήλ θα προτιμούσε να μοιράσει τη διαφορά – για παράδειγμα, να έχει έναν αγωγό στην Τουρκία και έναν κοινό τερματικό σταθμό υγροποίησης φυσικού αερίου με την Κύπρο (ένα σχέδιο αξίας 10 δισ. δολαρίων που οι Κύπριοι θα πιεστούν να χρηματοδοτήσουν μόνοι τους) ώστε να προμηθεύουν τις αγορές της Ανατολικής Ασίας και άλλες. Η απόφαση-κλειδί θα ληφθεί από τις εταιρείες που εκμεταλλεύονται τα ισραηλινά ενεργειακά οικόπεδα – την αμερικανική Noble Energy και τον ισραηλινό όμιλο Delek.

Από την μεριά του, ο Ερντογάν πρόκειται να επισκεφτεί την Λωρίδα της Γάζας στα μέσα Μαΐου, αμέσως μετά την επίσημη επίσκεψη του στις ΗΠΑ. Ο Τούρκος ηγέτης, ο οποίος έχει εκφράσει εδώ και χρόνια την επιθυμία του να επισκεφθεί τα παλαιστινιακά εδάφη, αναμενόταν να ταξιδέψει εκεί αυτό τον μήνα, αλλά ανέβαλε το ταξίδι του ύστερα από αίτημα της Ουάσινγκτον, ανέφερε η εφημερίδα Hurriyet και άλλα τουρκικά μέσα ενημέρωσης.
Οι ΗΠΑ ήθελαν να καθυστερήσει η επίσκεψη Ερντογάν, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, ώστε να μην επηρεαστεί η διαδικασία επαναπροσέγγισης μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ.

Η Κύπρος παρακολουθεί με ανησυχία τις εξελίξεις στην προσπάθεια επαναπροσέγγισης των δύο χωρών παρά τις διαβεβαιώσεις που λαμβάνει από την πλευρά του Ισραήλ ότι δεν έχει αλλάξει κάτι. Η Μεγαλόνησος στρέφει τις ελπίδες της στο Ισραήλ για ανάπτυξη της οικονομίας της, αποστέλλοντας στο Τελ Αβίβ πολυμελή αντιπροσωπεία με συγκεκριμένες προτάσεις σε θέματα φυσικού αερίου και με βασική προϋπόθεση την προώθηση της κυπροισραηλινής συνεργασίας. Την προηγούμενη εβδομάδα οι υπουργοί Εξωτερικών κ. Ι. Κασουλίδης και Ενέργειας κ. Γ. Λακκοτρύπης βρέθηκαν στο Τελ Αβίβ για να συζητήσουν αποκλειστικά ενεργειακά θέματα με την ισραηλινή πλευρά, ενώ επίσκεψη στις 6 Μαΐου θα πραγματοποιήσει και ο Πρόεδρος της Κύπρου κ. Ν. Αναστασιάδης.