Στα άκρα οδηγείται η κόντρα μεταξύ Ευρωπαίων και Ντόναλντ Τραμπ, με φόντο τα πλάνα του Αμερικανού Προέδρου για προσάρτηση της Γροιλανδίας. Καθώς ο Τραμπ, προετοιμάζεται από στιγμή σε στιγμή να δώσει ομιλία στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, τα κυβερνητικά στελέχη που τον πλαισιώνουν, φροντίζουν να κλιμακώνουν την επιθετική ρητορική προς την ΕΕ, ενώ από πλευράς της η Πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, διεμήνυσε από το Στρασβούργο, ότι η ΕΕ είναι έτοιμη να απαντήσει αποφασιστικά στους δασμούς Τραμπ για τη Γροιλανδία. Παράλληλα, το Politico αποκαλύπτει, ότι σε αυτό το μέτωπο, οι Ευρωπαίοι βρίσκονται πιο κοντά στο να αξιοποιήσουν το «εμπορικό μπαζούκα» εναντίον των ΗΠΑ.
Όπως σημειώνει το μέσο, επικαλούμενο πέντε διπλωμάτες, η Γερμανία συντάχθηκε με τη Γαλλία, δηλώνοντας ότι θα ζητήσει από την Κομισιόν να εξετάσει την ενεργοποίηση του Μηχανισμού Αντι-Εξαναγκασμού, στη διάρκεια της έκτακτης συνόδου κορυφής των ηγετών της ΕΕ στις Βρυξέλλες, το βράδυ της Πέμπτης. Η κίνηση του Βερολίνου φέρνει την ΕΕ πιο κοντά σε μια σαφώς πιο επιθετική απάντηση, καθώς η κλιμακούμενη ρητορική του Τραμπ γύρω από τη Γροιλανδία και τους συμμάχους της έχει ωθήσει κρίσιμες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες να αναθεωρήσουν τη στάση τους για το πώς πρέπει να αντιδράσει η Ευρώπη.
«Η αποφασιστικότητα υπάρχει εδώ και λίγες ημέρες», δήλωσε ένας από τους διπλωμάτες. «Τη νιώσαμε στις διμερείς επαφές μας… υπάρχει πολύ ευρεία στήριξη στην άποψη ότι η ΕΕ πρέπει να προετοιμαστεί για όλα τα σενάρια, και αυτό σημαίνει ότι όλα τα εργαλεία είναι στο τραπέζι». Το τι ακριβώς θα ζητηθεί από τα κράτη μέλη στην έκτακτη σύνοδο κορυφής της Πέμπτης, θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από όσα θα πει ο Ντόναλντ Τραμπ, στη σημερινή ομιλία του στο Νταβός. Παρότι αρκετοί Ευρωπαίοι ηγέτες επιδιώκουν συναντήσεις μαζί του στο περιθώριο του Φόρουμ, σε μια προσπάθεια να τον αποτρέψουν από την επιβολή δασμών, την ίδια στιγμή προετοιμάζονται και για το ενδεχόμενο να υλοποιήσει τις απειλές του.
Το Σάββατο, ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι θα επιβάλει δασμό 10% σε συμμάχους του ΝΑΤΟ που αντιτάχθηκαν στην πρόθεσή του να αποκτήσει τη Γροιλανδία, μεταξύ των οποίων η Γαλλία, η Γερμανία, η Δανία, η Ολλανδία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Νορβηγία, η Σουηδία και η Φινλανδία. Στη συνέχεια κλιμάκωσε περαιτέρω, απειλώντας με δασμό 200% στο γαλλικό κρασί και τη σαμπάνια.
Πέρα από το εργαλείο αντι-εξαναγκασμού —το λεγόμενο «εμπορικό μπαζούκα»— οι ηγέτες συζήτησαν και την ενεργοποίηση ενός παλαιότερου πακέτου αντιποίνων, που προβλέπει την επιβολή δασμών σε αμερικανικές εξαγωγές συνολικής αξίας 93 δισ. ευρώ. Δύο διπλωμάτες της ΕΕ ανέφεραν ότι υπάρχει η δυνατότητα οι δασμοί αυτοί να επιβληθούν άμεσα, ενώ η Κομισιόν θα κινεί παράλληλα τη πιο περίπλοκη διαδικασία για την ενεργοποίηση του ισχυρού εμπορικού μηχανισμού.
«Υπάρχει σύγκλιση με τους Γερμανούς, μια αφύπνιση από την πλευρά τους, ότι πρέπει να σταματήσουμε να είμαστε αφελείς», δήλωσε ανώτερος Γάλλος αξιωματούχος, αναφερόμενος στη χρήση του «μπαζούκα» απέναντι στην Ουάσιγκτον. Στο Βερολίνο, πάντως, φαίνεται να διαμορφώνεται η άποψη ότι για να αποφευχθεί ένας ολοκληρωμένος εμπορικός πόλεμος με τις Ηνωμένες Πολιτείες, η Ένωση χρειάζεται πρώτα να θέσει σε ισχύ ένα ισχυρό αποτρεπτικό πλαίσιο.
Το συγκεκριμένο εμπορικό εργαλείο αποτελεί έναν από τους βασικούς μοχλούς πίεσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι στις ΗΠΑ, καθώς περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα πιθανών μέτρων, όπως η επιβολή δασμών, οι περιορισμοί στις εξαγωγές στρατηγικών αγαθών ή ακόμη και ο αποκλεισμός αμερικανικών εταιρειών από δημόσιους διαγωνισμούς. Η απόφαση για την ενεργοποίησή του δεν θα ληφθεί ελαφρά τη καρδία, υπογραμμίζει το Politico, καθώς θα είχε σημαντικό αντίκτυπο στην οικονομία της ΕΕ.
Την τελευταία φορά που η EE εξέτασε το ενδεχόμενο να χρησιμοποιήσει το λεγόμενο «εμπορικό μπαζούκα» απέναντι στις ΗΠΑ —όταν ο Ντόναλντ Τραμπ επέβαλε μονομερώς δασμούς στην ΕΕ το 2025— η Ευρώπη έκανε τελικά πίσω, αποφεύγοντας τη σύγκρουση. Αυτή τη φορά, ωστόσο, οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες εμφανίζονται διατεθειμένες να αντέξουν μεγαλύτερο κόστος, όπως σημειώνουν διπλωμάτες της ΕΕ.
Η ενεργοποίηση του Μηχανισμού Αντι-Εξαναγκασμού (ACI) θα απαιτούσε τη στήριξη τουλάχιστον 15 κρατών στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Οι διπλωμάτες ελπίζουν ότι στο εγχείρημα θα συνταχθεί και η σύμμαχος του Ντόναλντ Τραμπ, Τζόρτζια Μελόνι. Ως η τρίτη μεγαλύτερη χώρα της ΕΕ, η συμμετοχή της Ιταλίας θα αποτελούσε, όπως σημειώνουν, ισχυρό μήνυμα ενότητας. Προς το παρόν, η Ρώμη έχει αφήσει να εννοηθεί ότι προτιμά τη συνέχιση των αποκλιμακωτικών συνομιλιών με την Ουάσιγκτον, ενώ η στάση ενός ακόμη πιθανού συμμάχου, της Πολωνίας, παραμένει ασαφής. Ωστόσο, καθώς οι θέσεις της Γαλλίας και της Γερμανίας συγκλίνουν, η πίεση προς τη Ρώμη και τη Βαρσοβία να ευθυγραμμιστούν με το υπόλοιπο μπλοκ αναμένεται να ενταθεί.
Φον ντερ Λάιεν: Έτοιμοι να απαντήσουμε στους δασμούς Τραμπ για τη Γροιλανδία
Ενδεικτική των τεταμένων σχέσεων μεταξύ ΗΠΑ και ΕΕ, ήταν και η σημερινή ομιλία της Προέδρου της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο Στρασβούργο. «Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι έτοιμη να απαντήσει δυναμικά στις απειλές του Ντόναλντ Τραμπ για επιβολή δασμών. Βρισκόμαστε σε ένα σταυροδρόμι. Η Ευρώπη προτιμά τον διάλογο και τις λύσεις, αλλά είμαστε πλήρως έτοιμοι να δράσουμε, αν χρειαστεί, με ενότητα, ταχύτητα και αποφασιστικότητα», είπε μεταξύ άλλων η φον ντερ Λάιεν.
Η Πρόεδρος της Κομισιόν υπογράμμισε επίσης ότι δεν υπάρχει επιστροφή στη διεθνή τάξη, που η Ευρώπη οικοδόμησε επί δεκαετίες σε συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες. «Η μετατόπιση της διεθνούς τάξης δεν είναι απλώς σεισμική — είναι μόνιμη», είπε. «Ζούμε πλέον σε έναν κόσμο που ορίζεται από την ωμή ισχύ». Και πρόσθεσε: «Όσο κι αν αυτό δεν μας αρέσει, οφείλουμε να αντιμετωπίσουμε τον κόσμο όπως είναι σήμερα».
Λαγκάρντ: Οι ΗΠΑ συμπεριφέρονται πολύ περίεργα ως σύμμαχοι
Την ενόχλησή της προς τη στάση των ΗΠΑ εξέφρασε και η Πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, μιλώντας στον γαλλικό ραδιοφωνικό σταθμό RTL. «Συμπεριφέρονται πολύ περίεργα ως σύμμαχοι», απάντησε η Λαγκάρντ, όταν ρωτήθηκε από το Νταβός της Ελβετίας για το αν οι ΗΠΑ είναι σύμμαχοι ή αντίπαλοι της ΕΕ.
«Όταν είσαι σύμμαχος εντός της Βορειοατλαντικής Συνθήκης, όταν είσαι σύμμαχος εδώ και δεκαετίες και έχεις μοιραστεί την ιστορία ο ένας του άλλου, το να απειλείς να καταλάβεις μια περιοχή που σαφώς δεν πωλείται, όπως η Γροιλανδία, και να επιβάλεις δασμούς και διάφορους άλλους περιορισμούς στο διεθνές εμπόριο, δεν συμπεριφέρεσαι ακριβώς με τρόπο που παραπέμπει σε σύμμαχο», είπε.
Η Λαγκάρντ σημείωσε ότι θα παρακολουθήσει με προσοχή την ομιλία του Αμερικανού προέδρου, η οποία είναι προγραμματισμένη για σήμερα. «Δεν πρόκειται να συναντηθώ προσωπικά μαζί του. Το πρόγραμμά μου για την ημέρα δεν έχει οριστικοποιηθεί πλήρως, αλλά δεν νομίζω ότι θα το κάνω. Ωστόσο, θα πάω να τον ακούσω γιατί ο τρόπος που εκφράζεται και αυτά που λέει είναι ενδιαφέροντα», δήλωσε.
Αισιόδοξος για την εμπορική συμφωνία ΗΠΑ-ΕΕ ο Τραμπ, ψυχραιμία συνιστά στους Ευρωπαίους ο Μπέσεντ
Παρά τις σφοδρές αντιδράσεις στο ευρωπαϊκό στρατόπεδο, που απειλεί να «τινάξει στον αέρα» την εμπορική συμφωνία ΗΠΑ-ΕΕ, αν ο Τραμπ επιμείνει στα πλάνα του για τη Γροιλανδία, ο Αμερικανός Πρόεδρος δεν δείχνει να ανησυχεί.
«Δεν το πιστεύω», απάντησε ο Τραμπ σε συνέντευξη Τύπου στον Λευκό Οίκο, ερωτηθείς αν οι δασμοί που συνδέονται με τη Γροιλανδία θα μπορούσαν να οδηγήσουν την ΕΕ σε υπαναχώρηση από επενδυτικές δεσμεύσεις. «Χρειάζονται πολύ αυτή τη συμφωνία μαζί μας. Πραγματικά τη χρειάζονται και πάλεψαν σκληρά για να την εξασφαλίσουν. Άρα, δεν το πιστεύω». Ερωτηθείς πόσο μακριά είναι διατεθειμένος να φτάσει για να εξασφαλίσει το νησί, ο Τραμπ περιορίστηκε να πει: «Θα το δείτε».
Παράλληλα με τον Τραμπ, τη ρητορική τους εναντίον των Ευρωπαίων κλιμακώνουν από το Νταβός και όσοι τον πλαισιώνουν. Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, στη σημερινή του ομιλία κάλεσε τους Ευρωπαίους να «αποφύγουν το αντανακλαστικό της οργής» και να ακούσουν τα επιχειρήματα του Ντόναλντ Τραμπ στο Νταβός σε σχέση με την απόκτηση της Γροιλανδίας.
«Κεραυνοί» από τον Νιούσομ: «Διπλωματία με τον Τραμπ; Είναι σαν τυραννόσαυρος Ρεξ»
Ωστόσο, τα σχέδια του Τραμπ, συναντούν αντιδράσεις και στο εσωτερικό της χώρας. Μιλώντας στην ιταλική εφημερίδα Corriere della Serra από το Νταβός, ο Γκάβιν Νιούσομ, Δημοκρατικός κυβερνήτης στην Καλιφόρνια και πιθανός υποψήφιος για τις προεδρικές εκλογές του 2028, αναφερόμενος στην πίεση του Λευκού Οίκου για τη Γροιλανδία, τόνισε: «Ήρθε η ώρα να αντιδράσουμε. Να σταθούμε όρθιοι, να έχουμε σπονδυλική στήλη και να παραμείνουμε ενωμένοι. Δεν μπορούμε να συνεχίσουμε να είμαστε συνένοχοι, ούτε να κλείνουμε τα μάτια σε όσα συμβαίνουν».
Σχολιάζοντας τη στάση των Ευρωπαίων ηγετών, υπογράμμισε ότι «πρέπει να αποφασίσουν μόνοι τους τι θα κάνουν, αλλά δεν μπορούν να συνεχίσουν να υποκύπτουν στη χειραγώγηση. Ο Τραμπ χειραγωγεί τους ανθρώπους, τους περνάει για ανόητους. Είναι ντροπιαστικό». Για τη δυνατότητα διπλωματικής προσέγγισης, ο Νιούσομ ήταν κατηγορηματικός: «Διπλωματία με τον Τραμπ; Είναι σαν τυραννόσαυρος Ρεξ. Ή συμμαχείς μαζί του ή σε καταβροχθίζει. Μέση λύση δεν υπάρχει». Προειδοποίησε μάλιστα ότι «η αδράνεια μπορεί να έχει βαρύ κόστος για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτός ο τύπος είναι ασυγκράτητος, ο νόμος της ζούγκλας ισχύει μαζί του». Καταλήγοντας, ο κυβερνήτης τόνισε: «Η συμπεριφορά αυτή δεν είναι διπλωματία, είναι βλακεία. Ο κόσμος πρέπει να ξυπνήσει και να σταθεί όρθιος».
Διαβάστε ακόμη
Φον ντερ Λάιεν: Η ΕΕ έτοιμη να απαντήσει δυναμικά στους δασμούς Τραμπ για τη Γροιλανδία
Γιατί αυτό θεωρείται το ρολόι του αιώνα
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.