Στον βυθό του Ατλαντικού, μακριά από τα βλέμματα, απλώνεται μια γεωλογική δομή που θυμίζει σε κλίμακα και ένταση το Grand Canyon. Πρόκειται για το σύμπλεγμα King’s Trough, περίπου 1.000 χιλιόμετρα δυτικά της Πορτογαλίας, με νέα επιστημονική έρευνα να ρίχνει φως στις δυνάμεις που το διαμόρφωσαν.

Για δεκαετίες, οι επιστήμονες διατύπωναν διαφορετικές θεωρίες για την προέλευση αυτού του εκτεταμένου δικτύου τάφρων και λεκανών, που εκτείνεται σε μήκος περίπου 500 χιλιομέτρων στον πυθμένα του ωκεανού. Μία από τις επικρατέστερες ερμηνείες απέδιδε τον σχηματισμό του αποκλειστικά στη διάταση του ωκεάνιου φλοιού.

Η νέα μελέτη, που πραγματοποιήθηκε από ερευνητική ομάδα του Κέντρου Θαλάσσιας Έρευνας GEOMAR Helmholtz στη Γερμανία, επανεξέτασε το φαινόμενο και καταλήγει σε μια πιο σύνθετη ερμηνεία.

Τα νέα δεδομένα

Αξιοποιώντας εκτενή και επικαιροποιημένα στοιχεία, οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι ο σχηματισμός του King’s Trough Complex (KTC) οφείλεται σε συνδυασμό παραγόντων: στην εξασθένηση του φλοιού λόγω θερμικής επίδρασης από ένα μανδυακό λοφίο και στην έντονη πίεση που άσκησε ένα παροδικό όριο τεκτονικών πλακών.

«Εδώ και χρόνια υπήρχαν ενδείξεις ότι τεκτονικές διεργασίες, δηλαδή οι κινήσεις του γήινου φλοιού, διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στη δημιουργία του King’s Trough», επισημαίνει η θαλάσσια γεωλόγος Αντιε Ντουρκεφάλντεν από το GEOMAR. «Τα ευρήματά μας εξηγούν πλέον για πρώτη φορά γιατί αυτή η εντυπωσιακή δομή εμφανίζεται ακριβώς σε αυτή τη γεωγραφική θέση.»

Για τις ανάγκες της έρευνας, χρησιμοποιήθηκαν συστήματα σόναρ υψηλής ανάλυσης για την ακριβή χαρτογράφηση της περιοχής, ενώ συλλέχθηκαν δείγματα ηφαιστειακών πετρωμάτων, τα οποία αναλύθηκαν ως προς τη χημική τους σύσταση, αποκαλύπτοντας την ηλικία και την προέλευσή τους.

Τα αποτελέσματα έφεραν στο φως σημαντικά νέα στοιχεία. Οι επιστήμονες κατόρθωσαν να προσδιορίσουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τη χρονική περίοδο δημιουργίας του KTC, η οποία τοποθετείται μεταξύ 37 και 24 εκατομμυρίων ετών πριν.

Παράλληλα, εντοπίστηκαν σαφείς ενδείξεις ότι ένα όριο τεκτονικών πλακών διέσχισε την περιοχή, προκαλώντας έντονη διάταση και ρηγματώσεις, πριν μετακινηθεί σε άλλη γεωγραφική θέση.

Η πορεία αυτού του ορίου φαίνεται να επηρεάστηκε καθοριστικά από την ύπαρξη ενός μανδυακού λοφίου, το οποίο λειτούργησε ως οδηγός, κατευθύνοντας τις διεργασίες προς τη διαδρομή μικρότερης αντίστασης και καθορίζοντας το σημείο σχηματισμού του KTC.

«Ο θερμότερος και παχύτερος φλοιός πιθανόν κατέστησε την περιοχή μηχανικά πιο ευάλωτη, ευνοώντας τη μετατόπιση του ορίου πλακών προς αυτή την κατεύθυνση», εξηγεί ο θαλάσσιος γεωλόγος Γιοργκ Γκελντμάχερ.

Παρά την ένταση των τεκτονικών διεργασιών, οι δυνάμεις αυτές δεν επαρκούσαν για να δημιουργήσουν μια πλήρη ωκεάνια ράχη, όπως η Μεσοατλαντική Ράχη. «Όταν το όριο πλακών μετακινήθηκε νοτιότερα, προς τη σημερινή περιοχή των Αζορών, η εξέλιξη του King’s Trough διακόπηκε», σημειώνει ο ίδιος. Ο προσωρινός χαρακτήρας του ορίου και η παρουσία του μανδυακού λοφίου συνθέτουν ένα ασυνήθιστο γεωλογικό σενάριο, προσφέροντας νέα δεδομένα που μπορούν να αποτελέσουν βάση για περαιτέρω έρευνα γύρω από το φαινόμενο.

Διαβάστε ακόμη

ΗΠΑ: Διπλασιάζουν στα $40 δισ. τις εγγυήσεις για ασφάλιση πλοίων στα Στενά του Ορμούζ (tweet)

UBS: Οι μετοχές με τα πιο ασφαλή μερίσματα παγκοσμίως – Γιατί ξεχωρίζουν οι ΗΠΑ

ΗΠΑ: Τη διαβόητη φυλακή του Αλκατράζ ανοίγει πάλι ο Τραμπ (pics)

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα